Ναύδετα στη Γαρίτσα: Τι πραγματικά συζητάμε; Γράφει ο Πέτρος Παπαγεωργίου

Πολύς κόσμος είναι εναντίον, μιλάνε για βρωμιά από τα λύμματα, για τα σκάφη που χαλάνε τη θέα από τη στεριά, για την πιθανότητα να γίνει αυτό το πρωτο βήμα μετατροπής του κόλπου σε μαρίνα και ένα σωρό.

Από τη μεριά μου νιώθω την ανάγκη να ενημερώσω όσους από σας ενδιαφέρονται για κάποια πράγματα σχετικά με το όλο ζήτημα, ούτως ώστε να έχετε ισως μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα και να μπορείτε να έχετε και μια πιο εμπεριστατωμένη άποψη, η οποία να στηρίζεται σε πραγματικά στοιχεία και όχι εικασίες.

Ξεκαθαρίζω ότι σε καμία περίπτωση δεν προσπαθώ να επηρρεάσω απόψεις η να “περάσω” κάποια δικιά μου. Ας πούμε ότι θα ήθελα να κάνω αυτό που θα έπρεπε να κάνει ένα σωστό μέσο ενημέρωσης. Να ενημερώσει αντικειμενικά. Αν δώσω και κάποια προσωπική άποψη, θα είναι στο τέλος και θα είναι ξεκάθαρο ότι είναι προσωπική.

Παρεμπιπτόντως, λέγομαι Πέτρος Παπαγεωργίου, είμαι κυβερνήτης σκαφών αναψυχής και εκπαιδευτής ιστιοπλοίας, έκανα τα πρώτα μου ιστιοπλοικά βήματα στον ΠΟΙΑΘ Κέρκυρας το 1986, είχα επίσης χρόνια κατάστημα με ναυτιλιακά και τα τελευταια δεκα χρόνια δουλεύω στη θάλασσα σε διάφορα σκάφη 6+ μήνες το χρόνο.

Ας ξεκινήσω λοιπόν από την ΚΥΑ 3000.0/44137/2025 – ΦΕΚ 3117/Β/19-6-2025 η οποία και καθορίζει τους όρους και την διαδικασία τοποθέτησης και εκμετάλλευσης ναυδέτων για τουριστικά πλοία και μικρά σκάφη, εκτός θαλασσίων ζωνών λιμένα.

Η ΚΥΑ 3000 ξεκινάει με τους ορισμούς των όρων:

“Ναύδετο” (Σημαδούρα αγκυροβολημένη στη θάλασσα που χρησιμεύει στην πρόσδεση σκαφών),

”Αιτών την τοποθέτηση κι εκμετάλλευση ναυδέτου” (Νομικά πρόσωπα δημοσίου η ιδιωτικού δικαίου και φυσικά πρόσωπα)

“Τουριστικό πλοίο” (τα κάθε λογής ιδιωτικά, επαγγελματικά, παραδοσιακά κλπ σκάφη άνω των 7 μέτρων που κυκλοφορούν στις θάλασσες μας)

“Μικρά σκάφη” (τα κάθε λογής σκάφη κάτω των 7 μέτρων)

Κατόπιν καθορίζονται το που μπορούν να υπάρξουν περιοχές τοποθέτησης ναύδετων και την διαδικασία αδειοδότησης.

Τα κριτήρια επιλογής περιοχών τοποθέτησης έχουν ως εξής:

Να βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον πεντακοσίων (500) μέτρων από ζώνη λιμένα.

Να βρίσκεται εκτός της πορείας πλοίων δρομολογιακών γραμμών ή διεθνών πλόων και σε απόσταση από αυτές τουλάχιστον πεντακοσίων (500) μέτρων.

Να βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον εκατό (100) μέτρων από παραλία κολύμβησης.

Να βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον εκατό (100) μέτρων από το πλαίσιο αγκυροβολίας μονάδας υδατοκαλλιέργειας.

Να βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον πενήντα (50) μέτρων από περιοχές πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών.

