Προσχηματικό το ενδιαφέρον για το Βίδο – Μάλλον για φαντασίωση πρόκειται. Γράφει ο Σπύρος Ρίκος

Τι έχει δείξει η πραγματικότητα μέχρι σήμερα σχετικά με το ενδιαφέρον μας για το Βίδο; Στη δεκαετία του ’90 και μέχρι περίπου το 2010–2012 υπήρχε πράγματι ένα ουσιαστικό ενδιαφέρον από τις δημοτικές αρχές. Άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο, υπήρχε πάντως μια λειτουργική κατάσταση στο νησί, αποτέλεσμα ενός στοιχειώδους σχεδιασμού και μιας διάθεσης να αξιοποιηθεί ο χώρος. Με απλά λόγια, «κάτι γινόταν».

Τα τελευταία χρόνια όμως η εικόνα έχει αλλάξει αισθητά. Όχι μόνο το ενδιαφέρον έχει ατονήσει, αλλά η έλλειψη σχεδιασμού και ουσιαστικής μέριμνας είναι πλέον εμφανής. Και όλα αυτά συμβαίνουν σε μια εποχή όπου οι συνθήκες έχουν επίσης αλλάξει.

Στη δεκαετία του ’90 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 το Βίδο αποτελούσε μια εύκολη και φυσική επιλογή αναψυχής για τους κατοίκους της παλιάς πόλης, της Σπηλιάς και του Καμπιέλο. Αυτό ενισχυόταν και από τη συχνότερη συγκοινωνιακή σύνδεση με το νησί. Υπήρχαν επίσης περισσότεροι ιδιοκτήτες μικρών σκαφών και βαρκών, γεγονός που έκανε τις επισκέψεις πιο συχνές.

Σήμερα τα δεδομένα αυτά έχουν σε μεγάλο βαθμό αλλάξει. Όμως, κατά την άποψή μου, ο βασικός λόγος της σημερινής κατάστασης είναι η έλλειψη πραγματικού ενδιαφέροντος από τις δημοτικές αρχές και, ακόμη περισσότερο, η απουσία συγκεκριμένου σχεδιασμού.

Οι μόνοι που φαίνεται να ενδιαφέρονται πραγματικά και διαχρονικά για το Βίδο, έχοντας μάλιστα και όραμα, είναι οι Πρόσκοποι και οι Οδηγοί. Αυτοί που πάντοτε έδειχναν έμπρακτα το ενδιαφέρον τους, όχι μόνο με λόγια και διακηρύξεις. Όχι με συμμετοχές «για το θεαθήναι» σε συλλόγους και πρωτοβουλίες για το Βίδο, αλλά με ουσιαστική παρουσία. Γιατί είναι εύκολο να δηλώνει κανείς ενδιαφέρον· το δύσκολο είναι να το αποδεικνύει όταν έχει τη δυνατότητα και την ευθύνη της απόφασης.

Η πρώτη και βασική, η θεμελιώδης προϋπόθεση για την ανάπτυξη και τη σωστή λειτουργία του νησιού είναι, κατά τη γνώμη μου, η εξασφάλιση μόνιμης και αξιόπιστης θαλάσσιας σύνδεσης με την πόλη. Από το πρωί έως αργά το βράδυ. Δεν είναι δυνατόν ο Δήμος να διαθέτει δικό του περιουσιακό στοιχείο – το καΐκι – και αυτό να παραμένει, όπως λέγεται, μισοβυθισμένο στο λιμάνι. Πρόκειται για μια εικόνα απαράδεκτη.

Παράλληλα θα πρέπει να λειτουργήσει ξανά το κατάστημα στο νησί, όπως συνέβαινε στο παρελθόν, από το πρωί μέχρι το βράδυ, χωρίς ταμπού και προκαταλήψεις. Πάνω απ’ όλα όμως η δημοτική αρχή οφείλει να αποφασίσει τι ακριβώς θέλει για το Βίδο. Υπάρχει σχέδιο; Και αν υπάρχει, ποιο είναι και πώς θα υλοποιηθεί; Δυστυχώς φοβάμαι πως δεν υπάρχει.

