Η Κέρκυρα ως Καθρέφτης του Σπασμένου Κοινωνικού Συμβολαίου: Χρηματοδοτώντας ένα Βαρέλι Δίχως Πάτο Του Σπύρου Άνδρεϊτς

Ένα κράτος (γιατί ακριβώς περί του αποτυχημένου κεντρικού κράτους πρόκειται) ατελέσφορο, άδικο και ανίκανο… Αν βάλετε βενζίνη αξίας 50 ευρώ, τα 26,75 ευρώ πηγαίνουν απευθείας στα κρατικά ταμεία…

 

14 Ιουνίου 2026: Η τουριστική περίοδος βρίσκεται στο απόγειό της. Χιλιάδες επισκέπτες κατακλύζουν τα καντούνια της Παλιάς Πόλης, οι κρατήσεις στα πολυτελή θέρετρα χτυπούν κόκκινο και τα νούμερα των αφίξεων προμηνύουν ακόμα ένα εισπρακτικό «θαύμα». Την ίδια ακριβώς στιγμή, η πόλη της Κέρκυρας συμπληρώνει ένα ολόκληρο μερόνυχτο (μέχρι τώρα και ίδωμεν…) χωρίς σταγόνα νερό. Για τους μόνιμους κατοίκους και τις τοπικές επιχειρήσεις, η εφιαλτική αυτή πραγματικότητα δεν αποτελεί μια άτυχη, έκτακτη βλάβη. Είναι η κανονικότητα μιας θεσμικής παρακμής, καθώς οι διακοπές υδροδότησης επαναλαμβάνονται πλέον σε εβδομαδιαία βάση λόγω ενός ολοκληρωτικά απαρχαιωμένου δικτύου.

Αν στρέψει κανείς το βλέμμα στους δρόμους, η εικόνα της εγκατάλειψης σοκάρει. Ο κύριος οδικός άξονας που συνδέει την πόλη με τον Νότο βρίσκεται σε αξιοθρήνητη κατάσταση, γεμάτος καθιζήσεις, επικίνδυνα σαμαράκια και ανεπισκεύαστες φθορές που απειλούν καθημερινά ζωές. Παράλληλα, ο άλλος ζωτικός οδικός άξονας Καστελλάνων Μέσης – Αγίων Θεοδώρων – Κάτω Γαρούνα παραμένει προκλητικά κλειστός εδώ και πέντε ολόκληρους μήνες, εξαιτίας μιας μερικής κατολίσθησης σε ένα και μοναδικό σημείο. Ένα κράτος (γιατί ακριβώς περί του αποτυχημένου κεντρικού κράτους πρόκειται) ατελέσφορο, άδικο και ανίκανο να μαζέψει μερικά μπάζα και να στηρίξει ένα πρανές επί μισό χρόνο, απαιτεί ταυτόχρονα από τους πολίτες του να είναι απολύτως συνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις.

Για αυτή την κατάντια, η ευθύνη δεν βαραίνει, κατά κύριο λόγο, τους τοπικούς άρχοντες. Βαραίνει άμεσα τις κεντρικές κυβερνήσεις των Αθηνών, οι οποίες αντιμετωπίζουν διαχρονικά την Κέρκυρα ως μια απομακρυσμένη, καθυποταγμένη αγελάδα για άρμεγμα, αγνοώντας προκλητικά τις βασικές της ανάγκες.

Το Μεγάλο Παράδοξο: Υπερφορολόγηση Χωρίς Αντίκρισμα

Το νησί της Κέρκυρας αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους οικονομικούς πνεύμονες της χώρας. Ο «τουριστικός πυρήνας» του νησιού (ξενοδοχεία, εστίαση, βραχυχρόνιες μισθώσεις) παράγει ετήσιο τζίρο που αγγίζει το 1,1 δισεκατομμύριο ευρώ, ενώ το τοπικό εμπόριο και η κρουαζιέρα εκτινάσσουν το συνολικό τοπικό ΑΕΠ πάνω από τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτή την τεράστια οικονομική πίτα, το ελληνικό κράτος απομυζά μέσω της ΑΑΔΕ περίπου ίσαμε 550 εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε άμεσους και έμμεσους φόρους.

