Το Δίκαιο του Ισχυρότερου μεταξύ συμμάχων. Του Γιάννη Ρεβύθη
Ήταν ένα ήσυχο απόγευμα.Τα παντζούρια κλειστά λόγω ζέστης, το επιτραπέζιο φωτιστικό ρίχνει απαλό φως στη γωνιά του σαλονιού
Ο πατέρας ξαπλωμένος στον καναπέ έχει σχεδον αποκοιμηθεί με το τηλεχειριστήριο στο χέρι ενω ο Λάκης είναι καθισμένος στο πάτωμα, κι αυτος, με το κινητό στο χερι και σιωπηλός.
Η τηλεόραση παίζει χαμηλόφωνα στο βάθος.
Ξαφνικά, η μουσική των έκτακτων ειδήσεων διαπερνά το δωμάτιο.
Ο πατέρας ανασηκώνεται σχεδον τρομαγμένος, τρίβοντας τα μάτια του. Ο Λάκης γυρνά και κοιτά προς τον πατέρα του, που ανασηκωμένος ισιώνει την πλάτη του και σκύβει μπροστά, καθώς στην οθόνη εμφανίζεται το σήμα:
Έκτακτο Δελτίο Ειδήσεων.
“Χαίρετε, κυρίες και κύριοι. Διακόπτουμε το πρόγραμμά μας καθώς ανακοινώθηκε πριν λίγο η ιστορική συμφωνία ΗΠΑ και Ευρώπης μετά τη συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη Σκωτία. Χθες, στο γκολφ θέρετρο Turnberry, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσαν ένα σημαντικό πλαίσιο εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ–ΕΕ”.
Η φωνή της παρουσιάστριας χαμηλώνει καθώς ο πατέρας μειώνει την ένταση. Ο Λάκης κάθεται δίπλα του.
Λάκης: Μπαμπά, τι είναι εμπορική συμφωνία;
Πατέρας: (ακομα δεν εχει συνέλθει απο τον…ύπνο).
Είναι Λακη, μία συμφωνία μεταξύ δυο η περισσότερων μερών, εδω έχουμε χωρών που καθορίζει τους όρους συνεργασίας. Στην περίπτωση μας καθορίζει, το πώς θα αγοράζουν και θα πουλάνε προϊόντα μεταξύ τους οι ΗΠΑ και οι χώρεςτης ΕυρωπαϊκήςΈνωσης. Ορίζει τι φόρους, τους λέμε δασμούς, θα πληρώνουν, και ποια προϊόντα θα έχουν προτεραιότητα. Σταμάτα, όμως, να ακούσουμε τούς όρους της συμφωνίας..
Η παρουσιάστρια φορώντας αυτό το υπέροχο τυποποιημένο χαμόγελο, δεν κατάλαβα ποτέ γιατί πρέπει να χαμογελούν ακόμα και στις κηδείες, συνεχίζει..
“Οι ΗΠΑ θα επιβάλουν 15% δασμό στις εισαγωγές από την ΕΕ, ενώ από την πλευρά της η ΕΕ θα διατηρήσει μηδενικούς δασμούς για ορισμένα αμερικανικά προϊόντα. Εξαιρούνται ωστόσο σίδηρος, αλουμίνιο και φάρμακα, όπου οι δασμοί παραμένουν στο 50%. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεσμεύτηκε να αγοράσει αμερικανική ενέργεια αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων και να πραγματοποιήσει επενδύσεις στις ΗΠΑ ύψους 600 δισεκατομμυρίων”
Λάκης: (με απορία) Μα, στις συμφωνίες δεν κερδίζουν και οι δύο;
Πατέρας: Κανονικά έτσι πρέπει. Όμως εδώ φαίνεται πως οι ΗΠΑ πήραν τα περισσότερα, σχεδόν όλα θα ελεγα, και η Ευρώπη ενα μεγαλο μηδενικό. Φαίνεται, αναγκάστηκε να υποχωρήσει.
Λάκης: Και γιατί η παρουσιάστρια είναι τόσο χαρούμενη; Μοιάζει λες και κέρδισε την πρώτη θέση στα Ευρωπαϊκά καλλιστεία. Τι κερδίσαμε εμείς αλήθεια;
Πατέρας: (χαμογελά) Χαίρεται, γιατί όπως λένε, έτσι αποφεύχθηκε ένας εμπορικός πόλεμος. Βέβαια πολλοι υποστηρίζουν οτι αυτό δεν είναι κέρδος. Είναι λιποταξία. Είναι αποτέλεσμα του φόβου για κάτι χειρότερο που θα μπορουσε να συμβεί.
