Η Λιτανεία της Κυριακής των Βαΐων στην Κέρκυρα

Η λιτανεία της Κυριακής των Βαΐων στην Κέρκυρα

Πρόκειται για την μεγάλη βαϊφόρο λιτανεία που ακολουθεί τη μεγαλύτερη διαδρομή από τις 4 ετήσιες λιτανείες του Αγίου Σπυρίδωνος.
Τη νύχτα των Χριστουγέννων του έτους 1629 είχαν παρουσιαστεί στην πόλη της Κέρκυρας τέσσαρα κρούσματα πανώλης, η οποία τότε είχε απλωθεί στην Ιταλία, ίσως δε και σε άλλες χώρες. Το γεγονός αυτό ανησύχησε πολύ λαό και αρχές. Μετά από μεθοδικές ανακρίσεις, αποκαλύφθηκε, ότι ένας υπηρέτης του δικηγόρου Οδηγητριανού Σαραντάρη είχε αγοράσει, άγνωστο από ποιον, δύο λινά μανδήλια από ξένο πλοίο και τα πρόσφερε στην οικοδέσποινα. Αυτή τα έδωσε προς φύλαξη σε μια θυγατέρα της, η οποία μολύνθηκε απ’ αυτά και μετ’ ολίγον απέθανε. Αλλά και όσοι τότε πέρασαν από την οικία Σαραντάρη, μολύνθηκαν από πανώλη και την μετέδωσαν σε διάφορες συνοικίες.
Παρ’ όλα τα αυστηρότατα προφυλακτικά μέτρα, που έλαβαν οι αρμόδιες αρχές, τα θύματα αυξάνονταν. Τότε ο λαός άρχισε να προστρέχει με ευλάβεια στο θρησκευτικό ιατρείο, δηλ. στον ιερό ναό, που φυλάσσεται το σεπτό λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνος και δέεται νύχτα-μέρα, να τον διασώσει ο Άγιος από τη θανατηφόρο πανώλη. Κατά την παράδοση ακόμη και Εβραίοι κατάφευγαν στο ναό του Αγίου και ζητούσαν τη βοήθειά του.
Εύσπλαχνος ο Άγιος, εισακούει τις παρακλήσεις των πιστών, και η θανατηφόρος πανώλη σταμάτησε γρήγορα με θύματα τα 60 πρώτα κρούσματα. Ο ιστορικός Ανδρέας Μάρμορας, που ακμάζει τον 17ο αιώνα, μας πληροφορεί: «πλείστοι μολυσμένοι ασθενείς ιδόντες κατ’ όναρ τον Άγιον υποσχόμενον εις αυτούς την σωτηρίαν εσώθησαν και ότι, όταν κατεμαστίζετο η πόλις υπό της ασθενείας, εφαίνετο επάνω του ιερού ναού του Αγίου φως εν είδει λυχναρίου, όπερ διαρκώς έβλεπον οι νυκτερινοί σκοποί των Φρουρίων» (Λ. Βροκίνη, Έργα. Τ.Β΄ σ. 286-87, Έκδοσις 1973). Τα κρούσματα συνεχώς ελαττώνονταν και κατά την Κυριακή των Βαΐων του 1630 εξέλιπαν ολοσχερώς. Ο αριθμός των θυμάτων είχε μείνει στα πρώτα 60, ενώ σε άλλους τόπους η πανώλης θέριζε.
Η Βενετική αρχή δέχτηκε το γενικό αίτημα των Κερκυραίων προς καθιέρωση ετησίας λιτανείας για το θαύμα αυτό, το σωτήριο για το πληθυσμό του νησιού, εξέδωσε την 21η Ιουνίου 1630 απόφαση, που καθιέρωνε ετήσια κατά την Κυριακή των Βαΐων λιτανεία του Αγίου Σπυρίδωνος, η οποία τελείται έκτοτε και περιέρχεται τους κεντρικούς δρόμους σχεδόν ολόκληρης της παλαιάς πόλης.
Η ιστορία μας πληροφορεί και το εξής: ο δικηγόρος Οδηγητριανός Σαραντάρης θεωρήθηκε υπεύθυνος για τη τρομερή αυτή επιδημία, καταδικάσθηκε σε θάνατο ανυπεράσπιστος και εκτελέσθηκε.
Ας μην παραλείψουμε να σημειώσουμε, ότι κατά τη λιτανεία αυτή κατ’ εξαίρεση τελούνται δύο δεήσεις. Η μία τελείται πλησίον της εισόδου του Παλαιού Φρουρίου, όπως εις όλες τις λιτανείες του Αγίου. Η άλλη προηγείται κατά χρόνο, διότι τελείται στη θέση Άγιος Αθανάσιος, όπου παλαιότερα, το 1456 μέχρι το 1489, είχε φιλοξενηθεί ο Άγιος στον εκεί υπάρχοντα ναό του Αγίου Αθανασίου.
Δημ.Κονιδαρης