«Δημόσιες δομές ή κοινωνική επισφάλεια;» Γράφει ο Αλέξανδρος Αλεξάκης

Η δημόσια προσχολική αγωγή δεν είναι μια ακόμη διοικητική αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Είναι κοινωνικό δικαίωμα, εργαλείο ισότητας και βασική προϋπόθεση για τη στήριξη της οικογένειας και της εργασίας. Για αυτό και η συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από το νέο μοντέλο στελέχωσης των παιδικών σταθμών, των ΚΔΑΠ και των λοιπών κοινωνικών δομών των δήμων προκαλεί εύλογη ανησυχία και δικαιολογημένες αντιδράσεις.

Η μετάβαση από ένα σύστημα σταθερής χρηματοδότησης σε ένα μοντέλο που στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στα voucher δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική αλλαγή. Πρόκειται για μια βαθιά πολιτική επιλογή που μεταφέρει την ευθύνη από το κράτος στην αβεβαιότητα της αγοράς και από τη δημόσια πολιτική στη λογική της προσωρινότητας. Οι συμβάσεις διάρκειας 8 ή 11 μηνών δεν μπορούν να διασφαλίσουν ούτε την επαγγελματική σταθερότητα των εργαζομένων ούτε την συνέχεια και την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται στα παιδιά και τις οικογένειες.

Χιλιάδες εργαζόμενοι που στηρίζουν τις δομές αυτές εδώ και δεκαετίες βρίσκονται αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο να μετατραπεί η πολυετής εμπειρία τους σε επισφαλή απασχόληση. Πρόκειται για ανθρώπους που έχουν συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη ενός δικτύου κοινωνικής φροντίδας που σήμερα εξυπηρετεί χιλιάδες οικογένειες σε όλη την χώρα. Η υποβάθμιση των εργασιακών τους σχέσεων δεν πλήττει μόνο τους ίδιους, αλλά και την ποιότητα της προσχολικής αγωγής.

Την ίδια στιγμή, η ανάγκη για καθολική πρόσβαση των παιδιών σε δημόσιες δομές γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική. Η προσχολική αγωγή πρέπει να αποτελεί μια ολοκληρωμένη δημόσια υπηρεσία, που να καλύπτει όλες τις ηλικιακές ομάδες, από τη βρεφική ηλικία έως την ένταξη στο σχολείο. Η σταδιακή αποδυνάμωση των δημοτικών δομών και ο περιορισμός επιλογών για τις οικογένειες δεν συνάδει με μια σύγχρονη κοινωνική πολιτική που στοχεύει στη μείωση των ανισοτήτων και στην ενίσχυση της συμμετοχής των γονέων στην εργασία.

Αντίθετα, αυτό που απαιτείται είναι η ενίσχυση και θεσμική θωράκιση των δημοτικών δομών προσχολικής αγωγής. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να διαθέτει ένα σταθερό και διακριτό πλαίσιο λειτουργίας για τις κοινωνικές αυτές υπηρεσίες, αντίστοιχο με άλλες επιτυχημένες κοινωνικές πολιτικές που έχουν αποδείξει την αξία τους στην πράξη. Οι βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί, τα ΚΔΑΠ και οι δομές για άτομα με αναπηρία οφείλουν να αποτελέσουν μόνιμο και σταθερό πυλώνα κοινωνικής φροντίδας σε κάθε δήμο της χώρας.

Η ανάπτυξη αυτών των υπηρεσιών πρέπει να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες κάθε τοπικής κοινωνίας, με επαρκές προσωπικό και σύγχρονες υποδομές. Παράλληλα, είναι αναγκαία η μετατροπή όλων των ελαστικών μορφών απασχόλησης σε σταθερές σχέσεις εργασίας, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η ενίσχυση των δομών απαιτεί επίσης την πλήρη κάλυψη τόσο του μισθολογικού όσο και του λειτουργικού κόστους, μέσα από σταθερή χρηματοδότηση που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των δήμων.

Το ερώτημα που τίθεται συχνά είναι αν μια τέτοια πολιτική είναι εφικτή. Η απάντηση είναι σαφής, όχι μόνο είναι εφικτή, αλλά αποτελεί και αναγκαία προϋπόθεση σύγκλισης με τις Ευρωπαϊκές πρακτικές κοινωνικής πολιτικής. Με εθνικούς πόρους και πολιτική βούληση, η δημόσια προσχολική αγωγή μπορεί να εξελιχθεί σε ένα ισχυρό δίχτυ κοινωνικής προστασίας, που θα στηρίζει τα παιδιά, τις οικογένειες και την ίδια την κοινωνία.

Αλέξανδρος Αλεξάκης

Επικεφαλής της Δημοτικής Παράταξης «Νέα Αρχή για την Νότια Κέρκυρα»

Δημοτικός Σύμβουλος