Λάκης: Δηλαδή;
Πατέρας: Αν δεν υπέγραφαν οι Ευρωπαίοι, οι ΗΠΑ απειλούσαν οτι θα έβαζαν 30% δασμούς σε όλα σχεδόν τα ευρωπαϊκά προϊόντα. Αυτό θα σήμαινε ότι τα αυτοκίνητα, τα τρόφιμα, τα μηχανήματα που εξάγουμε εκεί θα γίνονταν πολύ ακριβά και θα πουλούσαμε πολύ λιγότερα.
Λάκης: Το καταλαβαίνω. Αλλά αυτή είναι η “ιστορική συμφωνία” που μας έλεγαν;
Πατέρας (ειρωνικά): Φυσικά! Η Αμερική μας έδωσε ένα τεράστιο δώρο! Αντί να μας καταστρέψει, μας χρέωσε μόνο με 15% δασμούς για να της πουλήσουμε τα προϊόντα μας! Και εμείς, σε ένδειξη…ευγνωμοσύνης, τούς δίνουμε με έμμεσο τρόπο 1.3 τρισεκατομμύρια. Λέγεται… και ευγενική προσφορά. Ένα νέο είδος επιχειρηματικότητας .
Λάκης: Και δεν καταλαβα. Γιατι οι Ευρωπαίοι, μαζί και οι Έλληνες πρέπει να είναι χαρούμενοι, αφού οι Ευρωπαίοι μόνο θα πληρώσουν;
Πατέρας: Κοίταξε. Δεν υπάρχει λόγος να είμαστε χαρούμενοι. Κι εμείς στην Ελλάδα θα πληρώσουμε το μερίδιό μας για την αγορά αμερικανικής ενέργειας. Θα έχουν τα προβλήματα τους και οι Ελληνικές εξαγωγές σε προϊόντα όπως η φέτα και το λάδι που εξάγουμε στην Αμερική. Αλλά θα κερδίσουμε κι εμείς αυτά που θα …κερδίσουν όλοι οι Ευρωπαίοι.
Λάκης: (σκεφτικός ) δηλαδή αν κατάλαβα καλά, πληρώνουμε για να μη μας τιμωρήσουν;
Πατέρας: Ναι. Κάπως έτσι. Είναι σαν να αγοράζουμε «ηρεμία». Δεν είναι ισοβαρής η συμφωνία. Αυτό εινσι σίγουρο. Θα πληρώσουμε το “εισιτήριο της ηρεμίας”! Είναι σαν να δίνεις λεφτά στον εκβιαστή για να μην σε δείρει. Εκεί στην άλλη άκρη του ατλαντικού ξέρουν καλά το “νόμο τής μαφίας” και την αγορά προστασίας. Είναι της σχολής Δον Κορλεόνε.
Λάκης: Μα δεν είναι δίκαιο αυτό που έγινε! Που είναι οι αρχές δικαίου που όλοι τις επικαλούνται;
Πατέρας: Δεν είναι δίκαιο, σίγουρα. Αλλά η Ευρώπη δεν είχε τη δύναμη να αντισταθεί, να επιβληθεί. Έχει ανάγκη από ενέργεια και μετα απο οσα μεσολάβησαν με τον πόλεμο Ρωσίας Ουκρανίας φοβάται την οικονομική κρίση. Όσον αφορά τις αρχές δικαίου μη ξεχνάς ότι εμείς οι Έλληνες το διδάξαμε πρώτοι. Θυμήσου τον Θουκυδίδη πόσο ωραία το παρουσιάζει στο διάλογο Αθηναίων και Μηλίων. Το Δίκαιο υποστηρίζει, ο Θουκυδίδης υπάρχει όταν έχεις τη δύναμη να το επιβάλλεις. Αλλιώς ισχύει το δίκαιο του ισχυρότερου.
Λάκης: Δηλαδή η Ευρωπη της Αναγέννησης, του διαφωτισμού, η Ευρώπη των αυτοκρατοριών είναι ανήμπορη να αντιδράσει;
Πατέρας: Ναι. Τουλάχιστον αυτή τη στιγμή. Η Ευρώπη δεν μιλάει με μία ενιαία, καθαρή φωνή. Κάθε χώρα σκέφτεται το δικό της συμφέρον. Έτσι, όταν οι ΗΠΑ πιέζουν, δεν υπάρχει ενιαία στάση.
