Η Άποψή μου για τήν Οικονομία μας. Γράφει ο Χάρης Βλάδος

Μιας και μου το ζητήσατε επίμονα, θα απαντήσω…
Δυστυχώς δεν διαθέτω τα τεχνικά μέσα -ούτε τους πόρους, ούτε και τον χρόνο, να σας πω την αλήθεια ούτε και την διάθεση…- για να σας κάνω ένα περίτεχνο και ευχάριστο βιντεάκι, με πολλαπλά διαγράμματα και καλό μοντάζ, για να σας δείξω ποια είναι και που πάει η Ελληνική οικονομία…
Και για να συγκρίνω τις δύο περιόδους τους 2015-2019 και του 2019-2023, σύγκριση που έχει γίνει της “μόδας”…
Θα αρκεστώ να σας δώσω όσο το δυνατόν πιο συνοπτικά τις απαντήσεις μου και την ερμηνεία μου σε μερικά κομβικά ερωτήματα, στα πιο βασικά στην οπτική μου, με βάση τα δεδομένα που διαθέτω, την μελέτη, την επιστημονική έρευνα και την γνώση μου, τόσα χρόνια…
Πάρτε 8, κατά την άποψη μου…
1. ΠΑΕΙ ΚΑΛΑ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΗΜΕΡΑ;
Η Ελληνική οικονομία, σε συνολικούς όρους, τα τελευταία χρόνια τα πάει αρκετά καλά. Σε συγκριτικούς όρους σε σχέση με την περίοδο 2015-2019 τα πάει αναμφισβήτητα πολύ καλύτερα. Τα δημοσιονομικά της έχουν νοικοκυρευτεί, η σχέση χρέους προς ΑΕΠ έχει βελτιωθεί δραστικά, η ανεργία έχει πέσει αξιοσημείωτα, η φοροδιαφυγή έχει περιοριστεί…
2. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΑ ΠΑΕΙ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ;
Όχι, δεν τα πάει πάρα πολύ καλά. Πολλά πράγματα παραμένουν προβληματικά και ανεπίλυτα. Σε επίπεδο κλάδων και περιφερειών (επίπεδο μέσο, όπως το λέμε οι οικονομολόγοι) δεν τα πάει καλά. Το ίδιο και σε επίπεδο μίκρο: Η παραγωγικότητα των επιχειρήσεων μας είναι θλιβερά χαμηλή, η εξωστρέφεια τους περιορισμένη και η κερδοφορία τους, σε συνολικούς όρους, αναιμική. Πολλοί θεσμοί υπολειτουργούν…
3. ΤΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΙΟ ΑΔΥΝΑΤΩΝ ΜΕΙΩΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΗΜΕΡΑ;
Όχι, δεν μειώνονται. Ειδικά αυτά των χαμηλότερα αμειβόμενων με τον βασικό μισθό έχουν αυξηθεί την τελευταία πενταετία πολύ περισσότερο από τον πληθωρισμό. Οι οικονομικά αδύνατοι σίγουρα δεν περνούν καλά βέβαια, όπως άλλωστε συμβαίνει σε ολόκληρο τον κόσμο της στενότητας που όλοι μας γεννηθήκαμε…
4. ΤΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΑ ΣΕ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥΣ ΟΡΟΥΣ;
Όχι, δεν αυξάνονται. Αυξάνονται με χαμηλότερο ρυθμό από ότι σε πολλές άλλες χώρες τις ΕΕ και, μάλιστα, πολύ λιγότερο γρήγορα από ότι σε χώρες που μέχρι πριν από 20 χρόνια ήταν πολύ πιο “πίσω” από εμάς. Και αυτό δεν αφορά μονάχα τους λιγότερο ευνοημένους εισοδηματικά αλλά περισσότερο -όσο και να σας κάνει εντύπωση- αυτούς που εντελώς άστοχα τους ονομάζουμε “πλούσιους” στην Ελλάδα (βλ. εισοδήματα 35-45 χιλιάδων ευρώ τον χρόνο). Οι Έλληνες “πλούσιοι” είναι χαμηλόμισθοι με βάση τους Ευρωπαϊκούς μισθούς αλλά είναι αυτοί που κουβαλούν σχεδόν καθ’ ολοκληρία το κάρο της άμεσης φορολογίας στην Ελλάδα. Αλλά η κοινή γνώμη αυτά δεν συνηθίζει να τα βλέπει…
5. ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΚΡΗΚΤΙΚΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ;
Όχι. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει εκρηκτική εισοδηματική ανισότητα, όπως σε πολλές άλλες χώρες. Ολοι σχεδόν είμαστε φτωχοί, άλλοι λιγότερο άλλοι περισσότερο, με βάση τους Ευρωπαϊκούς όρους, απλώς. Για πολλές δεκαετίες στην Ελλάδα κυνηγάμε το φάντασμα της ανισότητας αντί να κοιτάμε τι μας κρατάει όλους μαζί φτωχούς…
6. ΕΙΝΑΙ Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΠΝΙΓΕΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ;
Όχι. Οι φορολογικοί συντελεστές στην Ελλάδα, εξεταζόμενοι ως σύνολο, μετά την τελευταία πενταετία, είναι πολύ κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ. Ευτυχώς έπεσαν σημαντικά από το 2019 και μετά. Γενικώς όμως, δεν μπορεί η φορολογία -ακόμα κι εκεί που είναι κατάτι υψηλότερη από τις αντίστοιχες στην ΕΕ…- να δικαιολογήσει την σχετική αναπτυξιακή μας υστέρηση…
7. Η ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΥΠΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΟ;
Όχι, αποκλειστικά. Ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα είναι -περιέργως; για μένα, όχι…- ανάλογα αναποτελεσματικός με τον ιδιωτικό μας τομέα. Οι ελλείψεις και οι ανεπάρκειες τους σε πολύ μεγάλο βαθμό κοινές: Ανυπαρξία σοβαρής και συστηματικής στρατηγικής, τεχνολογική υστέρηση και διαχείριση “στο πόδι”. Δεν θα το έλεγα -όπως το κάνουν πολλοί- πως φταίει το “ελληνικό ντιεναίη”, γιατί αυτά είναι τρίχες. Θα το έλεγα, σωστά, αυτό πηγάζει από το κοινό μας πολιτισμικό και ιστορικό μας υπόβαθρο, και στον δημόσιο και στον ιδιωτικό μας τομέα. Και αυτό αλλάζει δύσκολα και αργά…
8. ΤΙ ΦΤΑΙΕΙ ΠΟΥ ΠΑΜΕ ΑΡΓΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ;
Φταίει ένα σύνθετο μίγμα παραγόντων. Ιστορικών, πολιτισμικών, οικονομικών, πολιτικών. Για μένα τεράστια σημασία έχει πως δεν αποκτήσαμε ποτέ ως χώρα μια σοβαρή και ισχυρή αστική τάξη αλλά και μια υπεύθυνη και οξυδερκή εργατική τάξη. Λίγοι οι σοβαροί επιχειρηματίες, λίγοι και οι υπεύθυνοι και φιλόδοξοι εργαζόμενοι. Κατ΄ επέκταση, λίγοι οι σοβαροί πολίτες και λίγοι οι ικανοί πολιτικοί. Η Ελλάδα παραμένει Ευρωπαϊκή μονάχα στις πλάτες μιας μειοψηφίας. Η πλειοψηφία των “Ελληναράδων” όλων των πολιτικών αποχρώσεων και η μειοψηφία των έντιμων, ικανών και εργατικών.
Παραμένουμε μια οικονομία και κοινωνία συντηρητική και οπισθοδρομική, και στην δεξιά και στην αριστερά της…
Η Ελλάδα, ακόμα και σήμερα, παραμένει στο βάθος της ανατολίτικη με τον δικό της ιδιαίτερο τρόπο.
Δικαίωμα της θα μου πεις. Ναι…
Αλλά πρόσεχε. Δεν μπορείς να θες να μου κοιμάσαι ανατολίτης και να μου ξυπνάς με ανάπτυξη, ε;
Η ανάπτυξη είναι ξέρεις “δυτικό φρούτο”…