Ρεκόρ στον τουρισμό, αλλά με σοβαρά προβλήματα που απαιτούν άμεση επίλυση. Γράφει η Ανδριάνα Βλάχου
Από ρεκόρ σε ρεκόρ πηγαίνει ο ελληνικός τουρισμός. Την ίδια στιγμή, όμως, καταγράφονται σοβαρά προβλήματα που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης, ώστε να μην έχουμε στο μέλλον μια τουριστική βιομηχανία με «γυάλινα πόδια».
Ας δούμε ορισμένα από τα σημαντικότερα προβλήματα, τα οποία συχνά «χάνονται» πίσω από τα ρεκόρ στις αφίξεις και στα έσοδα, την ίδια στιγμή που οι μικρές και μεσαίες τουριστικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σημαντικές οικονομικές πιέσεις.
Τα παρακάτω προβλήματα αναφέρονται χωρίς αξιολογική ιεράρχηση.
Πρώτον. Έλλειψη προσωπικού και ανθρώπινου δυναμικού
Παραμένει ένα από τα πιο άμεσα και σημαντικά προβλήματα για τον ελληνικό τουρισμό. Για το 2026 αναφέρονται δεκάδες χιλιάδες ακάλυπτες θέσεις σε ξενοδοχεία, επιχειρήσεις εστίασης και γενικότερα στον τουριστικό κλάδο, από καμαριέρες και σερβιτόρους μέχρι μάγειρες και εξειδικευμένο προσωπικό.
Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού δημιουργεί μεγαλύτερη πίεση στους εργαζομένους, δυσκολεύει την καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων και αυξάνει τον κίνδυνο υποβάθμισης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Το ζήτημα, επομένως, δεν αφορά μόνο τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους. Αφορά συνολικά την ποιότητα και την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Δεύτερον. Υπερσυγκέντρωση τουριστών και ανεπαρκείς υποδομές
Εδώ, στην Κέρκυρα, νομίζω ότι βιώνουμε το συγκεκριμένο πρόβλημα σε όλη του την έκταση.
Οι δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί αντιμετωπίζουν αυξανόμενη πίεση σε αεροδρόμια, λιμάνια, οδικό δίκτυο, διαχείριση απορριμμάτων, αποχέτευση, ύδρευση και δημόσιους χώρους. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει την ανάγκη καλύτερης διαχείρισης των τουριστικών ροών, αλλά και αντιμετώπισης της έντονης εποχικότητας.
Η επίπτωση για τον ίδιο τον προορισμό είναι πολλαπλή: κυκλοφοριακή συμφόρηση, μεγαλύτερη πίεση στις υποδομές, υποβάθμιση της εμπειρίας του επισκέπτη και, φυσικά, μεγαλύτερη επιβάρυνση για τους μόνιμους κατοίκους.
Δεν μπορεί ένας προορισμός να αυξάνει συνεχώς τις αφίξεις του, χωρίς παράλληλα να ενισχύει τις υποδομές που απαιτούνται για να υποστηρίξει αυτή την αύξηση.
Τρίτον. Κλιματική κρίση, ακραίες θερμοκρασίες και πυρκαγιές
Ένας ακόμη παράγοντας που ίσως υποβαθμίζουμε είναι η κλιματική κρίση. Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής πίεσης που αντιμετωπίζει ο μεσογειακός τουρισμός. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η ξηρασία, η λειψυδρία, οι πυρκαγιές και γενικότερα τα ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν τόσο την τουριστική εμπειρία όσο και την ανθεκτικότητα των υποδομών.
Το 2026 οι πυρκαγιές αποτέλεσαν έναν επιπλέον σοβαρό παράγοντα, με εκκενώσεις τουριστών στην Κρήτη και έντονο προβληματισμό για την ανθεκτικότητα κρίσιμων υποδομών, μεταξύ άλλων και στον τομέα της ηλεκτροδότησης.
Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον ένα μακρινό σενάριο για τον τουρισμό. Είναι ένας παράγοντας που πρέπει να ενσωματωθεί στον σχεδιασμό κάθε τουριστικού προορισμού.
