Κύμα ζέστης σαρώνει τη Δυτική Ευρώπη — Τι είναι ο “Θερμικός Θόλος”

Η Δυτική Ευρώπη βιώνει ένα από τα πιο έντονα επεισόδια ζέστης για την εποχή, με θερμοκρασίες που ξεπερνούν κατά πολύ τα φυσιολογικά επίπεδα του Μαΐου. Γαλλία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφουν ιστορικά ρεκόρ, ενώ οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι το φαινόμενο θα συνεχιστεί για αρκετές ημέρες.

Γαλλία: εκατοντάδες ρεκόρ θερμοκρασίας

Περισσότερες από 350 πόλεις σημείωσαν τις υψηλότερες θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί ποτέ τον Μάιο. Σε περιοχές της νοτιοδυτικής Γαλλίας, ο υδράργυρος άγγιξε τους 37°C, ενώ ο εθνικός μέσος όρος θερμοκρασίας έφτασε σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και δεκαετίες.

Βρετανία: ιστορική ζέστη για την εποχή

Στο Λονδίνο, η θερμοκρασία έφτασε τους 34,8°C, τιμή εξαιρετικά σπάνια ακόμη και για τα μέσα του καλοκαιριού. Περιοχές της νοτιοανατολικής Αγγλίας αναμένεται να αγγίξουν τους 36°C, με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία να εκδίδει προειδοποιήσεις για θερμική καταπόνηση.

Ισπανία: “τροπικές νύχτες” και τιμές έως 40°C

Στη νότια Ισπανία, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 38°C, ενώ σε ορισμένες κοιλάδες αναμένεται να φτάσουν ακόμη και τους 40°C. Πολλές περιοχές βιώνουν “τροπικές νύχτες”, με τη θερμοκρασία να μην πέφτει κάτω από τους 20°C.

Τι είναι ο “Θερμικός Θόλος” (Heat Dome);

Ο θερμικός θόλος είναι μια εκτεταμένη περιοχή υψηλής πίεσης που λειτουργεί σαν «καπάκι» πάνω από την ατμόσφαιρα. Ο ζεστός αέρας παγιδεύεται κοντά στο έδαφος και θερμαίνεται συνεχώς, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο:

• περισσότερη ηλιοφάνεια
• λιγότερα σύννεφα
• ξηρότερη ατμόσφαιρα
• σταθερή άνοδος της θερμοκρασίας

Ο αντικυκλώνας εμποδίζει τις ψυχρές αέριες μάζες να εισέλθουν στην περιοχή, με αποτέλεσμα η ζέστη να παραμένει για ημέρες ή και εβδομάδες.

Γιατί είναι επικίνδυνος;

Όταν ο θερμικός θόλος επιμένει:

• οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν καθημερινά
• οι νύχτες παραμένουν πολύ ζεστές
• αυξάνεται ο κίνδυνος ξηρασίας και πυρκαγιών
• οι πόλεις παγιδεύουν τη θερμότητα (αστική θερμική νησίδα)

Σύνδεση με την κλιματική αλλαγή

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή:

• δεν δημιουργεί τον θερμικό θόλο
• αλλά τον ενισχύει
• τον κάνει συχνότερο, εντονότερο και μεγαλύτερης διάρκειας

Η Ευρώπη βιώνει ολοένα και περισσότερα επεισόδια ακραίας ζέστης, ακόμη και σε μήνες που παραδοσιακά θεωρούνταν δροσεροί.

Πώς τελειώνει ένα τέτοιο επεισόδιο;

Ο θερμικός θόλος “σπάει” όταν:

• αλλάξει η κυκλοφορία της ατμόσφαιρας
• πλησιάσει ψυχρό μέτωπο
• ενισχυθούν οι άνεμοι ή η αστάθεια

Συχνά ακολουθούν: απότομη πτώση θερμοκρασίας, ισχυρές καταιγίδες, ακόμη και ακραία φαινόμενα, λόγω της συσσωρευμένης ενέργειας.

Νικόλαος Βλάχος

Ερασιτέχνης μετεωρολόγος & προγνώστης

Μετεωρολογικός αναλυτής (ανάλυση χαρτών & δεδομένων)