Να βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον πεντακοσίων (500) μέτρων από ήδη τοποθετημένα ναύδετα κατ’ εφαρμογή της παρούσας.

Αν πρόκειται για μεμονωμένα ναύδετα ιδιωτικής χρήσης, η ελάχιστη απόσταση ορίζεται σε πενήντα (50) μέτρα.

Να βρίσκεται εκτός «απαγορευμένων περιοχών του Πολεμικού Ναυτικού».

Να βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον πεντακοσίων (500) μέτρων από εγκαταστάσεις ΑΠΕ στη θάλασσα.

Δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση ναυδέτων: α) Σε περιοχές που κωλύεται η ελεύθερη ναυσιπλοΐα, σε ενάλιους αρχαιολογικούς χώρους ή σε χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, εξαιρουμένων των περιπτώσεων τοποθέτησης ναυδέτων για την εξυπηρέτηση των αναγκών της εύρυθμης και ασφαλούς λειτουργίας των Επισκέψιμων Ενάλιων Αρχαιολογικών Χώρων του άρθρου 15 του ν. 4858/2021 (Α’220), μετά από γνώμη του αρμοδίου Συμβουλίου του Υπουργείου Πολιτισμού.

β) Σε περιοχές όπου επηρεάζεται η «επιχειρησιακή λειτουργία του Πολεμικού Ναυτικού».

γ) Σε περιοχές όπου υφίστανται υποβρύχια καλώδια, ηλεκτρικά καλώδια, καλώδια επικοινωνιών και αγωγοί μεταφοράς υδρογονανθράκων.

Όσον αφορά την διαδικασία αδειοδότησης εννοείται ότι η αίτηση πρέπει να περασει από ενα σωρό υπουργεία και γραφεία. Σημειωτέον πως μπορουν να μπουν ναύδετα και σε περιοχές Natura εφόσον αποφανθει η σχετική υπηρεσία.

Η χρονική διάρκεια των συμβάσεων είναι 5 χρόνια.

Υπάρχει μια τεράστια λίστα με το τι πρέπει να περιέχει ο φακέλος υποβολής αίτησης.

Τέλος καθορίζεται το τέλος ενοικίασης του χώρου.

Το τέλος αυτό ρυθμίζεται ανάλογα με το τέλος απλής παραχώρησης αιγιαλού των παρακείμενων παραλιών.

Αυτα εχουν ως εξής:

Τέλος παραχώρησης απλού αιγιαλού ως 30 ευρω/τετ.μετρο = 5-10 ευρω το στρέμμα ανά έτος

ως 80 ευρω/τετ.μετρο = 7,5-15 ευρώ το στρέμμα ανά έτος

από 80 ευρω και πανω = 10-20 ευρώ το στρέμμα ανά έτος

Δίδεται και ο σχετικός τύπος υπολογσιμού του χώρου ανα ναύδετου.

Για παράδειγμα ένα ρεμέτζο για ένα σκάφος 15 μέτρων με τους υπολογισμούς της ΚΥΑ χρειάζεται εκταση 0,7 στρέματα. (αλλοι υπολογισμοί, πιο σωστοί, που αφήνουν μεγαλύτερα περιθώρια ασφαλείας μιλάνε για μινιμουμ 1 στρέμμα για καθε σκάφος)

Το θέμα είναι ότι αυτός που θα στήσει τη μπίζνα θα πληρώνει το πολύ 20 ευρω το στρέμα το χρόνο και θα εισπράττει το λιγότερο 50-100 ευρω τη μέρα… και σε καποιες περιπτωσεις πολλά περισσότερα.

Θα πείτε έχει και το κόστος του ρεμέτζου.

Τα μπλόκια κι οι αλυσίδες έχουν ένα κόστος δε λέω, αλλά ακόμη και τα νέου τύπου ρεμέτζα helix που ουσιαστικά βιδώνουν στο βυθό κι αντέχουν μέχρι και τυφωνα, δεν έχουν κόστος πάνω από 1500-2000 ευρώ το ένα. Απόσβεση λοιπόν στους δυο μήνες πάνω.