Τέταρτον. Αύξηση λειτουργικού κόστους και ενεργειακή πίεση
Ένας ακόμη παράγοντας με σημαντικές επιπτώσεις είναι η αύξηση του λειτουργικού κόστους.
Η λειτουργία ξενοδοχείων, εστιατορίων, τουριστικών επιχειρήσεων, μεταφορών και αεροπορικών εταιρειών γίνεται ακριβότερη, ενώ οι επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα αυξημένο ενεργειακό, μισθολογικό και λειτουργικό κόστος.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Aegean Airlines, η οποία ανακοίνωσε ζημιές στο πρώτο εξάμηνο του 2026, αποδίδοντάς τες, μεταξύ άλλων, στο υψηλότερο κόστος καυσίμων και στις γεωπολιτικές διαταραχές στη Μέση Ανατολή.
Η επίπτωση είναι η πίεση στα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων και, σε αρκετές περιπτώσεις, η μετακύλιση μέρους του αυξημένου κόστους στον επισκέπτη.
Και εδώ υπάρχει ένα κρίσιμο ερώτημα: μέχρι ποιο σημείο μπορούν οι επιχειρήσεις να αυξάνουν τις τιμές χωρίς να επηρεάζεται η ανταγωνιστικότητα του προορισμού;
Πέμπτο. Υπερεξάρτηση από το μοντέλο «ήλιος–θάλασσα» και την υψηλή σεζόν
Η Ελλάδα, η Κέρκυρα και συνολικά τα νησιά του Ιονίου διαθέτουν ένα εξαιρετικά ισχυρό καλοκαιρινό τουριστικό προϊόν. Η συγκέντρωση όμως της ζήτησης σε λίγους μήνες δημιουργεί ταυτόχρονα υπερφόρτωση το καλοκαίρι και χαμηλότερη αξιοποίηση των υποδομών κατά τους χειμερινούς μήνες.
Ο ΟΟΣΑ θεωρεί τη διαχείριση της εποχικότητας και την ανάπτυξη διαφορετικών τουριστικών προϊόντων βασικές προκλήσεις για τη χώρα.
Ο πολιτιστικός τουρισμός, ο αθλητικός τουρισμός, ο γαστρονομικός τουρισμός, ο τουρισμός φύσης, η ευεξία, οι δραστηριότητες στην ύπαιθρο και άλλες μορφές τουρισμού μπορούν να συμβάλουν στη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου. Κάτι που έχει ειπωθεί πόλλές φορές χωρίς να γίνει κάτι σοβαρό.
Για έναν προορισμό όπως η Κέρκυρα, η επιμήκυνση της σεζόν δεν είναι απλώς ένας οικονομικός στόχος. Είναι και ένας τρόπος καλύτερης αξιοποίησης των υποδομών και της επιχειρηματικής δραστηριότητας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Με μία φράση
Το βασικό πρόβλημα του 2026 δεν είναι ότι η Ελλάδα δεν έχει τουρίστες.
Είναι ότι σε αρκετούς προορισμούς η ζήτηση αυξάνεται ταχύτερα από την ικανότητα του ίδιου του προορισμού να τη διαχειριστεί βιώσιμα — σε προσωπικό, υποδομές, νερό, ενέργεια, περιβάλλον και δημόσιους χώρους.
Και αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τα επόμενα χρόνια:
Πώς η Ελλάδα και το Ιόνιο και η Κέρκυρα, θα μετατρέψούν την αύξηση των αφίξεων σε αύξηση της αξίας ανά επισκέπτη, χωρίς να αυξάνει αντίστοιχα την πίεση στους προορισμούς, στις επιχειρήσεις και στους κατοίκους;
Γιατί τελικά, η επιτυχία δεν θα κριθεί μόνο από το πόσους επισκέπτες μπορούμε να προσελκύσουμε, αλλά και από το πόσο βιώσιμα μπορούμε να τους φιλοξενήσουμε.
