Η έμφυλη βία μας αφορά όλους – και όλες. Ακόμα και στην Κέρκυρα. Γράφει ο Σπύρος Ρίκος

Η έμφυλη βία, η βία κατά των γυναικών, δεν είναι ένα ζήτημα μακρινό. Δεν είναι ένα πρόβλημα που απαντάται μόνο στα δελτία ειδήσεων ή στις μεγάλες πόλεις. Είναι μια βαθιά πληγή που αγγίζει κάθε γωνιά της κοινωνίας μας – και η Κέρκυρα, δυστυχώς, δεν αποτελεί εξαίρεση.

Μιλάμε για ένα από τα πιο σοβαρά και διαδεδομένα κοινωνικά προβλήματα της εποχής μας. Ένα πρόβλημα που παραμένει σιωπηλό – μέχρι να συμβεί το μοιραίο. Και τότε, ναι, ανοίγουν τα στόματα, πέφτουν οι μάσκες. Μα είναι πια αργά για το θύμα. Και είναι ντροπή να φτάνουμε ως εκεί για να «δει» η κοινωνία αυτό που όλοι λίγο-πολύ γνωρίζουν αλλά επιλέγουν να αγνοούν.

Τα θύματα της έμφυλης βίας συχνά σωπαίνουν. Από φόβο. Από ντροπή. Από την αίσθηση ότι κανείς δεν θα τα πιστέψει ή δεν θα τα στηρίξει. Και την ίδια στιγμή, ο περίγυρος σιωπά επίσης. «Δεν είναι δική μου δουλειά», «Δεν μπλέκομαι στις υποθέσεις των άλλων». Αυτή η στάση, όμως, δεν είναι ουδετερότητα – είναι συνενοχή.

Χρειαζόμαστε ενσυναίσθηση. Κοινωνικά αντανακλαστικά. Αν δεν αντιδράσουμε συλλογικά, οδηγούμαστε – αν δεν έχουμε ήδη φτάσει – σε μια κοινωνία όπου επικρατεί «το δίκαιο του ισχυρότερου». Κι όταν ο θύτης κατέχει θέση εξουσίας ή έχει προσβάσεις σε «ισχυρούς» κύκλους, τότε η βία γίνεται διπλή – και η αδικία ασήκωτη.

Κι όμως, σε μικρές κοινωνίες όπως η δική μας, τα πράγματα είναι ακόμη πιο δύσκολα. Ο κοινωνικός περίγυρος είναι πιο στενός, οι φωνές πνίγονται πιο εύκολα, κι ο θύτης μπορεί να στηρίζεται από ένα σύστημα σιωπής, συγκάλυψης και ανοχής. Η εξουσία του γίνεται ασυλία.

Δεν μπορούμε να το επιτρέπουμε αυτό. Η βία κατά των γυναικών δεν είναι ιδιωτική υπόθεση. Είναι ζήτημα δημοκρατίας, πολιτισμού, κοινωνικής συνοχής. Είναι καθρέφτης του ποιοι είμαστε και σε τι κόσμο θέλουμε να ζούμε.

Η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας απαιτεί συλλογική βούληση και συντονισμένη δράση. Από την Πολιτεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τα σχολεία, τις υπηρεσίες υγείας, τα ΜΜΕ, αλλά και – κυρίως – από εμάς τους ίδιους.

Σήμερα το θύμα μπορεί να μας είναι άγνωστο. Αύριο, μπορεί να είναι κάποιος από τον κύκλο μας. Ίσως ένα παιδί, μια φίλη, μια γειτόνισσα. Η έμφυλη βία μας αφορά όλους – γιατί μόνο μια κοινωνία που δεν την ανέχεται, μπορεί να λέγεται πραγματικά πολιτισμένη.

Ας ανοίξουμε τα στόματα. Ας σταθούμε δίπλα στα θύματα. Ας πάψουμε να ανεχόμαστε τη σιωπή. Μόνο έτσι μπορούμε να οικοδομήσουμε μια κοινωνία ισότητας, ασφάλειας και σεβασμού για όλους και όλες.