Μεγάλες οι ανάγκες των Δήμων, περιορισμένες οι κυβερνητικές δεσμεύσεις – Τι ανακοίνωσε ο Μητσοτάκης και τι ζητά η Αυτοδιοίκηση

Με χρηματοδοτήσεις για επιμέρους παρεμβάσεις, αλλά χωρίς ολοκληρωμένη απάντηση στα μεγάλα οικονομικά και λειτουργικά προβλήματα των Δήμων, συνοδεύτηκαν οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα.

Οκτώ συνολικά δεσμεύσεις παρουσίασε ο πρωθυπουργός, επιχειρώντας να δώσει απαντήσεις σε ζητήματα που απασχολούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ωστόσο, οι ανακοινώσεις δεν φαίνεται να καλύπτουν το σύνολο των διεκδικήσεων των Δήμων, οι οποίοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές οικονομικές πιέσεις, ελλείψεις προσωπικού και αυξημένες λειτουργικές ανάγκες.

Οι οκτώ κυβερνητικές δεσμεύσεις

Στο πλαίσιο του συνεδρίου ανακοινώθηκαν οι ακόλουθες παρεμβάσεις:

1. 300 εκατ. ευρώ για την ανακύκλωση, μέσω του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ), για έργα και υποδομές διαχείρισης αποβλήτων.
2. 240 εκατ. ευρώ για τις οφειλές των ΔΕΥΑ, με στόχο την αντιμετώπιση μέρους των χρεών προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας και την οικονομική ανακούφιση των δημοτικών επιχειρήσεων.
3. Διπλασιασμός της επιχορήγησης για τη συντήρηση των σχολείων, προκειμένου να ενισχυθούν οι Δήμοι στις εργασίες επισκευής και αναβάθμισης των σχολικών μονάδων.
4. 200 εκατ. ευρώ ετησίως για την εσωτερική οδοποιία, μέσω ειδικού χρηματοδοτικού πλαισίου, με πόρους που προβλέπεται να προέλθουν από ειδικό τέλος μετά την ομαλοποίηση της αγοράς καυσίμων.
5. 50 εκατ. ευρώ για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, με σκοπό την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
6. Νέα ρύθμιση οφειλών των Δήμων προς τη ΔΕΗ, ώστε να διευκολυνθεί η οικονομική τους λειτουργία.
7. Διαπραγμάτευση για ειδικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας, με την κυβέρνηση να προτίθεται να συζητήσει με τη ΔΕΗ τη διαμόρφωση ευνοϊκότερων όρων για τους Δήμους.
8. Ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας των Δήμων, μέσω της αξιοποίησης τοπικών ΑΠΕ και συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας.

Τι ζητά η ΚΕΔΕ και τι παραμένει σε εκκρεμότητα

Παρά τις ανακοινώσεις, η απόσταση από τις συνολικές διεκδικήσεις της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας παραμένει σημαντική.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισ. ευρώ, το οποίο, σύμφωνα με τις θέσεις της ΚΕΔΕ, επιβαρύνει τη λειτουργία των Δήμων. Η Αυτοδιοίκηση ζητά ουσιαστική αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), προκειμένου να εξασφαλιστούν σταθερά έσοδα και να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες των δημοτικών υπηρεσιών.

Μεταξύ των βασικών αιτημάτων περιλαμβάνονται επίσης:

• Η δημιουργία νέου αναπτυξιακού προγράμματος για έργα υποδομών και τοπικής ανάπτυξης.
• Η πραγματοποίηση μόνιμων προσλήψεων για την κάλυψη των μεγάλων ελλείψεων σε δημοτικές υπηρεσίες.
• Η ειδική οικονομική ενίσχυση των μικρών, ορεινών και νησιωτικών Δήμων.
• Η ουσιαστική μείωση του ενεργειακού κόστους.
• Η κατάργηση του τέλους ταφής απορριμμάτων.
• Η διατήρηση των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στους Δήμους.
• Η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας με προσωπικό, εξοπλισμό και χρηματοδότηση.
• Η θεσμική κατοχύρωση της αρχής ότι κάθε νέα αρμοδιότητα πρέπει να συνοδεύεται από τους αντίστοιχους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους.

