Λόφος Αβράμη: Από το Ερειπωμένο Γηροκομείο σε Πάρκο Πολιτισμού Διεθνούς Εμβέλειας. Γράφει ο Σπύρος Ρίκος

Ίσως ο όρος να είναι αδόκιμος, αλλά βοηθά στην περιγραφή αυτού που θα αναφέρω στη συνέχεια. Θέλω όμως να ξεκινήσω με μια παρατήρηση, η οποία βεβαίως μπορεί να μην ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα, αλλά για εμένα αποτελεί εδραιωμένη πεποίθηση.

Αυτό ίσως συνέβαινε περισσότερο στο παρελθόν, αλλά ενδεχομένως σε έναν βαθμό να συμβαίνει ακόμη και σήμερα. Κάποιοι από όσους ασχολούνται στο νησί με τον πολιτισμό –ή, για να ακριβολογώ, με τα πολιτιστικά δρώμενα– διατηρούν αντιλήψεις που απέχουν σημαντικά από το σύγχρονο πολιτιστικό γίγνεσθαι. Ως αποτέλεσμα, έχουμε μείνει πίσω όσον αφορά την ανάδειξη, την προβολή και την αξιοποίηση του πολιτιστικού μας αποθέματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ενασχόλησή τους μπορεί να λειτουργεί ακόμη και ως ανασχετικός παράγοντας, ως τροχοπέδη στην εξέλιξη των πραγμάτων.

Σήμερα, όμως, στο νησί λειτουργούν τμήματα του Ιονίου Πανεπιστημίου, τα οποία οφείλουν όλοι όσοι ασχολούνται με τα πολιτιστικά ζητήματα να αξιοποιήσουν και να συνεργαστούν μαζί τους. Παράλληλα, πρέπει να αξιοποιηθεί το πλούσιο ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτουμε: άνθρωποι με σπουδές και εξειδίκευση στον πολιτισμό παραμένουν συχνά στο περιθώριο, ενώ θα μπορούσαν να συμβάλουν ουσιαστικά στον σχεδιασμό και την υλοποίηση σύγχρονων πολιτιστικών πολιτικών.

Επιτρέψτε μου όμως να κάνω και μια δεύτερη παρατήρηση. Μια φίλη μου, σε πρόσφατη συζήτηση, υποστήριξε ότι «στην Κέρκυρα έχουμε αρκετά και καλά μουσεία». Επειδή γνωρίζει το αντικείμενο, θα δεχθώ την άποψή της, διατηρώντας ωστόσο ορισμένες επιφυλάξεις. Δεν γνωρίζω αν έχουμε αρκετά και καλά μουσεία· θεωρώ όμως ότι δεν διαθέτουμε όλα εκείνα τα μουσεία που θα έπρεπε να έχουμε, συμπληρωματικά προς τα ήδη λειτουργούντα. Επιπλέον, πολλά από αυτά δεν λειτουργούν με σύγχρονο τρόπο και κυρίως δεν αξιοποιούν επαρκώς τις δυνατότητές τους, ούτε από πολιτιστική ούτε από οικονομική άποψη.

Στα μουσεία μας, πέρα από τη δημιουργία ενός δικτύου συνεργασίας που έχω προτείνει και στο παρελθόν, θα πρέπει να κυριαρχήσει η αντίληψη της κυκλικής οικονομίας, όπως άλλωστε και σε πολλές άλλες δραστηριότητες.

Πάμε όμως στο προκείμενο.

Θυμήθηκα μια παλαιότερη πρόταση που είχα διατυπώσει: τη δημιουργία ενός Hall of Fame, ενός πολιτιστικού πάρκου με θεματικές ενότητες αφιερωμένες στην ιστορία και στις σημαντικές ιστορικές και πολιτιστικές προσωπικότητες του τόπου μας. Πρόκειται για έναν πραγματικό θησαυρό, αναξιοποίητο μέχρι σήμερα, με αναφορές πανευρωπαϊκής και παγκόσμιας εμβέλειας.

Ο Καποδίστριας, για παράδειγμα, δεν έχει απήχηση μόνο στη Ρωσία και την Ελβετία, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Σαμάρας έχει παγκόσμια αναγνώριση, αφού ο Ολυμπιακός Ύμνος αποτελεί ένα από τα τρία σύμβολα του Ολυμπισμού, μαζί με την Ολυμπιακή Φλόγα και τη σημαία με τους πέντε κύκλους. Αντίστοιχα, η πολιορκία του 1716 αποτελεί γεγονός πανευρωπαϊκής σημασίας, το οποίο δεν έχουμε αναδείξει όσο θα μπορούσαμε και όσο θα έπρεπε.

Όταν αναφερόμαστε στο «Γηροκομείο στον Λόφο Αβράμη», δεν μιλάμε μόνο για το ερειπωμένο κτίριο, αλλά για μια αρκετά μεγάλη έκταση που ανήκει είτε στον Δήμο είτε στα Αδελφάτα. Εκεί θα μπορούσε να διαμορφωθεί ένα σύγχρονο πάρκο πολιτισμού – μια «πολιτιστική Ντίσνεϋλαντ», αν και ο όρος ίσως ξενίζει.

Ένας τέτοιος χώρος θα μπορούσε να περιλαμβάνει:

Μουσείο Πόλης με σύγχρονες προδιαγραφές λειτουργίας.
Εκθεσιακούς χώρους.
Εντευκτήριο και εστιατόριο.
Υπαίθριο θέατρο.
Αίθουσα εκδηλώσεων και συνεδρίων.
Θεματικά πάρκα αφιερωμένα σε ιστορικά γεγονότα της Κέρκυρας.
Ψηφιακές και διαδραστικές εφαρμογές που θα ζωντανεύουν την ιστορία του τόπου.

Ιδιαίτερη θέση θα μπορούσε να έχει η αναπαράσταση της πολιορκίας του 1716, με στολές εποχής, αντίγραφα ιστορικού εξοπλισμού και σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες που θα επιτρέπουν στον επισκέπτη να βιώνει το ιστορικό γεγονός.

Κάποιος εύλογα θα ρωτήσει: «Ποιος θα το κάνει και με τι χρήματα;».

Προφανώς ο Δήμος δεν μπορεί να υλοποιήσει μόνος του ένα τόσο φιλόδοξο εγχείρημα. Οι οικονομικές δυνατότητές του είναι περιορισμένες και, άλλωστε, δεν είναι αυτή η βασική του αποστολή. Συνεπώς, η λύση θα μπορούσε να αναζητηθεί μέσα από ένα σχήμα παραχώρησης ή σύμπραξης με ιδιώτες επενδυτές. Υπάρχουν πιθανώς και άλλες μορφές συνεργασίας που θα μπορούσαν να εξεταστούν.

Το σημαντικό είναι να υπάρξει πολιτική βούληση, σχέδιο και όραμα.

Ένα τέτοιο πολιτιστικό πάρκο θα μπορούσε να συμβάλει καθοριστικά στον μεγάλο στόχο που, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να θέσει η Κέρκυρα για το μέλλον: να εξελιχθεί σε διεθνές κέντρο πολιτισμού, αθλητισμού και τουρισμού.

Οι προϋποθέσεις υπάρχουν. Εκείνο που χρειάζεται είναι όραμα, τόλμη και διάθεση για συστηματική δουλειά.