Η προτομή του Ιωάννη Καποδίστρια στο κέντρο της Θεσσαλονίκης – Δωρεά της Κερκυραϊκής Ένωσης «Ο Άγιος Σπυρίδων»
Μια ιδιαίτερη στιγμή ιστορικής μνήμης και συμβολισμού εκτυλίχθηκε το πρωί της Κυριακής 27 Σεπτεμβρίου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, όπου πραγματοποιήθηκαν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Ιωάννη Καποδίστρια, με πρωτοβουλία και δωρεά της Κερκυραϊκής Ένωσης Θεσσαλονίκης «Ο Άγιος Σπυρίδων».
Η προτομή τοποθετήθηκε στην Πλατεία Κέρκυρας – Πλατεία Δικαστηρίων, στην περιοχή της Αριστοτέλους, σε ένα ιδιαίτερα κεντρικό σημείο της Θεσσαλονίκης και δίπλα στον ιστορικό Ιερό Ναό Παναγίας Χαλκέων. Πρόκειται για έναν δημόσιο χώρο με έντονη παρουσία στην καθημερινότητα της πόλης, ο οποίος από εδώ και στο εξής φιλοξενεί και ένα μνημείο αφιερωμένο σε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Η πρωτοβουλία για την τοποθέτηση της προτομής ανήκει στην Κερκυραϊκή Ένωση Θεσσαλονίκης «Ο Άγιος Σπυρίδων», έναν φορέα που διατηρεί ζωντανή την παρουσία και την πολιτιστική ταυτότητα της Κέρκυρας στη Θεσσαλονίκη.
Η Ένωση προχώρησε στη δωρεά της προτομής προς τον Δήμο Θεσσαλονίκης, θέλοντας να αποδώσει τιμή στον Ιωάννη Καποδίστρια, τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας, αλλά και να αναδείξει τη διαχρονική σχέση της Κέρκυρας με την ιστορία του νεότερου ελληνικού κράτους.
Η επιλογή του Καποδίστρια δεν είναι τυχαία. Ο Κερκυραίος πολιτικός και διπλωμάτης κατέλαβε σημαντική θέση στην ευρωπαϊκή διπλωματία πριν αναλάβει, το 1828, τη διακυβέρνηση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Κατά τη διάρκεια της θητείας του επιχείρησε να οργανώσει τους βασικούς θεσμούς της χώρας και να θέσει τις βάσεις για τη συγκρότηση ενός σύγχρονου ελληνικού κράτους.
Ιδιαίτερο βάρος στη φετινή τελετή έδωσε και η ημερομηνία. Τα αποκαλυπτήρια πραγματοποιήθηκαν στις 27 Σεπτεμβρίου, ημέρα που έχει συνδεθεί με το τέλος της ζωής του Ιωάννη Καποδίστρια.
Ο Καποδίστριας δολοφονήθηκε στο Ναύπλιο στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, γεγονός που σημάδεψε βαθιά την πορεία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Έτσι, η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας για την αποκάλυψη της προτομής προσδίδει στην εκδήλωση έναν έντονο συμβολισμό, καθώς η ημέρα μνήμης του συνδέεται πλέον με την τοποθέτηση της μορφής του σε έναν ακόμη δημόσιο χώρο της Ελλάδας.
Για την Κερκυραϊκή Ένωση Θεσσαλονίκης, η δημιουργία της προτομής δεν αποτέλεσε μια απλή εκδήλωση μνήμης, αλλά έναν στόχο που χρειάστηκε χρόνο, επιμονή και συλλογική προσπάθεια για να υλοποιηθεί.
Όπως αναφέρει η ίδια η Ένωση σε ανάρτησή της, χρειάστηκε η συνδρομή και η στήριξη ανθρώπων που πίστεψαν στην ιδέα, ώστε το εγχείρημα να περάσει από το στάδιο της σκέψης στην πράξη. Η ολοκλήρωση της προσπάθειας αποτελεί, σύμφωνα με την Ένωση, αποτέλεσμα μιας συλλογικής διαδρομής, στην οποία συνέβαλαν διαφορετικοί άνθρωποι και φορείς.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον Πρόεδρο της Κερκυραϊκής Ένωσης Θεσσαλονίκης «Ο Άγιος Σπυρίδων», Ελευθέριο Καββαδία, για τη συμβολή του στην προώθηση και ολοκλήρωση της πρωτοβουλίας.
Η τοποθέτηση της προτομής σε έναν δημόσιο χώρο της Θεσσαλονίκης έχει και μια δεύτερη, ιδιαίτερη διάσταση. Δεν αποτελεί μόνο φόρο τιμής στον Ιωάννη Καποδίστρια, αλλά λειτουργεί και ως ένας συμβολικός σύνδεσμος ανάμεσα στην Κέρκυρα και τη Θεσσαλονίκη.
Η Κέρκυρα, γενέτειρα του Καποδίστρια, αποκτά μέσα από την πρωτοβουλία της Κερκυραϊκής Ένωσης μια ακόμη παρουσία στο αστικό τοπίο της Θεσσαλονίκης. Η επιλογή, μάλιστα, της Πλατείας Κέρκυρας για την τοποθέτηση της προτομής δημιουργεί έναν επιπλέον συμβολικό συσχετισμό: το όνομα της ιδιαίτερης πατρίδας του Καποδίστρια συνδέεται με τη δημόσια παρουσία της μορφής του στην πόλη.
Η προτομή βρίσκεται πλέον σε ένα σημείο από το οποίο καθημερινά διέρχονται κάτοικοι και επισκέπτες της Θεσσαλονίκης, λειτουργώντας όχι μόνο ως μνημείο αλλά και ως αφορμή για μια υπενθύμιση της ιστορικής διαδρομής του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας.
Ο Ιωάννης Καποδίστριας αποτελεί μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες μορφές της περιόδου συγκρότησης του ελληνικού κράτους. Η πολιτική του διαδρομή, η διεθνής διπλωματική του παρουσία και η σύνδεσή του με τα πρώτα χρόνια της ανεξάρτητης Ελλάδας τον έχουν καταστήσει διαχρονικό σημείο αναφοράς.
Η νέα προτομή στη Θεσσαλονίκη έρχεται να προσθέσει έναν ακόμη χώρο δημόσιας μνήμης αφιερωμένο στον Καποδίστρια, μεταφέροντας παράλληλα ένα μήνυμα που ξεπερνά τα όρια μιας απλής τοπικής πρωτοβουλίας.
Για την Κερκυραϊκή Ένωση Θεσσαλονίκης «Ο Άγιος Σπυρίδων», η ολοκλήρωση του εγχειρήματος αποτελεί την πραγμάτωση ενός στόχου που στηρίχθηκε στη συλλογική προσπάθεια. Για την πόλη της Θεσσαλονίκης, η προτομή αποτελεί πλέον ένα νέο σημείο ιστορικής αναφοράς, ενώ για την Κέρκυρα αποτελεί έναν ακόμη συμβολικό δεσμό με μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες που ανέδειξε ο τόπος.
Τα αποκαλυπτήρια της 27ης Σεπτεμβρίου, ημέρας μνήμης της δολοφονίας του Καποδίστρια, προσδίδουν στην πρωτοβουλία έναν επιπλέον συμβολισμό: η μνήμη του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας αποκτά μια νέα δημόσια παρουσία, αυτή τη φορά στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, μέσα από μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε από την κερκυραϊκή κοινότητα της πόλης.
