Από το Όραμα στην Πράξη – 20 Χρόνια Κοινωνικής Προσφοράς και Συλλογικής Ευθύνης

Είκοσι χρόνια συνεχούς λειτουργίας, κοινωνικής προσφοράς και συλλογικής ευθύνης συμπληρώνει ο Κοινωνικός Συνεταιρισμός Περιορισμένης Ευθύνης Κέρκυρας. Με επίκεντρο τον άνθρωπο και βασικό άξονα την εργασία ως μέσο ένταξης, αξιοπρέπειας και αποκατάστασης, ο ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα παραδείγματα κοινωνικής επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, αναδεικνύεται η πορεία, το κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα, οι αξίες και το όραμα ενός συνεταιρισμού που αποδεικνύει στην πράξη ότι η κοινωνική οικονομία μπορεί να αλλάζει ζωές.

1. Πώς ξεκίνησε ο ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας και ποιο ήταν το αρχικό όραμα;

Ο ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας δημιουργήθηκε το 2005, στο πλαίσιο της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, με στόχο να αποτελέσει ένα καινοτόμο εργαλείο κοινωνικής ένταξης μέσω της εργασίας. Από την πρώτη μας μέρα, πιστέψαμε σε κάτι απλό αλλά βαθιά ανθρώπινο: ότι όλοι οι άνθρωποι αξίζουν μια θέση στον κόσμο της εργασίας, μια θέση όπου θα μπορούν να προσφέρουν, να δημιουργούν και να νιώθουν χρήσιμοι. Από την ίδρυσή του, ο Συνεταιρισμός στηρίχθηκε στην πεποίθηση ότι κάθε άνθρωπος αξίζει μια ευκαιρία να συμμετέχει ισότιμα στην κοινωνία, ανεξάρτητα από την ψυχική ή κοινωνική του κατάσταση. Για εμάς, η εργασία δεν είναι απλώς ένα μέσο βιοπορισμού, αλλά ένας ουσιαστικός δρόμος αξιοπρέπειας, αυτονομίας και κοινωνικής συμμετοχής.

2. Τι σημαίνουν για εσάς αυτά τα 20 χρόνια;

Είναι είκοσι χρόνια γεμάτα ανθρώπινες ιστορίες, μικρές νίκες και μεγάλα βήματα προς μια πιο δίκαιη κοινωνία. Είναι μια πορεία προσπάθειας, συνεργασίας και πίστης στη δύναμη της συνεργασίας. Εδώ και είκοσι χρόνια, ο ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας αποδεικνύει στην πράξη ότι η εργασία μπορεί να γίνει γέφυρα προς την κοινωνική ένταξη, ιδιαίτερα για άτομα με ζητήματα ψυχικής υγείας ή άλλες κοινωνικά ευάλωτες ομάδες. Για εμάς, η εργασία δεν είναι απλώς βιοπορισμός· είναι θεραπεία, ενδυνάμωση και δικαίωμα.

3. Ποια είναι η αποστολή του ΚΟΙΣΠΕ σήμερα;

Η αποστολή μας είναι η εργασιακή και κοινωνική ένταξη ευάλωτων ομάδων μέσα από ένα ολοκληρωμένο και βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας. Δεν δημιουργούμε απλώς θέσεις εργασίας, αλλά συνθήκες ζωής με προοπτική, σταθερότητα, αυτονομία και ουσιαστική συμμετοχή στον κοινωνικό ιστό. Ο Συνεταιρισμός αποτελεί ένα ολοκληρωμένο αναπτυξιακό μοντέλο με έντονο κοινωνικό πρόσημο, το οποίο προάγει τη συμπερίληψη, την ισότητα ευκαιριών και τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη.. Σήμερα, ο ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας αριθμεί 200 συνεταιριστές, γεγονός που αποτυπώνει τη συλλογική του βάση, τη δημοκρατική του λειτουργία και την ισχυρή κοινωνική του αναφορά.