Από όσες συζητήσεις έχω κάνει το τελευταίο διάστημα, αυτό που καταλαβαίνω – και μακάρι να διαψευστώ – είναι το εξής:
Πρώτον, ότι φέτος δεν πρόκειται να λειτουργήσουν οι δημοτικές κατασκηνώσεις στο Βίδο.
Δεύτερον, ότι το καΐκι θα παραμείνει μισοβυθισμένο στο λιμάνι.

Την ίδια στιγμή μαθαίνουμε ότι το Βίδο δεν έχει ρεύμα, επειδή έχει παρουσιάσει βλάβη ο υποσταθμός στο Φαληράκι και ως δικαιολογία αναφέρεται ότι ο ΔΕΔΔΗΕ «δεν πηγαίνει να τη διορθώσει». Αυτό δεν το πιστεύω. Και επειδή δεν υπάρχει ρεύμα, λέγεται ότι δεν υπάρχει και νερό. Κάποιοι ωστόσο υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα της ύδρευσης δεν οφείλεται στην έλλειψη ηλεκτροδότησης, αλλά σε βλάβη στον αγωγό ύδρευσης.

Όλα αυτά, μαζί με πολλά ακόμη μικρά και μεγάλα ζητήματα, δημιουργούν την εντύπωση ότι κυριαρχεί η λογική «πάμε και όπου βγει». Και όλοι γνωρίζουμε πού συνήθως οδηγεί αυτή η λογική.

Η δική μου πρόταση είναι συγκεκριμένη. Παράλληλα με τις υπόλοιπες δράσεις στο νησί. Στο Βίδο, αλλά και στο Λαζαρέτο, θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένα θερινό σχολείο «Ιστορίας, Διπλωματικής Ιστορίας, Γεωπολιτικής και Γεωστρατηγικής», σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας και το Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου, καθώς και με το Υπουργείο Εξωτερικών.

Οι κτιριακές υποδομές υπάρχουν. Στο Βίδο ορισμένα κτίρια θα πρέπει βεβαίως να ανακατασκευαστούν, όπως το Διοικητήριο, όπου θα μπορούσε να δημιουργηθεί και μια μικρή συνεδριακή αίθουσα. Στο Λαζαρέτο υπάρχουν επίσης κτίρια στα οποία έχουν ήδη δαπανηθεί σημαντικά ποσά και σήμερα δυστυχώς ερειπώνουν.

Παράλληλα θα μπορούσαν να διασωθούν και να αναδειχθούν, στο μέτρο του δυνατού, οι εναπομείνασες οχυρώσεις του νησιού, ώστε να καταστούν επισκέψιμες. Θυμάμαι παλαιότερα, μαζί με τον αείμνηστο δημοτικό σύμβουλο Φίλιππο Τεμπονέρα, είχαμε εισέλθει με τηλεοπτικό συνεργείο στα υπόγεια του γαλλικού φρουρίου του Βίδο.

Το θερινό αυτό σχολείο, με αντικείμενο τη γεωπολιτική και τη γεωστρατηγική, θα μπορούσε να φέρει το όνομα «Ι. Καποδίστριας». Σε αυτό θα μπορούσαν να διδάσκουν, πέρα από διακεκριμένους πανεπιστημιακούς καθηγητές, σημαντικοί Έλληνες και ξένοι πολιτικοί, καθώς και έμπειροι διπλωμάτες.

Μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε, μάλιστα, να αποτελέσει και μια συνέχεια – ένα ουσιαστικό follow up – της Συνόδου Κορυφής του 1994, αξιοποιώντας έστω και καθυστερημένα εκείνη την ιστορική στιγμή.

Προφανώς υπάρχουν και πολλές άλλες προτάσεις. Το βασικό όμως είναι να αποφασίσει επιτέλους η δημοτική αρχή τι ακριβώς θέλει για το Βίδο. Και, κυρίως, να αρχίσει να το υλοποιεί.