«Ράλι» στην τιμή για το πετρέλαιο και αναταραχή λόγω Ορμούζ – Πού μπορεί να φτάσει το Brent και τι θα «γράψει» για πληθωρισμό και ανάπτυξη στην Ελλάδα
Σε καθεστώς αυξημένης μεταβλητότητας περνά η διεθνής αγορά πετρελαίου, καθώς η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τον μεγαλύτερο γεωπολιτικό κίνδυνο για την ενεργειακή τροφοδοσία. Μετά τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, οι traders προεξοφλούν ότι η ένταση θα αποτυπωθεί άμεσα στις τιμές.
Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι το Brent, διεθνές σημείο αναφοράς, ενισχύθηκε περίπου 10% στις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές της Κυριακής, προσεγγίζοντας τα 80 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με traders που επικαλείται το Reuters. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά το κλείσιμο της Παρασκευής στα 72,87 δολάρια (+2,9%) και λειτουργεί ως «προειδοποίηση» για το άνοιγμα των αγορών συμβολαίων, εφόσον η κρίση επιδεινωθεί ή παραταθεί.
Αυτη διάχυτη αναταραχή θεωρείται απο τους αναλυτές απολύτως λογική. Κι αυτό διότι το Ιράν δεν είναι απλώς ένας περιφερειακός παίκτης. Διαθέτει τα τρίτα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο – περίπου 209 δισ. βαρέλια – πίσω μόνο από τη Βενεζουέλα και τη Σαουδική Αραβία, καλύπτοντας περίπου το 13% των παγκόσμιων αποθεμάτων (στοιχεία OPEC). Παράλληλα, η γεωγραφία του το καθιστά ρυθμιστή σε ένα κρίσιμο πέρασμα μεταφοράς ενέργειας.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη βασική θαλάσσια «αρτηρία» για τις εξαγωγές πετρελαίου και LNG από τον Περσικό Κόλπο. Από εκεί διέρχονται καθημερινά 16,7 έως 20 εκατ. βαρέλια, δηλαδή περίπου το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου αργού, ενώ σχεδόν το 20% των παγκόσμιων ροών LNG περνά από την ίδια διαδρομή. Με δεδομένο ότι το Ιράν ελέγχει τη βόρεια πλευρά των στενών, ακόμη και περιορισμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. Ναύλοι, ασφάλιστρα, καθυστερήσεις φορτίων και, τελικά, ανατιμήσεις σε όλη την αλυσίδα.
Τα σενάρια της αγοράς: από τις ιρανικές εξαγωγές μέχρι τον αποκλεισμό
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως σημειώνουν διεθνείς αναλυτές, είναι η διάρκεια και το εύρος της κρίσης. Στο τραπέζι υπάρχουν τρία βασικά σενάρια:
1. Διακοπή ιρανικών εξαγωγών – περίπου 3,3 εκατ. βαρέλια/ημέρα
2. Περιορισμός ή παρενόχληση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ
3. Μερικός ή πλήρης αποκλεισμός του περάσματος
Σε ένα πρώτο στάδιο κλιμάκωσης, η αγορά «βλέπει» ζώνη 80–90 δολ./βαρέλι. Αν η διαταραχή γίνει παρατεταμένη, το ορόσημο των 100 δολαρίων μπαίνει ξανά στον ορίζοντα – και αυτό είναι το σημείο καμπής για την παγκόσμια οικονομία. Σε ακραίο σενάριο αποκλεισμού ή σοβαρών επεισοδίων με δεξαμενόπλοια, οι εκτιμήσεις ανεβάζουν το εύρος στα 120–150 δολ./βαρέλι, κυρίως λόγω του σοκ στην προσφορά και της «στενότητας» σε διαθέσιμα φορτία.
OPEC+: «βαλβίδα» ασφαλείας, όχι ασπίδα
Ο OPEC+ επιχειρεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο, ανακοινώνοντας αύξηση ημερήσιας παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια, μετά την προηγούμενη αύξηση των 137.000 βαρελιών το τέταρτο τρίμηνο. Στόχος είναι να περιοριστούν οι ανατιμητικές πιέσεις και να σταλεί μήνυμα σταθερότητας.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτές οι ποσότητες δύσκολα αντισταθμίζουν ένα πραγματικό σοκ στο Ορμούζ ή μια ουσιαστική απώλεια ιρανικών ροών. Το πετρέλαιο είναι παγκόσμιο, πλήρως εναλλάξιμο εμπόρευμα. Αυτο σημαίνει οτι διαταραχή σε ένα σημείο μεταφράζεται σε άνοδο τιμών παντού, ανεξαρτήτως του ποιος αγοράζει από πού.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα: καύσιμα, πληθωρισμός, κατανάλωση
Για την Ελλάδα, η εικόνα έχει πολλαπλές και άμεσες προεκτάσεις, λόγω της ενεργειακής εξάρτησης από εισαγωγές και της υψηλής ευαισθησίας του πληθωρισμού στο κόστος ενέργειας.
Με Brent πάνω από τα 100 δολάρια, αυξάνονται οι πιθανότητες αναζωπύρωσης του πληθωρισμού, καθώς ανεβαίνει το κόστος μεταφορών, παραγωγής και εφοδιασμού. Το κύμα περνά σταδιακά από τα καύσιμα σε υπηρεσίες και βασικά αγαθά.
Σε ένα σενάριο πετρελαίου στα 100 δολάρια/βαρέλι, εκτιμάται ότι η ιδιωτική κατανάλωση μπορεί να υποχωρήσει περίπου 0,7%, κάτι που «κόβει» ρυθμό από την ανάπτυξη.
Ταυτόχρονα, ο υψηλότερος πληθωρισμός μπορεί να ωθήσει τον δείκτη έως 4,7%, ενισχύοντας ονομαστικά το ΑΕΠ και βελτιώνοντας τεχνικά τον λόγο χρέους/ΑΕΠ. Όμως η ουσία για τα νοικοκυριά είναι διαφορετική: η αγοραστική δύναμη πιέζεται, αυξάνοντας την πιθανότητα νέων παρεμβάσεων στήριξης, αν η κρίση παραταθεί.
ΠΗΓΗ:tornosnews.gr