4. Ποιο είναι το κοινωνικό αποτύπωμα του Συνεταιρισμού;

Είκοσι χρόνια δράσης, συνεργασίας και κοινωνικής προσφοράς συμπληρώνει ο ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας, αποτελώντας ένα ουσιαστικό παράδειγμα για το πώς η εργασία μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός κοινωνικής ένταξης και αποκατάστασης για ευάλωτες ομάδες. Σήμερα, ο ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας απασχολεί 130 εργαζόμενους, εκ των οποίων οι 70 ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Οι εργαζόμενοι του Συνεταιρισμού στηρίζουν συνολικά 65 προστατευόμενα παιδιά, μεταξύ των οποίων 20 παιδιά που μεγαλώνουν σε 9 μονογονεϊκές οικογένειες. Η σταθερή εργασία των γονέων τους ενισχύει την οικογενειακή ασφάλεια και δημιουργεί προοπτικές σταθερότητας και ανάπτυξης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη στήριξη της οικογένειας και στη δημογραφική ανθεκτικότητα των νησιωτικών κοινωνιών. Παράλληλα, μέσω ενός ολοκληρωμένου δικτύου κοινωνικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων, ο Συνεταιρισμός στηρίζει άμεσα και έμμεσα περισσότερους από 450 ωφελούμενους σε καθημερινή βάση, συμβάλλοντας ενεργά στην τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη.

5. Σε ποιους τομείς δραστηριοποιείται ο ΚΟΙΣΠΕ;

Ο ΚΟΙΣΠΕ δραστηριοποιείται σε πολλούς τομείς, όπως υπηρεσίες καθαριότητας, περιβαλλοντικής διαχείρισης, εστίασης, catering, παραγωγής άρτου και ζαχαροπλαστικής, λειτουργίας καφέ και κοινωνικών δομών. Κάθε δραστηριότητα αποτελεί ταυτόχρονα μια επαγγελματική ευκαιρία και μια δομή κοινωνικής ένταξης, δίνοντας στους ανθρώπους τη δυνατότητα να αποκτήσουν δεξιότητες, εμπειρία και επαγγελματική ταυτότητα.

6. Ποιος είναι ο οικονομικός αντίκτυπος του ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας μέσα σε αυτά τα 20 χρόνια λειτουργίας;

Ο οικονομικός αντίκτυπος του ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας αποδεικνύει ότι η κοινωνική επιχειρηματικότητα μπορεί να έχει ουσιαστική ανταποδοτικότητα. Ταυτόχρονα, αυτή η διαδρομή έχει και ισχυρό οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα: έχουμε ξεπεράσει σε κύκλο εργασιών τα 16,5 εκατομμύρια ευρώ, έχουμε καταβάλει περίπου 9,3 εκατομμύρια ευρώ σε ασφαλιστικές εισφορές και φόρους, ενώ έχουμε λάβει περίπου 3 εκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε 1 ευρώ δημόσιας στήριξης, επιστρέφουμε 3 ευρώ πίσω στην πολιτεία και στα δημόσια ταμεία. Το στοιχείο αυτό αποδεικνύει ότι το κοινωνικό μας έργο δεν αποτελεί μόνο μια πράξη κοινωνικής ευθύνης, αλλά και μια επένδυση με ουσιαστική ανταποδοτικότητα για την οικονομία, την απασχόληση και τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη.

7. Πώς συνδυάζετε την επιχειρηματικότητα με τον κοινωνικό σκοπό;

Λειτουργούμε με επαγγελματισμό, πιστοποιήσεις ποιότητας και ανταγωνιστικότητα, χωρίς να χάνουμε τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα μας. Η βιωσιμότητα είναι προϋπόθεση για να μπορούμε να υπηρετούμε τον κοινωνικό μας σκοπό με συνέπεια και διάρκεια. Ο κοινωνικός σκοπός και η οικονομική λειτουργία δεν είναι αντικρουόμενες έννοιες. Αντίθετα, η μία ενισχύει την άλλη. Για να το πετύχουμε αυτό, έχουμε αναπτύξει μια οργανωμένη επιχειρησιακή δομή, η οποία περιλαμβάνει γιατρό εργασίας, τεχνικό ασφαλείας, τεχνικό τροφίμων, υπεύθυνο ποιότητας, καθώς και οργανωμένη διοικητική και οικονομική υπηρεσία. Αυτή η δομή μάς επιτρέπει να λειτουργούμε με επαγγελματική συνέπεια, ασφάλεια, ποιότητα και λογοδοσία.