Διαβάζω σχόλια διαφόρων που λένε όχι στα πιθανά ναύδετα στον όρμο Γαρίτσας για να μην μετατραπεί λένε σε “απέραντο αγκυροβόλιο”. Γιατί αυτή τη στιγμή τι νομίζεται ότι είναι?

Ζω εδώ από το 1971. Μεγάλωσα στην Κέρκυρα. Ουδέποτε θυμάμαι να βλέπω τόσα πολλά σκάφη αγκυροβολημένα στη Γαρίτσα όσα τα τελευταία 5-10 χρόνια.

Έχετε αναρωτηθεί γιατί συμβαίνει αυτό?

Γιατί τα σκάφη είναι πολλά και αυξάνονται συνεχώς ποσοτικά αλλά και σε μέγεθος. Γιατι τα λιμάνια είναι λίγα και ολοενα και πιο ακριβά.

Ενδεικτικά για να καταλάβετε πόσα περισσότερα? Στη δεκαετία του ’90 που πρωτοδραστηριοποιήθηκα στο χώρο, υπήρχαν το πολύ 10 καταμαράν επαγγελματικά σε όλη την Ελλάδα. Τώρα υπάρχουν 10 σε κάθε κόλπο! Επίσης οταν πρωτοξεκίνησα να κάνω ιστιοπλοία στον όμιλο, το μέσο μήκος σκάφους έπαιζε στα 10 μέτρα… τώρα είναι στα 15…

Την περασμένη βδομάδα, στη Λευκάδα, στη γέφυρα που περνούν τα σκάφη για να πανε στο κανάλι, περίμεναν 100 σκάφη από κάθε μεριά! Μίλαμε για νούμερα ανήκουστα…

Εδω μια μικρη παρένθεση. Τα σκάφη που βλέπετε αγκυροβολημένα εκεί έξω μπορεί να σας φαίνονται όλα “γιότ” δηλαδή σκάφη πλουσίων, αλλά δεν είναι. Κάποια από αυτά, όχι τα περισσότερα, ανήκουν ίσως και σε ανθρώπους που δεν έχουν άλλο εκτός από το σκάφος τους, Η των οποίων το σκάφος αντιπροσωπεύει οικονομίες και όνειρα μιας ζωής. Δεν είναι όλοι πλούσιοι.

Ομολογουμένως όμως οι περισσότεροι, είναι. Κάποια είναι σκάφη ντόπιων που δε βρίσκουν πια θέσεις σε λιμάνια. Απλά λέω μην θεωρείται ότι είναι ολοι το ίδιο εκεί έξω… Ακόμη κι εγώ ονειρεύομαι να ζήσω σε ένα σκάφος κι ας μην έχω σπίτι… αν και το μισό και πλέον χρόνο ζω εν πλω, ετσι κι αλλιως…

Ένα άλλο ζήτημα που βλέπω να απασχολεί. Το σκατό.

Ακούστε το λοιπόν πως έχουν τα πράγματα, ειλικρινά. Εδώ και τουλάχιστον 20 χρόνια η ελληνική νομοθεσία απαιτεί την ύπαρξη δεξαμενών λυμάτων στα ελληνικά σκάφη. Πριν από αυτό αμα ήθελες κακα σου και εξω κολυμπούσαν οι φίλοι σου, αντε το πολυ πηγαινες και δε τραβούσες το καζανάκι. Είπα καζανάκι? Χαχα, τα σκάφη δεν έχουν ακριβώς “καζανάκι”. Έχουν μια αντλια με χερούλι και πομπάρεις μέχρι να αδειασει η λεκάνη. Σμπρώχνεις και με το βουρτσάκι.

