Οι ήρωες δεν πεθαίνουν… ξεκουράζονται. Αδιανόητο η Κέρκυρα να μην έχει καθιερώσει ετήσιες εκδηλώσεις μνήμης για την κρίση στη Κύπρο το 1974. Γράφει ο Σπύρος Ρίκος

Πριν λίγες ημέρες έφυγε από την ζωή ο Τάσος Γκόκας, ένας από τη γενιά των Κερκυραίων όταν το 1974, 20χρονα παιδιά, κλήθηκαν να συμμετάσχουν στον πιο αλλόκοτο πόλεμο της νεοελληνικής ιστορίας. Όταν βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή να υπερασπιστούν τα εθνικά ιδεώδη, την ελευθερία και την εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου, από την ύπουλη και καθοδηγούμενη, από αλλότριες δυνάμεις, εισβολή των Τουρκικών στρατευμάτων.
Την ίδια ώρα που συνομήλικοι τους λιάζονταν κάτω από τον καλοκαιρινό ήλιο του Ιουλίου, αυτοί συμμετείχαν σε έναν πόλεμο, τον πιο περίεργο της νεοελληνικής ιστορίας, τον οποίο δεν «αναγνώριζε» το Ελληνικό κράτος, ούτε την θυσία των μαχητών και προδομένοι από την «ηγεσία» που κυβερνούσε τότε την χώρα.
Προτελευταία φορά που μιλήσαμε ο Τάσος ήταν στο Πανεπιστημιακό των Ιωαννίνων και εγώ στο Χατζηκώστα. Έμαθε για την νοσηλεία μου και μου έστειλε μήνυμα. «Τι έγινε φίλε που είσαι;» Του είπα για την περιπέτεια και μου απάντησε «Είμαι για θεραπεία». Κλείσαμε με το γνωστό του χιούμορ «όπως γυρίζεις πήγαινε στα Τύρια έχει φοβερά παϊδάκια».
Κάθε χρόνο κοντά στη μαύρη επέτειο της Τουρκικής εισβολής τον καλούσα να μου μιλήσει για εκείνες τις ημέρες. Το απέφευγε, δεν ήθελε να μιλάει για αυτά τα γεγονότα. Όπως η μεγάλη πλειοψηφία αυτών των παιδιών που βρέθηκαν στη πρώτη γραμμή σε αυτόν τον αλλόκοτο πόλεμο. Έναν ακήρυκτο πόλεμο, που οι περισσότεροι τον αγνοούσαν και η ηγεσία της χώρας εκείνη την εποχή δεν τον αναγνώριζε. Δεν αναγνώριζε τις θυσίες των παιδιών που άφησαν τα κόκκαλα τους στο πεδίο της μάχης και οι σοροί κάποιων έχουν μείνει ακόμα στο πεδίο και κάποιων άλλων επέστρεψαν στα πάτρια εδάφη μετά από 40 χρόνια. Και όσοι επέστρεψαν δεν αναγνωρίστηκε ο ηρωισμός τους και η αυταπάρνηση τους.
Τα «παγανέλια» για μια ακόμα φορά ξεχώρισαν για το ήθος τους, την αυταπάρνηση τους και την πίστη τους στα εθνικά ιδεώδη. Για να μην ξεχνιόμαστε, η Κέρκυρα κατέβαλε σε αυτή την κρίσιμη εθνική στιγμή τον «φόρο» που της αναλογούσε σε αίμα και σε ηρωισμό.
Λέω λοιπόν ότι το θεωρώ αδιανόητο να μην έχουν καθιερωθεί ετήσιες εκδηλώσεις μνήμης για αυτή την ιστορική περίοδο. Κάποιοι συμπατριώτες μας δεν επέστρεψαν ποτέ. Έπεσαν στη μάχη και πέρασαν στην ιστορία ως άνθρωποι που έδωσαν ακόμη και τη ζωή τους για την πατρίδα. Άλλοι επέστρεψαν, κουβαλώντας όμως για όλη τους τη ζωή τις εμπειρίες, τις μνήμες και τα τραύματα εκείνων των ημερών.
Στην περίπτωση της Κέρκυρας και της Κύπρου υπάρχει ένας ακόμη βαθύτερος συμβολισμός.
Τα δύο αυτά άκρα του Ελληνισμού συνδέονται όχι μόνο ιστορικά και πολιτισμικά, αλλά και βαθιά θρησκευτικά. Η Κέρκυρα έχει ως προστάτη της τον Άγιο Σπυρίδωνα, τον Άγιο που γεννήθηκε στην Κύπρο και αποτελεί έναν διαχρονικό πνευματικό σύνδεσμο ανάμεσα στο νησί μας και τη Μεγαλόνησο. Από την Κύπρο της καταγωγής του Αγίου Σπυρίδωνα έως την Κέρκυρα που τον έχει προστάτη και πολιούχο, δημιουργείται ένας μοναδικός συμβολικός δεσμός που υπερβαίνει τον χρόνο και τις αποστάσεις.
Η Κέρκυρα και η Κύπρος μπορούν να ιδωθούν ως δύο άκρα του ελληνικού χώρου, δύο τόποι που, παρά τη γεωγραφική τους απόσταση, αποτελούν αναπόσπαστα κομμάτια του ευρύτερου Ελληνισμού.
Πριν 3-4 χρόνια είχε γίνει μια μεγάλη εκδήλωση στο Κήπο του Λαού. Προτείνω τις αρχές του τόπου να καθιερώσουν ετήσιες εκδηλώσεις προς τιμήν όλων όσων αγωνίστηκαν εκείνη την περίοδο στη Κύπρο.
Δεν πρόκειται μόνο για μια πράξη τιμής προς το παρελθόν. Είναι μια πράξη ευθύνης απέναντι στο μέλλον. Γιατί η Κέρκυρα που θυμάται την ιστορία της είναι μια Κέρκυρα που σέβεται τους ανθρώπους της. Και ένας Ελληνισμός που δεν ξεχνά εκείνους που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν, μπορεί να κοιτάζει το μέλλον με μεγαλύτερη αυτογνωσία, αξιοπρέπεια και υπευθυνότητα.