Οι Κερκυραίοι πληρώνουν αδρά:

Φ.Π.Α. στο 13% και 24% σε κάθε πτυχή της τουριστικής και εμπορικής δραστηριότητας, αποδίδοντας έως και 300 εκατομμύρια ευρώ στην Αθήνα.

Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης στα καύσιμα και το αλκοόλ, που εκτινάσσονται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Αν βάλετε βενζίνη αξίας 50 ευρώ, τα 26,75 ευρώ πηγαίνουν απευθείας στα κρατικά ταμεία και μόλις τα 23,25 ευρώ αφορούν το καύσιμο που μπαίνει στο αυτοκίνητό σας.

Τέλη κυκλοφορίας και ΚΤΕΟ.

Το νέο «Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση», το οποίο εισπράττεται ανά διανυκτέρευση από τα χιλιάδες δωμάτια του νησιού με την υπόσχεση της προστασίας των υποδομών.

Φόρους Εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ με βάση εξωπραγματικές αντικειμενικές αξίες, επειδή το νησί θεωρείται «προνομιακό».

Πού καταλήγουν, όμως, αυτά τα εκατοντάδες εκατομμύρια; Σίγουρα όχι στην Κέρκυρα. Το ποσοστό των χρημάτων που επιστρέφει στο νησί με τη μορφή κρατικών επενδύσεων για βασικές υποδομές είναι τόσο μικρό που αγγίζει τα όρια του εμπαιγμού. Η Κέρκυρα χρηματοδοτεί το κεντρικό κράτος, και ως αντάλλαγμα υφίσταται συνεχείς διακοπές υδροδότησης, διαλυμένα αμορτισέρ και αποκλεισμένα χωριά.

Οι Νόμιμοι «Μη Πληρωτές» και η Θεσμοθετημένη Ασυλία

Την ίδια ώρα που ο Κερκυραίος επιχειρηματίας και ο μισθωτός ξεζουμίζονται μέχρι τελευταίου ευρώ, το ίδιο το νομικό πλαίσιο της χώρας συντηρεί προκλητικές νησίδες φορολογικής ασυλίας. Εδώ δεν μιλάμε για την παράνομη φοροδιαφυγή, αλλά για τη θεσμοθετημένη απαλλαγή συγκεκριμένων ισχυρών ομάδων, η οποία καθιστά το αίσθημα αδικίας ακόμη πιο έκδηλο.

Πρώτος και καλύτερος, ο εφοπλιστικός κλάδος. Προστατευμένοι από το ίδιο το Σύνταγμα (Άρθρο 107), οι πλοιοκτήτες δεν φορολογούνται επί των πραγματικών τους κερδών, αλλά με βάση τη χωρητικότητα των πλοίων τους (Tonnage Tax). Τα μερίσματά τους απαλλάσσονται πλήρως από τον κοινό φόρο εισοδήματος, όπως και οι υπεραξίες από τις πωλήσεις πλοίων. Το κράτος προβάλλει ως μόνιμο επιχείρημα τον διεθνή ανταγωνισμό, όμως στα μάτια του πολίτη που στερείται το νερό, η εικόνα ιλιγγιωδών αφορολόγητων κερδών την ίδια ώρα που ο ίδιος πληρώνει 24% ΦΠΑ είναι μια βαθιά πληγή.