Στο σκάφος μιλάμε για black water και grey water. Black water είναι τα λύματα της τουαλέτας. Grey ειναι τα νερα απο ντους και νεροχύτη που εχουν σαπουνια, λίπη και τριχες. Τα λύματα πάνε στη δεξαμενή λυμάτων. Κανονικά οι δεξαμενές λυμάτων πρέπει να αδειάζονται σε σχετικές εγκαταστάσεις σε λιμάνια και μαρίνες. Κάτι όπως οι βοθρατζήδες στο πιο marine τους. Όμως στην Κέρκυρα υπάρχει μόνο μια τέτοια εγκατάσταση που ξέρω και πίστεψε χρησιμοποιείται παρά πολύ λίγο. Οι περισσότεροι, αδειάζουν τα λύματα τους σε μεγάλη (η και όχι τόσο μεγάλη) απόσταση από την ακτή. Δύσκολο να το πάρει κανείς χαμπάρι διότι τα ψάρια κάνουν πάρτυ όταν συμβαίνει αυτό και τα εξαφανίζουν. Αλλα μαλλον δεν θέλατε να το ξερετε αυτό.

Όσο για τα grey water, στα σκάφη κάτω από 24 μέτρα, απλά πάνε απευθείας στη θάλασσα. Στα μεγαλύτερα σκάφη συχνα υπάρχουν και δεξαμενές grey water.

Δεν μπορω να μιλήσω για όλα τα σκάφη στη Γαρίτσα αλλα σας διαβεβαιώ ότι οι περισσότεροι ξένοι κι Έλληνες καπετάνιοι σέβονται αν μη τι άλλο τους πελάτες τους και δεν αδειάζουν λύματα με το σκάφος αγκυροβολημένο. Θα περιμένουν να φύγουν ανοιχτά.

Η κατάσταση με τα λύματα σε άλλες χώρες. Στην Τουρκία, εδώ και λίγα χρόνια, κάθε σκάφος που μπαίνει στα νερά τους, υποχρεούται (!) σε ΚΛΕΙΔΩΜΑ της δεξαμενής λυμάτων ώστε να μην μπορει να αδειαστει στη θάλασσα. Κατόπιν υπάρχει υποχρέωση να αδειάζεται η δεξαμενή τακτικά (ανα 3 μερες) σε σχετική εγκατάσταση. Αν δεν γίνει, έχει πρόστιμο.

Η Ποσειδωνία.

Έχω χάσει το λογαριασμό από το πόσα φύκια έχω ξεριζώσει αγκυροβολώντας, ειδικά στη Γαρίτσα. Ειναι γεγονός ότι αν θέλουμε να προστατεύσουμε το βυθό, τα ρεμέτζα είναι μονόδρομος. Οτιδηποτε αλλο ειναι καταστροφή.

Τα ρεμέτζα στις άλλες χώρες. Η πρώτη χώρα που ταξίδεψα έξω και είδα εκτεταμένη χρήση ρεμέτζων ήταν η Κροατία. Εκεί τα ρεμέτζα είναι πολύ συνηθισμένα. Πρέπει βέβαια να πω ότι η Κροατία είναι πολύ μπροστά από μας στην οργάνωση των λιμανιών της. Ρεμέτζα συνάντησα επίσης και στις Συρακούσες στη Σικελία. Εκεί πιστεύω ότι τα διαχειριζεται η Μαφία… Κόστος 100 ευρω τη μέρα. Αν δεν παρεις ρεμετζο σε χρεώνουν 100 ευρω τη βδομαδα αποκομιδή σκουπιδιών. Ερχεται ενας πιτσιρικάς με το “θείο’ του… η φαμίλια…

Εν ολίγοις. Η Γαρίτσα είναι ένα απέραντο, άναρχο και μερικώς επικίνδυνο αγκυροβόλιο. Μην ξεχνάμε τι είχε γίνει πριν αρκετά χρόνια, όταν ένα ξαφνικό μπουρίνι έστειλε ένα μεγάλο γιότ στα πέτσα μπροστά από τη Κόντρα Φόσα και τουλάχιστον 2-3 σκάφη που έσπασαν στα τοιχία της Γαρίτσας και στη σκάλα Δημάρχου. Αυτά με ρεμέτζα δεν θα συνέβαιναν.

Οπως έχουν τα πράγματα υπάρχει επιβάρυνση, ναι. Δεν πρόκειται να αλλάξει, και όπως πάει θα επιδεινωθεί. Αν μπουν ρεμετζα, θα πρέπει να υπάρχει και οργάνωση για αποκομιδή αποριμμάτων (εννοω κάδους επαρκείς) και ελεγχος σε ζητήματα λύματων κλπ.