8. Τι σημαίνει ότι είστε και Μονάδα Ψυχικής Υγείας;

Για τα άτομα που αντιμετωπίζουν ζητήματα ψυχικής υγείας, καθώς και για άλλες κοινωνικά ευάλωτες ομάδες, η εργασία δεν αποτελεί μόνο μέσο βιοπορισμού, αλλά γέφυρα προς την αυτοπεποίθηση, εργαλείο θεραπείας, δικαίωμα και πεδίο ελευθερίας. Γι’ αυτό και ο ΚΟΙΣΠΕ λειτουργεί ως ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποστήριξης, παρέχοντας ψυχοκοινωνική φροντίδα, εκπαίδευση και καθοδήγηση, με στόχο την ουσιαστική επανένταξη. Ειδικότερα, για την υποστήριξη των εργαζομένων που ανήκουν σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες απασχολούνται ψυχολόγοι, υποστηρικτές εργασίας, κοινωνική λειτουργός και ψυχίατρος, ώστε η εργασιακή ένταξη να συνοδεύεται από σταθερή επιστημονική και ψυχοκοινωνική στήριξη.

9. Ποιους ανθρώπους στηρίζετε;

Στηρίζουμε άτομα με ζητήματα ψυχικής υγείας, άτομα με αναπηρία, μακροχρόνια ανέργους, μονογονεϊκές οικογένειες και γενικά ανθρώπους που βιώνουν κοινωνικό αποκλεισμό. Το μεγαλύτερό μας επίτευγμα είναι ότι άνθρωποι που κάποτε ένιωθαν αόρατοι, σήμερα είναι ενεργά μέλη της κοινωνίας. Δουλεύουν, συμμετέχουν, σχεδιάζουν το μέλλον τους. Και αυτό, για εμάς, είναι το πιο ουσιαστικό αποτέλεσμα: η αποκατάσταση της αξιοπρέπειας μέσω της συμμετοχής και της εργασίας.

10. Πόσο σημαντικές είναι οι συνεργασίες για την πορεία και την αποτελεσματικότητα του ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας;

Οι συνεργασίες είναι καθοριστικές για το έργο και τη διαχρονική πορεία του ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας. Η κοινωνική ένταξη και η εργασιακή αποκατάσταση ευάλωτων ομάδων προϋποθέτουν σταθερές συνέργειες και κοινή προσπάθεια. Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχει η μακροχρόνια συνεργασία μας με το Γενικό Νοσοκομείο Κέρκυρας, τον Δήμο Κέρκυρας, την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, φορείς που στηρίζουν ουσιαστικά την ανάπτυξη ενός σταθερού πλαισίου κοινωνικής φροντίδας, απασχόλησης και τοπικής ανάπτυξης. Παράλληλα, η εσωτερική μας λειτουργία βασίζεται επίσης στη συνεργασία διαφορετικών ειδικοτήτων, διοικητικών και επιστημονικών στελεχών, ώστε να υπάρχει συνοχή ανάμεσα στην κοινωνική υποστήριξη και στην επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.

11. Πώς συμβάλλετε στην τοπική ανάπτυξη;

Ο ΚΟΙΣΠΕ ενισχύει την τοπική οικονομία, δημιουργεί θέσεις εργασίας και υποστηρίζει ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Παράλληλα, συμβάλλει στη διαμόρφωση ανθεκτικών και κοινωνικά δίκαιων κοινοτήτων, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Με απλά λόγια, ενισχύουμε την κοινωνική συνοχή και την τοπική ανάπτυξη με τρόπο ουσιαστικό, σταθερό και μετρήσιμο.

12. Τι σημαίνει για εσάς η ευρωπαϊκή και πανελλαδική αναγνώριση του έργου σας;

Το κοινωνικό έργο του ΚοιΣΠΕ Κέρκυρας έχει λάβει σημαντική πανελλαδική και ευρωπαϊκή αναγνώριση, με διακρίσεις και αναφορές από θεσμούς όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα Υπουργεία Υγείας και Εργασίας, το CEFEC, η Ένωση Μορφωτικών Ινστιτούτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Για εμάς, αυτή η αναγνώριση δεν είναι μόνο τιμητική. Αποτελεί επιβεβαίωση ότι ένα τοπικό μοντέλο κοινωνικής επιχειρηματικότητας μπορεί να έχει ευρύτερη αξία, να λειτουργεί ως καλή πρακτική και να εμπνέει συνεργασίες και πολιτικές με κοινωνικό πρόσημο.

13. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίσατε αυτά τα χρόνια;

Οι μεγαλύτερες προκλήσεις ήταν οι οικονομικές κρίσεις, η πανδημία, αλλά και τα κοινωνικά στερεότυπα που συχνά συνοδεύουν τις ευάλωτες ομάδες. Ωστόσο, μέσα από επιμονή, συλλογική προσπάθεια, ευελιξία και πίστη στον κοινωνικό μας ρόλο, καταφέραμε να διατηρήσουμε τη σταθερότητά μας και να συνεχίσουμε να αναπτυσσόμαστε. Κάθε δυσκολία λειτούργησε τελικά και ως ευκαιρία να γίνουμε πιο ώριμοι, πιο ανθεκτικοί και πιο αποτελεσματικοί.

