Εισήγηση της Λαϊκής Συσπείρωσης στη συνεδρίαση του Δημοτικού συμβουλίου: «Για την Αντιπυρική θωράκιση του Δήμου»

Έχει ξεκινήσει και επίσημα η Αντιπυρική Περίοδος, και είναι ζητούμενο το τι μέτρα πρόληψης και προετοιμασίας έχουν παρθεί. Ο Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας ως γνωστόν είναι μια πυκνοκατοικημένη περιοχή, με διάσπαρτους οικισμούς και πληθυσμό που τους καλοκαιρινούς μήνες τριπλασιάζεται. Με την ιδιαιτερότητα του ιστορικού κέντρου της Παλιάς Πόλης όπου διαμένουν χιλιάδες κάτοικοι και είναι αδύνατη η πρόσβαση στα μεγάλα πυροσβεστικά οχήματα, περιοχές με μεγάλες βιοτεχνικές μονάδες αλλά και πολλούς οικισμούς στη περιφέρεια όπως και στα Διαπόντια Νησιά μέσα σε περιοχές με πυκνή δασώδη βλάστηση.

Επισημαίνουμε αυτές τις πλευρές, υπενθυμίζοντας ότι μέσα στο 2025 είχαμε τη μεγάλη καταστροφή στο περιαστικό κέντρο στην επιχείρηση Γογγάκη, τη φωτιά στο Τεμπλόνι αλλά και φέτος πριν περίπου 1 μήνα τη φωτιά που είχε ξεσπάσει στον Άγιο Μάρκο.

Τα πανελλαδικά στοιχεία που καταγράφηκαν για το 2025, είναι αποκαρδιωτικά και κρούουν το κώδωνα του κινδύνου για το πόσο εκτεθειμένος είναι και ο Δήμος μας απέναντι στο κίνδυνο δασικών πυρκαγιών: πάνω από 5.200 πυρκαγιές καταγράφηκαν πανελλαδικά, ενώ περίπου 474.000 στρέμματα έγιναν στάχτη. Το 2025 συγκαταλέγεται στις χειρότερες χρονιές των τελευταίων δεκαετιών, με το 25% των καμένων εκτάσεων να αφορά περιοχές Natura, φέροντας ιδιαίτερα βαρύ πλήγμα σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

Αναφέρουμε τα παραπάνω γιατί η κυβερνητική κατεύθυνση και προσανατολισμός είναι να δίνεται έμφαση στην καταστολή και όχι στην πρόληψη. Το βάρος δηλαδή της αντιπυρικής προστασίας δίνεται στα εναέρια μέσα, στα drones και στα αυτοκίνητα μεταφοράς προσωπικού και όχι στις επίγειες δυνάμεις και στα πυροσβεστικά. Για ακόμη μία χρονιά, δηλαδή η κατεύθυνση είναι τα δάση να καίγονται και μετά να  ξεκινά η «μάχη της κατάσβεσης».

Η κύρια προτεραιότητα των πυροσβεστικών δυνάμεων αποσκοπεί στη προστασία των κατοικημένων περιοχών, στην ολική εκκένωση των κοινοτήτων και των οικισμών, με τη γενικευμένη χρήση του «112» και όχι στη προσπάθεια καταστολής των πυρκαγιών μέσα στα δασικά οικοσυστήματα της περιοχής. Η λογική δηλαδή που κυριαρχεί είναι «τρεχάτε να σωθείτε» και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε ότι σε πολλές περιπτώσεις, κάτοικοι βρέθηκαν να υπερασπίζονται μόνοι τους τα σπίτια και τις περιουσίες τους, ενώ η «πολιτική προστασία» περιορίστηκε σε εκκενώσεις της τελευταίας στιγμής ή αν αναλογιστούμε τις τεράστιες επιπτώσεις που είχε η φωτιά στην επιχείρηση «Γογγάκη», με τις μεγάλες καθυστερήσεις στην απομάκρυνση των αλλοιωμένων τροφίμων, το κίνδυνο για την υγεία των κατοίκων και τη μόλυνση του περιβάλλοντος.

 

Μόνο ως πρόκληση μπορεί να θεωρηθεί επίσης και ο ισχυρισμός ότι οι πυρκαγιές είναι πιο καταστροφικές λόγω κλιματικών μεταβολών. Η κλιματική κρίση δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μόνιμο άλλοθι για την απουσία σχεδιασμού. Τα εκατομμύρια στρέμματα καμένων δασών δεν είναι «αναπόφευκτο φαινόμενο». Είναι αποτέλεσμα επιλογών, ελλείψεων, καθυστερήσεων και διαχρονικής υποτίμησης της πρόληψης. Όταν η πρόληψη απουσιάζει και η καταστολή φορτώνεται σε λίγους, τότε το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο.

Τις πυρκαγιές άλλωστε ακολουθούν συνήθως καταστροφικά πλημμυρικά φαινόμενα, όμως ούτε και σε αυτό το πεδίο υπάρχουν ουσιαστικές παρεμβάσεις. Το καλοκαίρι «κλαίμε» για τα δάση, φθινόπωρο-χειμώνα «θρηνούμε» για τις πλημμύρες.