Η γνώμη μου τώρα. Τα ρεμέτζα δεν είναι κακή ιδέα. Η ΚΥΑ αφήνει ανοιχτή την πόρτα για να βγάλουν κάποιοι πολύ καλά λεφτά. Θα μπορούσαν να μπουν 150 ρεμέτζα στη Γαρίτσα, οργανωμένα, τα οποία θα απέφεραν κέρδη της τάξης του μισού εκατομμυρίου ετησίως. Ο Δήμος μας τι θα μπορούσε να κάνει με αυτά τα χρήματα?

Ισως σε πρώτη φάση να φτιάξει το Δημοτικό Θέατρο… αφού από ότι λένε τόσα χρειάζονται.

Αν δεν εμπιστεύεστε τον δήμο, και ποιός μπορεί να σας πει ότι έχετε άδικο, ελάτε να στήσουμε κάτι, μια ΚΟΙΝΣΕΠ κάποιας μορφής εταιρία με κοινωφελή σκοπό.

Εναλλακτικά αφήστε να τα πάρει κάποιος κολλητός του Κούλη.

Όσοι αντιτίθεστε, ειλικρινά το καταλαβαίνω αλλά θεωρώ ότι στην ουσία απλά θα πάμε από το υπάρχον απέραντο αγκυροβόλιο, σε ένα απέραντο οργανωμένο αγκυροβόλιο. Το θέμα είναι που θα πηγαίνουν τα λεφτά.

Ως αριστερός, και πάλι προσωπική άποψη, πράγματα όπως η θάλασσα, το νερό, ο αέρας κλπ δε σηκώνουν ιδιωτικοποιήσεις. Ο τουρισμός είναι βιομηχανία, μας έχει καταστρέψει τη ζωή, αλλά εδω υπάρχει μια ευκαιρία να πάρουμε κάτι πίσω, κι ειναι κρίμα να πάει χαμένη και αυτή.

Αυτά από μένα.

ΥΓ. Στη Σκύρο, υπάρχει ενα μικροσκοπικό λιμανάκι, τα Λιμενάρια. Είναι στη δικαιοδοσία του Λιμενικού Ταμείου. Από τα δεκάδες λιμάνια της Ελλάδας που έχω επισκεφτέι, είναι μακράν το καλύτερα οργανωμένο. Πληρώνεις αλλά το φχαριστιέσαι. Το λιμανι το δουλεύουν ντόπιοι. Δεν είναι μάλιστα και πάντα οι ίδιοι,το πάνε εκ περιτροπής. Τους διακρίνει ένας φοβερός επαγγελματισμός αλλά κυρίως μια βαθειά ανάγκη να κάνουν το σωστό για το νησί τους.

ΥΓ 2 (Κατόπιν περισσότερης σκέψης, η βουτώντας λίγο περισσότερο τη γλώσσα στο μυαλό, που λέει κι ένα κορίτσι που ξέρω)

Ίσως τελικά το ερώτημα δεν είναι αν θέλουμε αγκυροβόλιο η ρεμετζα στη Γαρίτσα. Ίσως το ερώτημα είναι “αντέχουμε περισσότερο κακά οργανωμένο τουρισμό?” Γιατί στην ουσία ξέρουμε που θα πάει αυτό. Κάποιοι θα πάρουν το έργο, θα γεμίσει η Γαρίτσα σημαδούρες και θα μοιάζει το χειμώνα με μυδοκαλλιεργεια, τα καλοκαίρια οι έχοντες να πληρώσουν θα σβήσουν τον ορίζοντα παραταγμένοι στη σειρά και όσο για τα φύκια, θα επιβιώνουν από τις άγκυρες για να καταστραφούν ίσως από την λιγότερο εμφανή αλλά σίγουρη μόλυνση από σαπούνια, λίπη και άλλα κατάλοιπα… Όπως ίσως κι από την έλλειψη ηλίου. Με τόσα σκάφη μόνιμα από πάνω…