Τεμπλόνι: Συνεχίζεται κανονικά η Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων, παρά τη δήθεν “απένταξη”». «Θόρυβος» χωρίς λόγο. Γράφει ο Σπύρος Ρίκος

Και ξαφνικά, αρχίσαμε να συζητάμε τι έγινε πάλι και έχουμε πρόβλημα με την κατασκευή του εργοστασίου απορριμμάτων στο Τεμπλόνι, μετά τη δημοσίευση της ερώτησης που κατέθεσε στο πλαίσιο του Κοινοβουλευτικού ελέγχου ο Βουλευτής Δημήτρης Μπιάγκης, ο οποίος έκανε λόγο «απένταξης» του έργου. Όπως είναι φυσικό, «όποιος έχει καεί στον χυλό, φυσάει και το γιαούρτι». Είναι όμως έτσι; «Απεντάχθηκε» όντως το έργο; Χάνουμε μια ακόμα ευκαιρία να κατασκευαστεί και να λειτουργήσει η Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων; Όχι βέβαια. Τότε τι έχει συμβεί; Γιατί δημιουργήθηκε όλος αυτός ο θόρυβος και η υπόθεση φθάνει μέχρι τη Βουλη; Να δούμε πως ακριβώς έχουν τα πράγματα.

Σύμφωνα με το Ενωσιακό δίκαιο, η «απένταξη» ενός συμβασιοποιημένου έργου και η επανένταξή του στην επόμενη προγραμματική περίοδο εξηγείται, γιατί είναι ένας  θεσμοθετημένος μηχανισμός διαχείρισης των συγχρηματοδοτούμενων έργων, γνωστός ως «τμηματοποίηση έργων» (phasing).

Σύμφωνα λοιπόν με τους κανονισμούς των Διαρθρωτικών Ταμείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορεί να γίνεται η μεταφορά έργων που δεν έχουν ολοκληρωθεί εντός της προγραμματικής περιόδου στην επόμενη προγραμματική περίοδο, κάτω από  συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Πότε συμβαίνει αυτό; Αυτό συμβαίνει όταν ένα έργο, παρότι έχει συμβασιοποιηθεί, δεν μπορεί να ολοκληρωθεί εντός των χρονικών ορίων επιλεξιμότητας δαπανών, όπως αυτά καθορίζονται από τα διαρθρωτικά ταμεία ή όταν προκύπτουν καθυστερήσεις λόγω τεχνικών, διοικητικών ή δικαστικών και νομικών προβλημάτων. Τότε λοιπόν, το έργο απεντάσσεται διοικητικά από την τρέχουσα προγραμματική περίοδο, χωρίς να σημαίνει ακύρωση του φυσικού του αντικειμένου.

Πάμε να δούμε τι έχει γίνει με τη ΜΕΑ στο Τεμπλόνι. Το έργο της εγκατάστασης επεξεργασίας αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ) Κέρκυρας στην περιοχή Τεμπλονίου εντάχθηκε αρχικά προς χρηματοδότηση στο πλαίσιο της προγραμματικής περιόδου ΕΣΠΑ 2014–2020 και ειδικότερα στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΥΜΕΠΕΡΑΑ). Μάλιστα η χρηματοδότηση είχε εξασφαλιστεί αργά το 2018- 2019 και αμέσως μετά, με τους άστοχους χειρισμούς της δημοτικής αρχής το 2019, ως ΣΥΔΙΣΑ και της Περιφερειακής αρχής, ως ΦΟΔΣΑ χάθηκαν τρεις διαγωνισμοί και το έργο μπήκε σε ατέρμονους δικαστικούς αγώνες που έφθασαν μέχρι το ΣτΕ, όπου τελικά απεμπλάκη το 2025.

Έτσι λοιπόν εφαρμόστηκε στην πράξη η προβλεπόμενη από το ενωσιακό δίκαιο διαδικασία της τμηματοποίησης (phasing) ή, εναλλακτικά, της επανένταξης του υπολειπόμενου φυσικού και οικονομικού αντικειμένου στην επόμενη προγραμματική περίοδο. Η προσέγγιση αυτή συνάδει με το κανονιστικό πλαίσιο των Κανονισμών (ΕΕ) 1303/2013 και του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1060, που  επιτρέπει τη συνέχιση έργων που δεν έχουν ολοκληρωθεί εντός μίας προγραμματικής περιόδου, διασφαλίζοντας την αποφυγή απώλειας κοινοτικών πόρων και την ολοκλήρωση κρίσιμων υποδομών.

Η πρακτική αυτή εφαρμόζεται ευρέως, ιδίως σε μεγάλα έργα υποδομών, και αποσκοπεί στη διασφάλιση της συνέχισης και ολοκλήρωσης σημαντικών επενδύσεων χωρίς να χαθούν  ευρωπαϊκοί πόροι. Συνεπώς, η απένταξη και επανένταξη ενός έργου, δεν αποτελεί ένδειξη αστοχίας, αλλά προβλεπόμενο εργαλείο ευέλικτης διαχείρισης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Άλλωστε αυτό δεν έχει γίνει για πρώτη φορά. Θυμάμαι ότι πριν από κάποια χρόνια επίσης είχαν απενταχθεί 23 έργα της Περιφέρειας και τότε υπήρξε ανησυχία, χωρίς να υπάρξει στη συνέχεια πρόβλημα. Μεταξύ των έργων τότε ήταν και το λιμάνι της Ερείκουσας το οποίο επανεντάχθηκε και κατασκευάστηκε. Είναι μία συνήθης κοινοτική πρακτική.

Τώρα στη πολιτική συζήτηση, προκύπτει ο προβληματισμός ή το ερώτημα, ως προς την επιλογή ανάδειξης ενός ζητήματος από τον Βουλευτή με την κατάθεση της ερώτησης στον κοινοβουλευτικό έλεγχο ένα θέμα που δεν φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα τη δεδομένη χρονική στιγμή. Θα μπορούσε, ο Βουλευτής, κατά την άποψη μου, να κάνει μια  πιο ουσιαστική διερεύνηση και να ενημερωθεί από τους αρμόδιους, ώστε να αποσαφηνιστεί πλήρως η εικόνα.

Και μάλιστα όταν την ίδια ώρα, εξακολουθούν να εκκρεμούν πολύ πιο κρίσιμα θέματα για την τοπική κοινωνία και το νησί μας, όπως οι χρηματοδοτήσεις για την αποκατάσταση ζημιών από τις βροχοπτώσεις που έχουν καθυστερήσει, καθώς και οι χρηματοδοτήσεις τα περίφημα 2 εκατομμύρια που είχε δεσμευθεί ο πρώην Υπουργός Περιβάλλοντος τα οποία σχετίζονται με την ύδρευση και ούτε αυτά τα έχουμε δει και τα 2 εκατομμύρια  ευρώ για το  ΕΑΚΚ.

Αλλά αυτή είναι μια άλλη συζήτηση. Επί του προκειμένου το ζήτημα είναι να γίνει γρήγορα η διαδικασία της τμηματοποίησης για να μην χαθεί πολύτιμος χρόνος. Αυτή ναι είναι μια χρήσιμη συζήτηση.