Την ίδια στιγμή, η πολιτική ευθύνη της κάθε κυβέρνησης μεταφέρεται στην ατομική ευθύνη κάθε μικροϊδιοκτήτη και μάλιστα με την απειλή προστίμου. Η επιμονή της πολιτικής ηγεσίας γύρω από το καθαρισμό των οικοπέδων λειτουργεί αποπροσανατολιστικά προσπαθώντας να επιρρίψει την ευθύνη των μεγάλων καταστροφών από πυρκαγιές στους ιδιοκτήτες των οικοπέδων. Οι δήμοι μετατρέπονται σε φοροεισπρακτικό μηχανισμό του κράτους, επιβάλλοντας πρόστιμα στο λαό που δεν έχει να πληρώσει το επιπλέον χαράτσι του καθαρισμού των οικοπέδων του, στη πλειοψηφία τους άλλωστε τα ακαθάριστα οικόπεδα ανήκουν στους πλέον ασθενέστερους οικονομικά που αδυνατούν να πληρώσουν για να τα καθαρίσουν.

Υποχρεωτικοί καθαρισμοί οικοπέδων, πρόστιμα, δηλώσεις σε πλατφόρμες, ενώ το κράτος και οι τοπικές αρχές δεν εξασφαλίζουν ούτε τα στοιχειώδη: προσωπικό, υποδομές και χρηματοδότηση δεν καθαρίζουν ούτε τα δικά τους οικόπεδα.

Η κατάσταση αυτή δεν είναι «ανικανότητα». Είναι αποτέλεσμα της πολιτικής της ΕΕ και όλων διαχρονικά των κυβερνήσεων που αντιμετωπίζουν την προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης ζωής ως κόστος. Είναι η πολιτική που αφήνει τη Δασική Υπηρεσία υποστελεχωμένη, την Πυροσβεστική με εποχικούς εργαζόμενους και τους Δήμους χωρίς τους αναγκαίους πόρους.

 

Πολύ περισσότερο θα πρέπει να σκεφτούμε και τους νέους κινδύνους πυρκαγιών σε οικιστικές περιοχές, εξαιτίας της ακρίβειας και της ενεργειακής φτώχειας που πλήττει τις λαϊκές οικογένειες.

Τους κινδύνους από τη συνύπαρξη κακοσυντηρημένων γερασμένων υποδομών και δικτύων.

Τους κινδύνους που εγκυμονούνται από το γεγονός ότι η ασφάλεια στους χώρους δουλειάς θεωρείται κόστος και εναποτίθεται στους ίδιους τους επιχειρηματίες, από την υποβάθμιση των τεχνικών ασφαλείας, τις καθυστερήσεις στη συντήρηση, τη μη αξιοποίηση προηγμένων συστημάτων πυρανίχνευσης κλπ

Ως Λαϊκή Συσπείρωση πιστεύουμε ότι η πρόληψη δεν είναι ούτε ουδέτερη ούτε χωρίς περιεχόμενο, απαιτεί σχεδιασμό, μέσα, προσωπικό, χρηματοδότηση.

Απαιτείται η λήψη όλων εκείνων των μέτρων που θα διασφαλίζουν ότι οι δασικές πυρκαγιές θα αντιμετωπίζονται εγκαίρως και αποτελεσματικά εντός του δασικού ιστού πριν φτάσουν σε δομημένο περιβάλλον.

Απαιτούνται οι αναγκαίες μελέτες για έργα αντιπυρικής προστασίας με τις αναγκαίες αντιπυρικές ζώνες. Τη συντήρηση, βελτίωση και επέκταση όπου κριθεί αναγκαίο του δικτύου δασικών δρόμων και όλων των αγροτικών δρόμων.

 

Ενώ κομβικό ρόλο και στη καθυστέρηση εξέλιξης μιας πυρκαγιάς, έχει η εξασφάλιση επαρκούς δικτύου υδατοδεξαμενών, πυροσβεστικών κρουνών, γεννητριών στα αντλιοστάσια ώστε να διασφαλίζεται η λειτουργία τους σε κρίσιμες συνθήκες όπως είναι και οι πυρκαγιές. Ο εκ των προτέρων σχεδιασμός διαφυγής για την κάθε περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη και ιδιαιτερότητες  «τυφλών» χωριών με μόνο μια έξοδο.

 

Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να συμβιβαστούμε με το γεγονός ότι ο κρατικός μηχανισμός αρκείται στην αποστολή ενός μηνύματος στο κινητό. Με το ότι η πολιτική προστασία των δήμων δεν στελεχώνεται με προσωπικό και δεν εξοπλίζεται με μέσα.   Είναι ενδεικτικό ότι:

Η συντριπτική πλειοψηφία του προσωπικού στη πολιτική προστασία δεν είναι μόνιμο προσωπικό αλλά όμηροι ουσιαστικά δικαστικών αποφάσεων, ενώ διαθέτει ελάχιστα μέσα στη διάθεσή της.

