ΣτΕ: «Νάρκη» στις τουριστικές επενδύσεις – Στον αέρα ακόμη και υφιστάμενες άδειες
Σοβαρές ανατροπές στον τομέα των τουριστικών επενδύσεων προκαλεί πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία σηματοδοτεί σαφή μεταστροφή στη νομολογία του αναφορικά με την αρτιότητα οικοπέδων εκτός σχεδίου. Η απόφαση δεν επηρεάζει μόνο νέες αδειοδοτήσεις, αλλά θέτει σε κίνδυνο ακόμη και ήδη εκδοθείσες και νομίμως χορηγηθείσες οικοδομικές άδειες, κυρίως τουριστικών εγκαταστάσεων, εφόσον αυτές δεν συμμορφώνονται με τους όρους του νέου Προεδρικού Διατάγματος.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να επιδεινώσει την ήδη δυσχερή κατάσταση για χιλιάδες μικροϊδιοκτήτες γης, οι οποίοι είδαν τις περιουσίες τους να απαξιώνονται από τη μία στιγμή στην άλλη. Πλέον, στο ίδιο καθεστώς αβεβαιότητας εντάσσονται και επιχειρηματίες που έχουν επενδύσει σημαντικά κεφάλαια, βασιζόμενοι στο προηγούμενο θεσμικό πλαίσιο και σε άδειες που είχαν εκδοθεί καλόπιστα από τη Διοίκηση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Δήμου Βόρειας Κέρκυρας, όπου η αντιπολίτευση αξιοποίησε το νέο πλαίσιο για να προκαλέσει την ακύρωση της άδειας κατασκευής του κλειστού Γυμναστηρίου. Παρότι η άδεια είχε εκδοθεί κανονικά, η Πολεοδομία υποχρεώθηκε εκ των υστέρων να την ανακαλέσει, εφαρμόζοντας τις νέες ερμηνείες του ΣτΕ.
Η υπόθεση της αρτιότητας των εκτός σχεδίου οικοπέδων, η οποία είχε προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιδράσεις πριν από περίπου δύο μήνες, επανέρχεται πλέον με ακόμη πιο σκληρό τρόπο. Παρά τις προσπάθειες του Υπουργείου Περιβάλλοντος να περιορίσει τις συνέπειες, οι αποφάσεις του ΣτΕ δημιουργούν ένα εξαιρετικά ασταθές επενδυτικό περιβάλλον.
Υπό το βάρος αυτών των εξελίξεων, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων απέστειλε επιστολή προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με κοινοποίηση στην Υπουργό Τουρισμού, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου. Όπως επισημαίνεται, η νέα νομολογιακή προσέγγιση θέτει σε αδιέξοδο όχι μόνο νέες επενδύσεις, αλλά και υφιστάμενες ξενοδοχειακές μονάδες που λειτουργούν νόμιμα εδώ και δεκαετίες.
Στην επιστολή τονίζεται ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα υπουργική απόφαση του 2015, η πρόσβαση σε ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις μπορούσε να εξασφαλίζεται και μέσω αγροτικών δρόμων ή δουλείας διόδου. Ωστόσο, το ΣτΕ πλέον απαιτεί το γήπεδο να έχει πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο εγκεκριμένο με ρητή πολιτειακή πράξη και μάλιστα με Προεδρικό Διάταγμα – απαίτηση που έρχεται σε αντίθεση τόσο με προηγούμενη νομολογία του ίδιου του Δικαστηρίου όσο και με αποφάσεις του Αρείου Πάγου.
Η μεταστροφή αυτή, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, υπονομεύει την ασφάλεια δικαίου, πλήττει σοβαρά τις τοπικές οικονομίες, αποθαρρύνει επενδυτές και εκθέτει τη χώρα διεθνώς. Παράλληλα, δημιουργεί εύλογες αξιώσεις αποζημιώσεων κατά του Δημοσίου, καθώς ακυρώνονται εκ των υστέρων επενδύσεις και περιουσίες που είχαν αδειοδοτηθεί νόμιμα.
Όπως επισημαίνεται, η προστασία του περιβάλλοντος είναι αδιαπραγμάτευτη, ωστόσο δεν μπορεί να επιτυγχάνεται εις βάρος άλλων θεμελιωδών συνταγματικών αρχών, όπως η οικονομική ανάπτυξη και το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, όταν δεν το επιβάλλει η αρχή της αναλογικότητας. Ιδίως όταν οι εκτός σχεδίου τουριστικές μονάδες υπόκεινται ήδη σε αυστηρό έλεγχο μέσω μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Καταληκτικά, η Ομοσπονδία ξεκαθαρίζει ότι η αναστολή ή ακύρωση ήδη εκδοθεισών αδειών δεν αποτελεί λύση, αλλά επιλογή με ανεπανόρθωτες συνέπειες, οδηγώντας σε κατάρρευση επενδυτικών σχεδίων και σε δραματική απαξίωση της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας χιλιάδων πολιτών που ενήργησαν απολύτως νόμιμα.