Η τηλεόραση δείχνει εικόνες από το γκολφ θέρετρο ιδιοκτησίας του Ντόναλντ Τραμπ.
Λάκης: Και γιατί έγινε εκεί η συνάντηση;
Πατέρας: (με πικρό χαμόγελο) Είναι κι αυτό στοιχείο διαπραγμάτευσης. Ο δολοφόνος ως γνωστόν, επιλέγει τον…τόπο του εγκλήματος. Στη Σκωτία πήγαν γιατί έτσι δείχνει πιο ισχυρός ο Τράμπ. Δείχνει ποιος έχει τον έλεγχο. Είναι σαν να τούς είπε: «Ελάτε στο σπίτι μου να υπογράψετε ό,τι θέλω».
Λάκης: Μπαμπά… διαβάζω οτι στο παρελθόν η Ευρώπη ήταν πολυ δυνατή. Πολύ ισχυρή.
Πατέρας: Ήταν, αλλά τώρα έχει εσωτερικά προβλήματα, ενεργειακή κρίση, οικονομικές ανισορροπίες. Σκέψου, Λάκη, παλιότερα όταν υπήρχε ο Ψυχρός Πόλεμος, η Ευρώπη έπρεπε να ισορροπεί ανάμεσα σε ΗΠΑ και Σοβιετική Ένωση. Τώρα δείχνει πιο εξαρτημένη γεωπολιτικά από τις ΗΠΑ.
Λάκης: Και αν αρνηθούμε αυτήν την συμφωνία ;
Πατέρας: Τότε ο θείος Σαμ θα θυμώσει! Θα μας πουλήσει F-35 με 200% κέρδος, θα “ξεχάσει” να μας υπερασπιστεί στην Ανατολική Μεσόγειο, ή θα ανακαλύψει ξαφνικά “ζήτηματα δημοκρατίας η και Τουρκικού κινδύνου” στην Ελλάδα.
Λάκης: Δεν το καταλαβαίνω. Και αν συνεχιστεί αυτό;
Πατέρας: Τότε η Ευρώπη θα πληρώνει συνεχώς για να αποφεύγει τις συγκρούσεις, αντί να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της. Περίμενε, να ακούσουμε τι λένε οι Γάλλοι..
(Η τηλεόραση δείχνει τις δηλώσεις του Μπαϊρού του Γάλλου πρωθυπουργού.)
“Πρόκειται για μια σκοτεινή μέρα για την Ευρώπη. Υποκύψαμε στις πιέσεις αντί να υπερασπιστούμε τις αξίες και την οικονομική μας κυριαρχία”.
Λάκης: Άρα δεν είμαι ο μόνος που το βλέπει άδικο.
Πατέρας: Όχι. Πολλοί το βλέπουν έτσι. Το θέμα είναι αν θα υπάρξει ηγεσία που θα τολμήσει να αλλάξει αυτή την πορεία. Αλλά και αν ο κόσμος ειναι έτοιμος να υποστεί τις θυσίες που απαιτούνται σε μία τέτοια αντίδραση. Μη ξεχνάς πόσο βολεμένοι δείχνουμε όλοι οι Ευρωπαίοι.
Η ώρα περνά η τηλεόραση παραμένει ανοιχτή και η “χαμογελαστή”, τηλεπαρουσιάστρια συνεχιζει:
“Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε τη συμφωνία “ανάγκη για να αποφευχθεί οικονομικός πόλεμος”.
Ο πατέρας σηκώνεται σχεδόν θυμωμένος, σβήνει την τηλεόραση. Στο δωμάτιο μένει μόνο η σιωπή. Ο Λάκης κοιτάζει προς τον κήπο σκεφτικός.
Λάκης: Μπαμπά… λες να έρθει η μέρα που η Ευρώπη θα μπορέσει να πει «όχι»;
Πατέρας: (παίρνει βαθιά ανάσα): Δεν ξέρω αν εγώ αυτό θα το γνωρίσω. Αυτο όμως θα συμβεί μόνο αν η Ευρώπη μάθει να λειτουργεί ενωμένη. Όταν θα είναι γεγονός θα εχει κατακτηθεί η Ευρωπαϊκή Ενοποίηση. Όταν θα καταφέρει η Ευρώπη να αποκτήσει κοινή εξωτερική και αμυντικη πολιτική. Αλλιώς, θα συνεχίσει να υπογράφει συμφωνίες σαν κι αυτή.
Και συνεχίζει μονολογώντας χαμηλόφωνα: Φοβάμαι αυτό δεν θα το γνωρίσουν ούτε τα εγγονάκια μας.