Γνωρίζουμε από παλαιότερα στοιχεία ότι υπήρχαν μόλις τρεις (3) υδατοδεξαμενές σε όλο το νησί, τη στιγμή που χρειάζονται τουλάχιστον είκοσι (20). Πολλοί πυροσβεστικοί κρουνοί είναι χαλασμένοι ενώ δε διαθέτουν και ενιαίο σύστημα συνδεσμολογίας,  χείμαρροι ακαθάριστοι.

 

Για εμάς δεν είναι τυχαίο ότι παρά τις επαναλαμβανόμενες καταστροφές των τελευταίων ετών, η ουσιαστική πρόληψη παραμένει ανύπαρκτη και η προστασία της ζωής, της περιουσίας του λαού και του φυσικού πλούτου αντιμετωπίζεται ως «κόστος».

 

Η κατάσταση που επικρατεί σήμερα είναι αποκαλυπτική:

• Τεράστιες ελλείψεις στο προσωπικό του δήμου αλλά και στην Πυροσβεστική Υπηρεσία, με εποχικούς πυροσβέστες να καλύπτουν πάγιες ανάγκες και χωρίς σταθερή εργασία, με πολλά χρωστούμενα ρεπό και άδειες

• Γερασμένος και ανεπαρκής εξοπλισμός, με οχήματα και μέσα που συχνά ξεπερνούν τα όρια λειτουργίας τους.
• Απουσία ολοκληρωμένου σχεδίου πρόληψης, με καθαρισμούς δασών, αντιπυρικές ζώνες και δασικούς δρόμους να υλοποιούνται αποσπασματικά ή καθόλου.
• Χωρίς επαρκή χρηματοδότηση και υποστήριξη.

 

Η Δημοτική Αρχή οφείλει να αναλάβει τις δικές της ευθύνες και να απαντήσει:

1. Αν υπάρχει ολοκληρωμένο, επικαιροποιημένο σχέδιο Αντιπυρικής Προστασίας για το Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και για τα Διαπόντια Νησιά.
2. Πόσα έργα πρόληψης υλοποιήθηκαν το 2025.
   • Αν έχουν διανοιχθεί οι απαραίτητες αντιπυρικές ζώνες και πόσοι δασικοί δρόμοι καθαρίστηκαν και σε ποια κατάσταση βρίσκονται σήμερα.
   • Σε τι βαθμό έχει καθαριστεί το δίκτυο αγροτικών δρόμων.
3. Πόσα χρήματα δόθηκαν από το κράτος και πόσα απορροφήθηκαν πραγματικά; Ποιο ποσοστό κατευθύνθηκε σε εργολαβίες και ποιο σε μόνιμες υποδομές.
4. Τι ενέργειες έγιναν για τη στελέχωση των υπηρεσιών και τη συντήρηση και ανανέωση του εξοπλισμού.

 

Ως Λαϊκή Συσπείρωση θεωρούμε ότι τεράστια σημασία για τη προστασία της ζωής και της υγείας του λαού έχει η συνολική αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων της Πολιτικής Προστασίας, της αντιπλημμυρικής και αντισεισμικής προστασίας, της προστασίας της λαϊκής περιουσίας, των κατοικιών, των δημόσιων κτιρίων. Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο, επιστημονικά τεκμηριωμένο σχεδιασμό πρόληψης και αντιμετώπισης των πυρκαγιών.

Από αυτή τη σκοπιά καλούμε το λαό να μην συμβιβαστεί με τη παραπάνω κατάσταση αλλά να διεκδικήσει:

• Άμεση στελέχωση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας με το απαραίτητο μόνιμο προσωπικό και μονιμοποίηση όλων των συμβασιούχων.
• Σύγχρονο εξοπλισμό και μέσα πυρόσβεσης, επίγεια και εναέρια, με ευθύνη του κράτους.
• Ολοκληρωμένο σχέδιο πρόληψης με ευθύνη του κράτους, που να περιλαμβάνει καθαρισμούς, αντιπυρικές ζώνες, συντήρηση δασικού οδικού δικτύου και διαρκή επιτήρηση.
• Επαρκή και σταθερή χρηματοδότηση προς τις Περιφέρειες και τους Δήμους, χωρίς ανταποδοτικά τέλη και επιβάρυνση των πολιτών.
• Ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας και αποκατάσταση του ρόλου της στην πρόληψη των πυρκαγιών.
• Σχέδιο αποκατάστασης των καμένων εκτάσεων, με αναδασώσεις και προστασία από αλλαγές χρήσης γης.

Η προστασία των δασών και της ζωής του λαού δεν είναι πολυτέλεια. Είναι δικαίωμα. Και αυτό το δικαίωμα δεν μπορεί να εξασφαλιστεί χωρίς σύγκρουση με την πολιτική που το θυσιάζει στο βωμό του κέρδους.

Ο λαός έχει τη δύναμη. Με οργάνωση και αγώνα μπορεί να επιβάλει λύσεις που θα υπηρετούν τις ανάγκες του και όχι τα κέρδη των λίγων.