Ανησυχία από τα στοιχεία του «Χαμόγελου του Παιδιού»: Ραγδαία αύξηση αυτοτραυματισμών και περιστατικών ψυχικής υγείας στους εφήβους
Το πρώτο εξάμηνο του 2026 αποτυπώνει μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε «Το Χαμόγελο του Παιδιού» στο Πανελλήνιο Συντονιστικό Επιχειρησιακό Κέντρο Άμεσης Κοινωνικής & Ιατρικής Επέμβασης «Ανδρέας Γιαννόπουλος», με κεντρικό μήνυμα «Δεν είναι αυτονόητο».
Μέσα σε μόλις έξι μήνες, ο Οργανισμός υποστήριξε συνολικά 60.291 παιδιά, δηλαδή κατά μέσο όρο 333 παιδιά καθημερινά, ενώ διαχειρίστηκε 101.099 τηλεφωνικές κλήσεις και 3.780 μηνύματα μέσω των έξι Γραμμών Βοήθειας και του Chat1056, που λειτουργούν σε 24ωρη βάση.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η αύξηση των περιστατικών που σχετίζονται με την ψυχική υγεία. Συνολικά 491 παιδιά έλαβαν υποστήριξη για περιστατικά αυτοκτονικού ιδεασμού και μη αυτοκτονικής αυτοτραυματικής συμπεριφοράς, αριθμός που αντιστοιχεί ήδη στο 63% των αντίστοιχων περιστατικών που καταγράφηκαν σε ολόκληρο το 2025. Το 70% των περιπτώσεων αφορά εφήβους, ενώ τα δύο τρίτα αυτών είναι κορίτσια, στοιχείο που αναδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και έγκαιρη παρέμβαση.
Ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για τους διαδικτυακούς κινδύνους. Το πρώτο εξάμηνο του έτους υποστηρίχθηκαν 150 παιδιά που βρέθηκαν αντιμέτωπα με φαινόμενα όπως ο ηλεκτρονικός σεξουαλικός εκβιασμός (sextortion), ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η διαδικτυακή αποπλάνηση (grooming), η προβληματική χρήση του διαδικτύου και η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο. Το 41% των περιστατικών αφορά παιδιά ηλικίας 13 έως 15 ετών και το 29% εφήβους 16 έως 18 ετών.
Παράλληλα, μέσω της Εθνικής Γραμμής για τα Παιδιά SOS 1056 και του Cyber Tipline Hellas, ο Οργανισμός διαχειρίστηκε αναφορές που αφορούσαν 1.835 παιδιά, κυρίως για περιστατικά σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης, παραμέλησης και εγκατάλειψης.
Σημαντικό έργο καταγράφηκε και στον τομέα της πρόληψης και της κοινωνικής στήριξης. Συνολικά 9.408 παιδιά που ζουν σε ευάλωτες οικογένειες έλαβαν υποστήριξη, ενώ πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικές παρεμβάσεις πρόληψης σε 38.620 μαθητές και μαθήτριες. Επιπλέον, 4.824 παιδιά υποβλήθηκαν σε προληπτικές ιατρικές και οδοντιατρικές εξετάσεις σε όλη τη χώρα.
Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού, Κώστας Γιαννόπουλος, τόνισε ότι το έργο του «Χαμόγελου του Παιδιού» δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο, υπογραμμίζοντας πως η συνεχής λειτουργία των υπηρεσιών του βασίζεται στην εμπιστοσύνη και την έμπρακτη στήριξη της κοινωνίας.
Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η παρέμβαση του Διαμαντή Καραρήγα, πατέρα της 16χρονης Λυδίας που έχασε τη ζωή της από αυτοκτονία. Περιγράφοντας τη δική του εμπειρία, επισήμανε ότι ούτε η οικογένειά του ούτε η ίδια η κόρη του γνώριζαν πως υπήρχαν διαθέσιμες δομές και εργαλεία υποστήριξης. Απηύθυνε, μάλιστα, έκκληση για μια ευρεία καμπάνια ενημέρωσης που θα απευθύνεται σε γονείς, παιδιά, σχολικές κοινότητες και στην κοινωνία συνολικά, με στόχο την πρόληψη και την έγκαιρη αναγνώριση των προειδοποιητικών ενδείξεων.
Μεταξύ των δράσεων του Οργανισμού κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 περιλαμβάνονται ακόμη η υποστήριξη 222 παιδιών και 135 μητέρων θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, η προστασία 274 παιδιών θυμάτων εμπορίας ανθρώπων (trafficking), η φιλοξενία 137 παιδιών στα Σπίτια του Οργανισμού, καθώς και η ενεργή συμμετοχή στην αναζήτηση 122 παιδιών που είχαν δηλωθεί ως αγνοούμενα.
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι ανάγκες των παιδιών αυξάνονται διαρκώς, με την ψυχική υγεία, την προστασία από την κακοποίηση και την πρόληψη να αποτελούν πλέον κρίσιμες προτεραιότητες για την ελληνική κοινωνία.
