Το Βίδο και το Λαζαρέτο μπορούν να γίνουν το δικό μας “Νταβός”. Γράφει ο Σπύρος Ρίκος
Η Κέρκυρα διαθέτει ένα μοναδικό ιστορικό, πολιτιστικό και γεωπολιτικό κεφάλαιο, το οποίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητο. Το Βίδο και το Λαζαρέτο, δύο νησιά με ιδιαίτερη ιστορική βαρύτητα και συμβολισμό, θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον πυρήνα μιας νέας αναπτυξιακής και πολιτιστικής στρατηγικής, μετατρέποντας την περιοχή σε ένα διεθνές σημείο αναφοράς για τον διάλογο, την ιστορία και τη διπλωματία. Με άλλα λόγια, μπορούν να εξελιχθούν στο δικό μας «Νταβός».
Κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί προτάσεις για την αξιοποίηση του Βίδο μέσα από δράσεις που σχετίζονται με τον αθλητισμό, τη νεολαία και το φυσικό περιβάλλον. Ωστόσο, η ιστορία των δύο νησιών και η σύνδεσή τους με σημαντικά κεφάλαια της ευρωπαϊκής και ελληνικής ιστορίας προσφέρουν μια ακόμη μεγαλύτερη δυνατότητα: τη δημιουργία ενός διεθνούς θεσμού εκπαίδευσης, έρευνας και διαλόγου γύρω από τη διπλωματική ιστορία, τη γεωπολιτική και τη γεωστρατηγική.
Στο Βίδο και στο Λαζαρέτο θα μπορούσε να φιλοξενηθεί ένα θερινό σχολείο (Summer School) Διπλωματικής Ιστορίας, Γεωπολιτικής και Γεωστρατηγικής, σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας και το Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου, καθώς και με το Υπουργείο Εξωτερικών. Ένα τέτοιο εγχείρημα θα αξιοποιούσε το υψηλό ακαδημαϊκό επίπεδο του Ιονίου Πανεπιστημίου, αλλά και τη διεθνή ακτινοβολία της Κέρκυρας ως τόπου συνάντησης πολιτισμών και ιδεών.
Το θερινό αυτό σχολείο θα μπορούσε να φέρει το όνομα «Ιωάννης Καποδίστριας», τιμώντας τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας και μία από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής διπλωματικής ιστορίας. Στις εργασίες του θα μπορούσαν να συμμετέχουν διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί, Έλληνες και ξένοι πολιτικοί, διπλωμάτες, διεθνολόγοι και προσωπικότητες με ενεργό ρόλο στη διεθνή πολιτική σκηνή.
Παράλληλα, η πρωτοβουλία αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει τη φυσική συνέχεια της Συνόδου Κορυφής του 1994 στην Κέρκυρα, ενός γεγονότος με ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και την ευρωπαϊκή ιστορία γενικότερα. Η Κέρκυρα έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να φιλοξενήσει διεθνείς συναντήσεις υψηλού επιπέδου. Το ζητούμενο είναι να αξιοποιήσει αυτή την παρακαταθήκη και να της δώσει μόνιμο χαρακτήρα.
Οι απαραίτητες υποδομές, σε έναν πρώτο βαθμό, υπάρχουν ήδη. Στο Βίδο σώζονται κτίρια που μπορούν να αποκατασταθούν και να αποκτήσουν νέες χρήσεις, όπως το παλαιό Διοικητήριο, ενώ θα μπορούσε να δημιουργηθεί και μία σύγχρονη συνεδριακή αίθουσα μικρής κλίμακας. Στο Λαζαρέτο υπάρχουν κτιριακές εγκαταστάσεις στις οποίες έχουν ήδη δαπανηθεί σημαντικοί πόροι, αλλά σήμερα παραμένουν αναξιοποίητες και εγκαταλελειμμένες. Φυσικά, απαιτείται η εξεύρεση χρηματοδοτικών εργαλείων από εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, ώστε να καταστεί εφικτή η αποκατάσταση και η λειτουργική αξιοποίησή τους.
Εξίσου σημαντική είναι η διάσωση και ανάδειξη των ιστορικών οχυρώσεων του Βίδο. Τα εναπομείναντα στρατιωτικά έργα αποτελούν τεκμήρια της πολυκύμαντης ιστορίας του τόπου και μπορούν να μετατραπούν σε επισκέψιμους χώρους ιστορικής μνήμης. Η ανάδειξή τους θα εμπλουτίσει σημαντικά το πολιτιστικό προϊόν της Κέρκυρας και θα δημιουργήσει ένα μοναδικό σύνολο ιστορικού και εκπαιδευτικού ενδιαφέροντος.
Το Λαζαρέτο, από την άλλη πλευρά, δεν είναι απλώς το πρώτο λοιμοκαθαρτήριο. Είναι ταυτόχρονα ένας τόπος που συνδέεται άρρηκτα με κρίσιμες στιγμές της νεότερης πολιτικής ιστορίας της Ελλάδας και με τη συλλογική μας μνήμη. Η εγκατάλειψη αυτού του χώρου δεν τιμά ούτε την ιστορία του ούτε τις δυνατότητες που προσφέρει για το μέλλον.
Η πρόταση αυτή δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση δύο νησιών. Αφορά τη δημιουργία ενός νέου θεσμού διεθνούς εμβέλειας, που θα συνδέει την ιστορία με τη γνώση, την εκπαίδευση με τη διπλωματία και την τοπική ανάπτυξη με την εξωστρέφεια. Ένας χώρος όπου θα συναντώνται νέοι επιστήμονες, πανεπιστημιακοί, πολιτικοί και διπλωμάτες από όλο τον κόσμο για να συζητούν τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας.
Το Βίδο και το Λαζαρέτο έχουν όλα τα χαρακτηριστικά για να αποτελέσουν ένα διεθνές κέντρο διαλόγου, πολιτισμού και στρατηγικής σκέψης στην καρδιά της Μεσογείου. Η Κέρκυρα δεν χρειάζεται να αντιγράψει κανέναν. Μπορεί να αξιοποιήσει τη δική της ιστορία, τη δική της ταυτότητα και τα δικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα. Και τότε, πράγματι, το Βίδο και το Λαζαρέτο μπορούν να γίνουν το δικό μας «Νταβός».