14. Ποιος είναι ο ρόλος της κοινωνικής οικονομίας στην Ελλάδα σήμερα και στο μέλλον;

Η κοινωνική οικονομία αποτελεί έναν κρίσιμο πυλώνα για ένα πιο δίκαιο, συμμετοχικό και βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης. Τοποθετεί τον άνθρωπο στο επίκεντρο, χωρίς να αγνοεί την ανάγκη για αποτελεσματικότητα και οικονομική βιωσιμότητα. Στην Ελλάδα του σήμερα και του αύριο, η κοινωνική οικονομία μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη δημιουργία μιας κοινωνίας με ίσες ευκαιρίες για όλους, όπου η ανάπτυξη συνδέεται με τη συμπερίληψη, την αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη.

15. Πού οφείλεται η επιτυχία και η διαχρονική πορεία του ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας;

Η επιτυχία οφείλεται στο κοινό όραμα, στην ομαδική συνεργασία και στους ανθρώπους μας. Στους υπεύθυνους και ευχαριστημένους εργαζόμενους που βλέπουν τον ΚΟΙΣΠΕ ως οικογένεια. Ο ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας είναι πάνω απ’ όλα μια οικογένεια συμπερίληψης. Μια οικογένεια που δεν ξεχωρίζει κανέναν, που αγκαλιάζει τη διαφορετικότητα και την κάνει δύναμη. Η επιτυχία μας, όμως, στηρίζεται και σε μια σαφή και οργανωμένη διοικητική δομή. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από το Διοικητικό Συμβούλιο, ελέγχονται από το Εποπτικό Συμβούλιο και επικυρώνονται από τη Γενική Συνέλευση, στοιχείο που διασφαλίζει τη δημοκρατική λειτουργία και τη θεσμική λογοδοσία του Συνεταιρισμού. Παράλληλα, ο Διευθύνων Σύμβουλος έχει τις αποφασιστικές αρμοδιότητες για την υλοποίηση του επιχειρησιακού σχεδιασμού, την εποπτεία και την ανάπτυξη των δράσεων. Αυτή η ισορροπία ανάμεσα στη συλλογική ευθύνη και στην αποτελεσματική διοίκηση είναι ένας από τους βασικούς λόγους της διαχρονικής μας πορείας. Πίσω από κάθε δράση του ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας βρίσκονται οι αξίες που αποτελούν τη βάση κάθε κοινωνικής οικονομίας: σεβασμός στον άνθρωπο και στη διαφορετικότητα, αλληλεγγύη και συλλογικότητα, ισότητα ευκαιριών και αξιοπρέπεια στην εργασία, πίστη στη δύναμη της συνεργασίας. Αυτές οι αξίες μας καθοδηγούν και μας υπενθυμίζουν ότι η κοινωνική ένταξη δεν είναι φιλανθρωπία — είναι δικαίωμα.

16. Ποιο είναι το μήνυμά σας για το μέλλον;

Καμία κοινωνία δεν μπορεί να προχωρήσει αφήνοντας ανθρώπους πίσω.Η κοινωνική ένταξη δεν είναι φιλανθρωπία — είναι δικαίωμα.Γι’ αυτό συνεχίζουμε με σταθερό προσανατολισμό:Δημιουργούμε βιώσιμες θέσεις εργασίας,Ενισχύουμε την κοινωνική συνοχή και την τοπική ανάπτυξη,Συμβάλλουμε στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας με ίσες ευκαιρίες για όλους.

Σαν Επίλογος.

Είκοσι χρόνια μετά την ίδρυσή του, ο ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας δεν αποτελεί μόνο μια επιτυχημένη κοινωνική επιχείρηση, αλλά ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η εργασία, όταν συνδέεται με τη φροντίδα, τη συνεργασία και τη συλλογική ευθύνη, μπορεί να μετασχηματίσει ανθρώπινες ζωές και τοπικές κοινωνίες. Από το όραμα στην πράξη, συνεχίζει να αποδεικνύει ότι η κοινωνική οικονομία μπορεί να είναι ταυτόχρονα βιώσιμη, αποτελεσματική και βαθιά ανθρώπινη.