Το κάδρο συμπληρώνουν οι ξένοι κροίσοι και οι «ψηφιακοί νομάδες» μέσω των πρόσφατων καθεστώτων Non–Dom. Το καθεστώς Non-Dom (Non-Domiciled) επιτρέπει σε αλλοδαπούς φορολογικούς κατοίκους και συνταξιούχους να μεταφέρουν την έδρα τους στην Ελλάδα, καταβάλλοντας ένα σταθερό ποσό φόρου ετησίως για το εισόδημά τους από το εξωτερικό, χωρίς να υποχρεούνται να το δηλώνουν ή να φορολογούνται προοδευτικά για αυτό. Ξένοι συνταξιούχοι απολαμβάνουν προνομιακό αυτοτελή συντελεστή 7% για 15 χρόνια, ενώ οι βουλευτές και ευρωβουλευτές συνεχίζουν να βλέπουν μεγάλο μέρος των αποζημιώσεών τους (έξοδα γραφείου, κίνησης, επιτροπών) να βαφτίζεται «αφορολόγητο».

Το Σπασμένο Κοινωνικό Συμβόλαιο και το Βαρέλι Δίχως Πάτο

Όταν το κράτος επιδεικνύει τέτοια γενναιοδωρία στους ισχυρούς και ταυτόχρονα εξαντλεί την αυστηρότητά του στη βάση, το κοινωνικό συμβόλαιο διαρρηγνύεται ολοσχερώς. Η φορολογία σε μια σύγχρονη δημοκρατία δεν είναι αυθαίρετη τιμωρία ούτε χαράτσι του ηγεμόνα: οι πολίτες εκχωρούν μέρος του εισοδήματός τους με τη ρητή προσδοκία να λάβουν ποιοτικά δημόσια αγαθά.

Στην Ελλάδα, ο μέσος φορολογούμενος βιώνει ένα βαθύ έλλειμμα ανταποδοτικότητας. Αισθάνεται, δικαιολογημένα, ότι οι κόποι του πέφτουν σε ένα «βαρέλι δίχως πάτο». Όταν ένας Κερκυραίος επαγγελματίας ματώνει οικονομικά, αλλά αναγκάζεται να πληρώσει ξανά από την ήδη λεηλατημένη τσέπη του για ιδιωτικές δεξαμενές νερού, για ιδιωτική υγεία, ή για σπασμένα αμορτισέρ, τότε η φορολογία παύει να είναι εργαλείο κοινωνικής δικαιοσύνης. Μετατρέπεται σε στυγνή, καθαρή οικονομική αφαίμαξη. Αυτή ακριβώς η έλλειψη ανταποδοτικότητας είναι η κύρια γενεσιουργός αιτία της φοροδιαφυγής. Ο πολίτης νιώθει ότι η φοροαποφυγή αποτελεί πράξη νόμιμης άμυνας απέναντι σε ένα κράτος-παράσιτο.

Φορείς–«Σφραγίδες» Έναντι Ζωτικών Υποδομών

Αν αναζητήσει κανείς πού κατευθύνονται οι πόροι που στερείται η Κέρκυρα, θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον δαίδαλο των πελατειακών δαπανών των Αθηνών. Εκεί επιβιώνουν, σχεδόν αλώβητες από τις κρίσεις, δεκάδες άχρηστες κρατικές δομές, οργανισμοί, ινστιτούτα και επιτροπές–«σφραγίδες». Δημιουργήθηκαν από διαδοχικές κυβερνήσεις με αποκλειστικό σκοπό την απορρόφηση των «ημετέρων» αργόμισθων, την εξασφάλιση παχυλών μισθών για αποτυχημένους πολιτευτές και τη συντήρηση ενός κομματικού στρατού. Γιατί ο κάθε τυχάρπαστος πολιτευτής να πουλά με το αζημίωτο εκδουλεύσεις σε κομματικά παράσιτα εις βάρος των φορολογικών υποζυγίων;

Αυτές οι δαπάνες είναι οικονομικά αιμορραγικές. Καταναλώνουν πολύτιμα εκατομμύρια σε ενοίκια κτιρίων, εξοπλισμούς και λειτουργικά έξοδα. Κάθε ευρώ που σπαταλάται για τη συντήρηση ενός άχρηστου οργανισμού στην πρωτεύουσα είναι ένα ευρώ που στερείται το δίκτυο ύδρευσης της Κέρκυρας, ένα ευρώ που λείπει από το επαρχιακό οδικό δίκτυο, ένα ευρώ που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την άμεση ανακούφιση των παραγωγικών δυνάμεων.

