Το νερό είναι δημόσιο αγαθό και πρέπει να παραμείνει κοντά στον πολίτη. Γράφει ο Αντώνης Μαρτίνος
Το νερό αποτελεί το σημαντικότερο κοινωνικό αγαθό. Δεν είναι ένα ακόμη προϊόν ούτε μια υπηρεσία που μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά με οικονομικά κριτήρια. Είναι προϋπόθεση για τη ζωή, τη δημόσια υγεία, την αγροτική παραγωγή και την ανάπτυξη κάθε τοπικής κοινωνίας. Γι’ αυτό, κάθε αλλαγή στη διαχείριση του οφείλει να διασφαλίζει τον δημόσιο χαρακτήρα του και την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των πολιτών.
Η επιλογή συγκέντρωσης της διαχείρισης του νερού σε μεγάλες περιφερειακές ή κεντρικές επιχειρήσεις δημιουργεί σοβαρούς προβληματισμούς. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης δεν είναι απλώς διοικητικοί οργανισμοί. Διαθέτουν πολύτιμη γνώση των ιδιαιτεροτήτων κάθε περιοχής, των δικτύων, των πηγών υδροδότησης και των πραγματικών αναγκών των κατοίκων.
Καμία κεντρική επιχείρηση δεν μπορεί να γνωρίζει κάθε τοπική κοινωνία όσο καλά τη γνωρίζουν οι άνθρωποι που εργάζονται καθημερινά σε αυτήν. Σε περιπτώσεις βλαβών ή έκτακτων προβλημάτων, η άμεση επέμβαση και η αποτελεσματική αντιμετώπιση βασίζονται στην τοπική γνώση και την άμεση παρουσία. Η απομάκρυνση της διαχείρισης από τον τόπο ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερες καθυστερήσεις, δυσκολότερη επικοινωνία και απώλεια της αμεσότητας μεταξύ πολίτη και υπηρεσίας, σε ένα αγαθό που είναι απολύτως αναγκαίο για την καθημερινή ζωή.
Παράλληλα, δημιουργείται ένας εύλογος προβληματισμός σχετικά με το κόστος των υπηρεσιών. Οι αναγκαίες επενδύσεις στα δίκτυα και στις υποδομές είναι δεδομένες. Αν όμως δεν συνοδευτούν από ουσιαστική κρατική χρηματοδότηση, υπάρχει ο κίνδυνος το σχετικό κόστος να μετακυλιστεί, έστω και σταδιακά, στους καταναλωτές μέσω αυξήσεων στους λογαριασμούς ύδρευσης, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τα νοικοκυριά, τους αγρότες και τις μικρές επιχειρήσεις.
Εξίσου εύλογη είναι και η ανησυχία ότι η συγκέντρωση της διαχείρισης σε μεγαλύτερα σχήματα θα μπορούσε, σε βάθος χρόνου, να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών φορέων στη λειτουργία των υπηρεσιών ύδρευσης. Το νερό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας. Απαιτεί ισχυρό δημόσιο έλεγχο, διαφάνεια και κοινωνική λογοδοσία, ώστε να προστατεύεται το συμφέρον όλων των πολιτών και να διασφαλίζεται ότι η πρόσβαση σε αυτό δεν θα εξαρτάται από οικονομικά κριτήρια.
Η πραγματική λύση δεν είναι η αποδυνάμωση των ΔΕΥΑ αλλά η ουσιαστική ενίσχυση τους. Η Πολιτεία οφείλει να εξασφαλίσει τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους για τον εκσυγχρονισμό των δικτύων, τη μείωση των απωλειών, την κατασκευή έργων αποθήκευσης νερού και την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η κλιματική κρίση καθιστά την ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων ακόμη πιο επιτακτική.
Παράλληλα, απαιτούνται άμεσες προσλήψεις μόνιμου και εξειδικευμένου προσωπικού. Χωρίς μηχανικούς, τεχνικούς και επιστημονικό προσωπικό, καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική. Η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει έμπρακτα τις ΔΕΥΑ, ώστε να συνεχίσουν να παρέχουν ποιοτικές υπηρεσίες με αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα.
Η χώρα χρειάζεται σύγχρονες, οικονομικά βιώσιμες και ισχυρές ΔΕΥΑ, με επαρκή χρηματοδότηση, προσωπικό και διαρκή λογοδοσία στις τοπικές κοινωνίες. Η διαχείριση του νερού πρέπει να παραμείνει όσο το δυνατόν πιο κοντά στον πολίτη, γιατί μόνο έτσι εξασφαλίζεται η αμεσότητα, η γνώση των τοπικών αναγκών και η αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων. Το νερό δεν είναι εμπόρευμα. Είναι δικαίωμα και δημόσιο αγαθό που οφείλουμε να προστατεύσουμε για τις σημερινές και τις επόμενες γενιές.
Αντώνης Μαρτίνος
Μέλος του Εθνικού Συμβουλίου της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης
