Οι μεγάλες αποδράσεις από τις Φυλακές της Κέρκυρας. Γράφει ο Σπύρος Ρίκος
Οι Φυλακές της Κέρκυρας επανέρχονται στην επικαιρότητα, κατ’ αρχάς γιατί την Τρίτη ο Περιφερειάρχης Γ. Τρεπεκλής θα προβεί σε ανακοινώσεις για τη λειτουργία των Φυλακών, αλλά και γιατί την άνοιξη θα γίνουν γυρίσματα για τη νέα ταινία του Οσκαρικού σκηνοθέτη Νταμιάν Σαζέλ με πρωταγωνιστή τον «Τζειμς Μποντ» τον Ντάνιελ Γκρέγκ αλλά και τον Κίλιαν Μέρφι.
Οι Φυλακές της Κέρκυρας εμπνευσμένες από τις Φυλακές «ΠΑΝΤΟΠΤΙΚΟΝ» και πρόταση του Άγγλου Φιλοσόφου Jeremy Bentham, έχουν στο «παλμαρέ τους» μεγάλες αποδράσεις. Ας τις θυμηθούμε:
Η μεγάλη απόδραση από τις φυλακές της Κέρκυρας το Μάρτιο του 1996
Η απόδραση οργανώθηκε μεθοδικά και σε βάθος χρόνου, αφού προηγουμένως οι κρατούμενοι τις είχαν καταλάβει και για μια εβδομάδα ήταν σε διαπραγματεύσεις με τις αρχές για να παραδώσουν τις Φυλακές και να λήξει η εξέγερση.
Οι κρατούμενοι λοιπόν εντόπισαν ένα παλιό, εγκαταλελειμμένο υπόγειο τούνελ, το οποίο είχε κατασκευαστεί δεκαετίες νωρίτερα και οδηγούσε έξω από τον περίβολο των φυλακών. Αντί να σκάψουν από την αρχή, καθάρισαν και διεύρυναν τη στοά, χρησιμοποιώντας αυτοσχέδια εργαλεία και μεταφέροντας σταδιακά το χώμα, ώστε να μην κινήσουν υποψίες. Το τούνελ είχε μήκος περίπου 100 έως 150 μέτρα και κατέληγε ακριβώς έξω από την αυλή του γειτονικού σχολείου.
Τη νύχτα της απόδρασης, περίπου 44 κρατούμενοι, στην πλειονότητά τους αλλοδαποί, πέρασαν διαδοχικά μέσα από το τούνελ και βγήκαν εκτός των φυλακών χωρίς να γίνουν άμεσα αντιληπτοί. Η απόδραση αποκαλύφθηκε ώρες αργότερα, τα ξημερώματα της Κυριακής όταν διαπιστώθηκε ο μεγάλος αριθμός των απόντων κρατουμένων.
Ακολούθησε εκτεταμένη επιχείρηση των αστυνομικών αρχών, με ελέγχους σε ολόκληρη την Κέρκυρα αλλά και στην ηπειρωτική Ελλάδα. Οι περισσότεροι από τους δραπέτες συνελήφθησαν μέσα στις επόμενες εβδομάδες ή μήνες, ωστόσο το γεγονός είχε ήδη προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στο κύρος του σωφρονιστικού συστήματος. Διοικητικές και πειθαρχικές ευθύνες αποδόθηκαν, ενώ η υπόθεση άνοιξε δημόσια συζήτηση για την κατάσταση των ελληνικών φυλακών.
Η απόδραση του 1996 δεν έμεινε στην ιστορία μόνο λόγω του μεγάλου αριθμού των δραπέτων, αλλά κυρίως επειδή ανέδειξε με δραματικό τρόπο τα χρόνια προβλήματα των φυλακών της Κέρκυρας. Θεωρείται σήμερα σημείο αναφοράς που συνέβαλε, έστω και έμμεσα, στις αποφάσεις για τη μεταγενέστερη αναδιάρθρωση του σωφρονιστικού χάρτη και στο οριστικό κλείσιμο των φυλακών το 2018.
Αποκάλυψη σχεδιασμένης απόδρασης με τούνελ το 2015
Το 2015 οι αρχές ανακάλυψαν ένα υπόγειο τούνελ μήκους περίπου 30 μέτρων που είχαν σκάψει δεκάδες κρατούμενοι (περίπου 21 άτομα) στην πτέρυγα υψηλής ασφαλείας των φυλακών της Κέρκυρας. Η προσπάθεια αυτή να αποδράσουν είχε φτιαχτεί με αυτοσχέδιους ανεμιστήρες και είδη τροφής, αλλά εντοπίστηκε από έναν πεζό και τον σκύλο του σε πάρκο κοντά στις φυλακές, ο οποίος άκουσε θορύβους κάτω από το έδαφος και ειδοποίησε τις αρχές — με αποτέλεσμα να σταματήσει η απόδραση τελευταία στιγμή.
Η Μεγάλη απόδραση του Σήφη Βαλυρακη
Ο Σήφης Βαλυράκης, κατά της χούντας, είχε ήδη φυλακιστεί για την αντιδικτατορική του δράση το 1971. Μετά από δύο απόπειρες φυγής (συμπεριλαμβανομένου σπασίματος των κάγκελων και απόδρασης από άλλο σωφρονιστικό κατάστημα), βρέθηκε φυλακισμένος στη φυλακή της Κέρκυρας. Εκεί, μέσα στο ίδιο έτος, κατάφερε να αποδράσει ξανά, αυτή τη φορά κολυμπώντας από την Κέρκυρα μέχρι την Αλβανία, όπου επιζητούσε πολιτικό άσυλο.
Ωστόσο, οι αλβανικές αρχές του Ενβέρ Χότζα τον θεώρησαν ύποπτο κατάσκοπο και δεν του δόθηκε άμεσα άσυλο. Συνελήφθη από την αλβανική περιπολία και καταδικάστηκε σε περίπου τρία χρόνια καταναγκαστικής εργασίας (ή φυλάκισης) σε στρατόπεδο, όπως αυτό του Φιέρι.
Πως αποφυλακίστηκε; Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε σημαντικές πολιτικές επαφές διεθνώς, ενεργοποίησε τις διασυνδέσεις του ώστε να ασκηθούν πιέσεις και διπλωματικές ενέργειες υπέρ του Βαλυράκη. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, η απελευθέρωση έγινε με διαμεσολάβηση διεθνών φίλων και επαφών, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας από τον τότε Σουβέρνο Πρίγκιπα της Καμπότζης, Νορεντόμ Σιχανούκ, που μετέφερε το αίτημα στην Κίνα και από εκεί σε Αλβανικές αρχές, οι οποίες τελικά τον απελευθέρωσαν και εστάλη στην Ιταλία. Ο Αστικός Μύθος λέει ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου επικοινώνησε με τον Μάο Τσε Τουνγκ και αυτός τηλεφωνικά με τον Εμβέρ Χότζα.
