Κερκυραϊκό Καρναβάλι: Απογοήτευση ή η απαρχή μιας μεγάλης ευκαιρίας; Γράφει ο Σπύρος Ρίκος

Τώρα που ολοκληρώθηκαν οι προγραμματισμένες καρναβαλικές εκδηλώσεις, είναι η κατάλληλη στιγμή για έναν νηφάλιο απολογισμό. Η συνολική εικόνα αφήνει μια γλυκόπικρη επίγευση: από τη μία διαφαίνονται σαφείς λόγοι αισιοδοξίας, από την άλλη όμως παραμένει η αίσθηση μιας ακόμη ημιτελούς προσπάθειας. Σαν να πλησιάζουμε τον στόχο, αλλά να μην τολμάμε να τον κατακτήσουμε.

1. Η αιχμή του δόρατος: Η βενετσιάνικη ταυτότητα

Η Κέρκυρα διαθέτει ένα στοιχείο που κανένας άλλος ελληνικός προορισμός δεν μπορεί να αντιγράψει: τη βαριά πολιτιστική κληρονομιά της Ενετοκρατία. Αυτό ακριβώς είναι το συγκριτικό της πλεονέκτημα.

Σε μια εποχή όπου πολλά καρναβάλια της χώρας επαναλαμβάνουν παρόμοια μοτίβα, χωρίς έντονη ανανεωτική δυναμική, το Βενετσιάνικο Καρναβάλι της Κέρκυρας μπορεί να εξελιχθεί σε διακριτό πολιτιστικό προϊόν, ακόμη και σε «μόδα». Με στολές εποχής, μπαρόκ αισθητική, λυρικές βραδιές, ιστορικές αναπαραστάσεις και μουσική παράδοση, μπορεί να αποκτήσει σαφή ταυτότητα και διεθνή προσανατολισμό.

2. «Όλοι οι καλοί χωρούν»

Η ανάδειξη της βενετσιάνικης παράδοσης δεν σημαίνει αποκλεισμούς. Το σατυρικό καρναβάλι, το κρασοδικείο, τα άρματα, ο αυθορμητισμός, η λαϊκότητα, οι παρέες και οι σύλλογοι είναι η ψυχή της διοργάνωσης. Η δύναμη του Κερκυραϊκού Καρναβαλιού βρίσκεται ακριβώς στη συνύπαρξη: παράδοση και σάτιρα, αισθητική και λαϊκή έκφραση, οργανωμένες εκδηλώσεις και αυθόρμητη συμμετοχή. Ένα καρναβάλι για όλα τα γούστα.

3. Ο ρόλος της τοπικής κοινωνίας

Η συμβολή του Δήμου και της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού είναι σημαντική και αναγνωρίζεται. Όμως, καμία δημοτική αρχή δεν μπορεί μόνη της να δημιουργήσει θεσμό. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από τη συμμετοχή των συλλόγων, των ομάδων, των πολιτιστικών φορέων και των απλών πολιτών. Το «σύνταγμα» του καρναβαλιού στηρίζεται στον πατριωτισμό και την ενεργό συμμετοχή των Κερκυραίων.

4. «Να δημιουργήσουμε πολλά Πάσχα»

Το Καρναβάλι πραγματοποιείται σε μια χρονική περίοδο όπου η τοπική οικονομία υπολειτουργεί. Πολλές επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές και όσες λειτουργούν δυσκολεύονται. Αν όμως το Καρναβάλι αποκτήσει οργανωμένη στρατηγική τουριστικής προβολής, μπορεί να λειτουργήσει ως προπομπός της πασχαλινής περιόδου, να «ξυπνήσει» την αγορά και να δημιουργήσει έναν δεύτερο ισχυρό οικονομικό κύκλο μέσα στον χειμώνα.

Δεν αρκεί μια καλή διοργάνωση· χρειάζεται σύνδεση με πακέτα φιλοξενίας, μεταφορές, θεματικές εμπειρίες και στοχευμένη προβολή στο εξωτερικό.

5. Υπάρχει όραμα;

Ίσως υπάρχει βούληση, αλλά λείπει ο ολοκληρωμένος σχεδιασμός. Το μοντέλο «ο Δήμος οργανώνει και οι υπόλοιποι ακολουθούν» έχει δείξει τα όριά του. Ο Δήμος δεν διαθέτει ούτε την απαραίτητη τεχνογνωσία, ούτε τους πόρους, ούτε το εξειδικευμένο προσωπικό για να σηκώσει μόνος του ένα εγχείρημα με τουριστικές και επιχειρηματικές διαστάσεις.

Η Περιφέρεια μπορεί και πρέπει να συμβάλει, ιδίως μέσω της ένταξης του Καρναβαλιού σε προγράμματα τουριστικής προβολής. Όμως ο κεντρικός φορέας σχεδιασμού πρέπει να έχει διαφορετική δομή.

6. Η ανάγκη δημιουργίας αυτόνομου Οργανισμού

Απαιτείται η σύσταση ενός ευέλικτου, επαγγελματικού Οργανισμού Καρναβαλιού που θα εργάζεται από την επόμενη κιόλας ημέρα για τη διοργάνωση της επόμενης χρονιάς. Ένας φορέας με τεχνογνωσία, οικονομικό σχεδιασμό και συμμετοχή των παραγωγικών δυνάμεων του τόπου: Επιμελητήριο, Εμπορικός Σύλλογος, Εστίαση, Τουριστικοί Πράκτορες, Ένωση Ξενοδόχων, εταιρείες μεταφορών, επαγγελματίες και χορηγοί. Όσοι ωφελούνται θα πρέπει να συμμετέχουν και να βάλουν το χέρι στην τσέπη γιατί μέχρι τώρα έχουν μάθει μόνο να κάνουν κριτική και όταν έρθει η ώρα να βάλουν το χέρι στην τσέπη, σφυρίζουν αδιάφορα.

Μόνο μέσα από συνέργεια μπορεί να δημιουργηθεί ένα βιώσιμο και αναπτυξιακό μοντέλο.

7. Καθετοποίηση και τοπική παραγωγή

Η αξιοποίηση του Καρναβαλιού δεν πρέπει να περιορίζεται στις εκδηλώσεις. Η παραγωγή στολών, μασκών, αξεσουάρ και αναμνηστικών μπορεί να ενισχύσει την τοπική βιοτεχνία και να δημιουργήσει έναν μικρό, αλλά δυναμικό κύκλο δημιουργικής οικονομίας. Οι καρναβαλιστές και οι επισκέπτες μπορούν να γίνουν καταναλωτές τοπικών προϊόντων με ταυτότητα. Να λειτουργήσει επιτέλους η τοπική βιοτεχνλία, να παράγουμε κάτι και να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας.

Η Κέρκυρα, με το μοναδικό πολιτισμικό της υπόβαθρο, έχει όλα τα εφόδια για να διαμορφώσει μια νέα, θεματική μορφή τουρισμού με επίκεντρο τις καρναβαλικές εκδηλώσεις. Η βενετσιάνικη αισθητική, η μουσική παράδοση και τα ιστορικά δρώμενα μπορούν να αποτελέσουν τη βάση ενός πολυήμερου, ποιοτικού και διεθνώς αναγνωρίσιμου θεσμού.

Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί. Το ερώτημα είναι αν θα αποφασίσει — επιτέλους — να το κάνει με σχέδιο, συνεργασία και όραμα.