Το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να πιέζει τους Δήμους

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το ζήτημα των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης. Η χρηματοδότηση των 240 εκατ. ευρώ μπορεί να προσφέρει ανάσα σε επιχειρήσεις που έχουν συσσωρεύσει σημαντικές οφειλές, δεν αντιμετωπίζει όμως από μόνη της το διαρκές πρόβλημα του υψηλού ενεργειακού κόστους.

Η άντληση, η επεξεργασία και η διανομή του νερού απαιτούν σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Χωρίς μια μόνιμη λύση για το ενεργειακό κόστος, υπάρχει ο κίνδυνος οι ΔΕΥΑ να βρεθούν ξανά αντιμέτωπες με νέα χρέη.

Την ίδια στιγμή, το ειδικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει αντικείμενο συζήτησης, χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.

Χωρίς προσωπικό, οι Δήμοι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν

Ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα που δεν καλύπτεται από τις κυβερνητικές εξαγγελίες είναι η υποστελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών.

Οι ελλείψεις σε μηχανικούς, τεχνικό προσωπικό, εργαζομένους στην καθαριότητα, διοικητικούς υπαλλήλους και εργαζομένους στις κοινωνικές δομές δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία των Δήμων.

Η χρηματοδότηση έργων και υποδομών δεν αρκεί, εάν δεν υπάρχουν οι απαραίτητοι εργαζόμενοι για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και τη συντήρησή τους.

Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που αφορούν τη μεταφορά αρμοδιοτήτων στην Αυτοδιοίκηση χωρίς αντίστοιχη χρηματοδότηση, αλλά και τη διατήρηση των ΥΔΟΜ υπό την ευθύνη των Δήμων.

Το μεγάλο ζητούμενο είναι η οικονομική αυτοτέλεια

Η εικόνα που διαμορφώνεται μετά το συνέδριο της ΚΕΔΕ είναι ότι οι κυβερνητικές ανακοινώσεις εστιάζουν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, ενώ οι Δήμοι ζητούν μια συνολικότερη αλλαγή στο μοντέλο χρηματοδότησης και λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης.

Τα κονδύλια για την ανακύκλωση, τις ΔΕΥΑ, τα σχολεία, την οδοποιία και την αποθήκευση ενέργειας αποτελούν σημαντικές παρεμβάσεις. Δεν μπορούν, όμως, να υποκαταστήσουν την ανάγκη για επαρκείς και σταθερούς πόρους, μόνιμο προσωπικό και ουσιαστική διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν οι Δήμοι θα αποκτήσουν τελικά τη δυνατότητα να ανταποκρίνονται στις καθημερινές ανάγκες των πολιτών χωρίς να βρίσκονται διαρκώς αντιμέτωποι με ελλείμματα, χρέη και ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού.

Το επόμενο βήμα θα κρίνει τις εξαγγελίες

Μετά το συνέδριο της Καλαμάτας, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην υλοποίηση των δεσμεύσεων. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο τα ποσά που ανακοινώθηκαν, αλλά και το πότε θα διατεθούν, με ποιους όρους και πόσοι Δήμοι θα μπορέσουν πραγματικά να επωφεληθούν.

Η Αυτοδιοίκηση εξακολουθεί να διεκδικεί περισσότερους πόρους, ενίσχυση των υπηρεσιών της και ουσιαστική συμμετοχή στον σχεδιασμό της τοπικής ανάπτυξης.

Οι εξαγγελίες αποτελούν ένα βήμα, αλλά το μεγάλο στοίχημα παραμένει ανοιχτό: να περάσουν οι δεσμεύσεις από τα λόγια στην πράξη και να αποκτήσουν οι Δήμοι τα μέσα που χρειάζονται για να επιτελέσουν τον ρόλο τους.