Η Επιτακτική Ανάγκη για Πλήρη Αξιολόγηση Δαπανών (Spending Reviews)

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορθώς ζητά την εγκαθίδρυση μηχανισμών για τον έλεγχο των εσόδων και την κατάργηση των φοροαπαλλαγών. Είναι όμως εξόφθαλμα προκλητικό ότι δεν ζητείται με την ίδια ένταση ένας αντίστοιχος, εξίσου σκληρός και ανεξάρτητος μηχανισμός για την αυστηρή αξιολόγηση των κρατικών δαπανών (Spending Reviews).

Η χώρα, και κυρίως η παραμελημένη περιφέρεια, έχει ανάγκη από ένα θεσμικό «κόσκινο». Κάθε υπουργείο, κάθε δημόσιος φορέας και κάθε κρατικό πρόγραμμα πρέπει να περνά από ετήσιο, εξονυχιστικό έλεγχο αποδοτικότητας από έναν ανεξάρτητο, μη πολιτικοποιημένο οργανισμό. Το ερώτημα πρέπει να είναι απλό και αμείλικτο: «Τι κέρδισε ο φορολογούμενος πολίτης από αυτή τη συγκεκριμένη δαπάνη;» Αν η απάντηση δεν συνοδεύεται από μετρήσιμο κοινωνικό έργο, η δαπάνη πρέπει να καταργείται. Η αυτόματη αναπαραγωγή των κρατικών δαπανών απλώς επειδή «έτσι γινόταν πάντα», αποτελεί την επιτομή της κακοδιοίκησης.

Ώρα για μια Διπλή, Ριζική Κίνηση

Οποιαδήποτε φορολογική μεταρρύθμιση που στοχεύει απλώς στη συσσώρευση περισσότερων εσόδων στα κεντρικά ταμεία, χωρίς να αλλάζει η κατεύθυνση των δαπανών και χωρίς να καταργεί τις προκλητικές ασυλίες των ισχυρών, θα αποτελεί μια προκλητική πολιτική απάτη.

Η πραγματική, βιώσιμη ώθηση και η ανακούφιση της κοινωνίας θα έρθουν μόνο μέσα από μια παράλληλη, διπλή κίνηση:

1. Στο σκέλος των εσόδων: Διεύρυνση της βάσης με κατάργηση των προκλητικών εξαιρέσεων για το μεγάλο κεφάλαιο και την πολιτική ελίτ, και ριζική, οριζόντια μείωση των φορολογικών συντελεστών (όπως ο ΦΠΑ), ώστε να ενισχυθεί η αγοραστική δύναμη.
2. Στο σκέλος των δαπανών: Εγκαθίδρυση απόλυτης λογοδοσίας, διαρκής αξιολόγηση και γενναίο «κούρεμα» σε οποιαδήποτε δομή δεν επιστρέφει ποιοτικές, χειροπιαστές υπηρεσίες στον φορολογούμενο.

Δεν μπορεί η Κέρκυρα των εκατομμυρίων ευρώ σε εισφορές να διψάει το 2026, την ίδια ώρα που το κράτος κλείνει το μάτι σε αφορολόγητα εφοπλιστικά μερίσματα και συντηρεί κομματικούς στρατούς. Μέχρι να ανοίξουμε επιτέλους για τα καλά τη συζήτηση για το πώς ξοδεύονται οι φόροι μας και ποιοι προνομιούχοι τελικά επιλέγονται να μην τους πληρώνουν, ο Έλληνας πολίτης θα χρηματοδοτεί μια απρόσωπη γραφειοκρατία, και οι υποδομές των νησιών μας θα καταρρέουν κάτω από το βάρος της κρατικής απάθειας.