Θα κλάψουνε μανούλες τον χειμώνα… Γράφει ο Σπύρος Ρίκος

Δεν είναι πρόθεσή μου να κινδυνολογήσω, ούτε να καλλιεργήσω φόβο ή απαισιοδοξία. Όμως, όσο πλησιάζουμε στο τέλος της τουριστικής περιόδου και συζητάμε με ανθρώπους της αγοράς, γίνεται ολοένα και πιο φανερό ότι τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται. Και αυτό, για έναν τόπο όπως η Κέρκυρα, που στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στον τουρισμό, μόνο ανησυχία μπορεί να προκαλεί. Θα πει κάποιος: «Κάθε χρόνο τα ίδια ακούγονται». Σωστά. Αλλά όπως λέει και ο λαός, “κάθε μέρα ο βοσκός φώναζε για τον λύκο” — μέχρι που τελικά ο λύκος ήρθε. Ας ελπίσουμε πως φέτος δεν θα είναι αυτή η χρονιά, αλλά τα σημάδια δεν είναι ενθαρρυντικά.

Φέτος υπάρχει η  αντίφαση, που σε τίτλο έχει ως εξής: « Κίνηση υπάρχει, λεφτά δεν μένουν». Παρότι οι αφίξεις στην Κέρκυρα (είτε αεροπορικές είτε θαλάσσιες) φαίνεται να κινούνται σε ικανοποιητικά επίπεδα, η τοπική αγορά στέλνει άλλα μηνύματα. Οι επαγγελματίες της εστίασης, του εμπορίου και των τουριστικών υπηρεσιών αναφέρουν:

Μειωμένη κατανάλωση από τουρίστες, Ανεπαρκή έσοδα σε σχέση με την επισκεψιμότητα, ασφυκτική πίεση από αυξήσεις σε πρώτες ύλες, ενέργεια και λειτουργικά έξοδα, βαριά φορολογία και υποχρεώσεις, που ροκανίζουν ό,τι μένει στο ταμείο. Εν ολίγοις, υπάρχει κόσμος, αλλά τα ταμεία δεν γεμίζουν.

Δεν ξέρω τι φταίει, μπορώ να πιθανολογήσω όμως χωρίς να παριστάνω τον ειδικό, και βασισμένος σε συζητήσεις με επαγγελματίες του κλάδου, εντοπίζω κάποιους παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτήν την αντίφαση:

Κατά πρώτον η κυριαρχία του all-inclusive. Τα μεγάλα ξενοδοχεία που προσφέρουν all-inclusive πακέτα απορροφούν μεγάλο μέρος της τουριστικής δαπάνης. Πολλοί επισκέπτες —ιδίως από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σκανδιναβία και τη Γερμανία— σπάνια βγαίνουν από τα ξενοδοχεία. Τα χρήματα μένουν εντός των μονάδων, συχνά σε χέρια ξένων tour operators, με την τοπική αγορά να μένει… νηστική.

Μετά να έρθουμε στη κρουαζιέρα, που μάλλον δεν αφήνει πλέον ουσιαστικό όφελος. Η αύξηση των επισκεπτών από κρουαζιέρες έχει δημιουργήσει έντονη συμφόρηση στην πόλη της Κέρκυρας, αλλά χωρίς σημαντικά οικονομικά οφέλη. Οι τουρίστες παραμένουν για λίγες ώρες, καταναλώνουν ελάχιστα και συνήθως επιστρέφουν στα πλοία για φαγητό και ξεκούραση.

Επίσης μην ξεχνάμε τον επιδραστικό αρνητικό ρόλο των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Η άναρχη έκρηξη των Airbnb και άλλων βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει πλήξει τα ξενοδοχεία, ενώ παράλληλα εντείνεται το φαινόμενο της φοροδιαφυγής. Πολλές από αυτές τις μισθώσεις δεν δηλώνονται σωστά, και οι επισκέπτες που επιλέγουν τέτοιου είδους διαμονή έχουν, συχνά, περιορισμένο budget.

Και τέλος το νέο προφίλ του τουρίστα. Η οικονομική κρίση που βιώνει η Ευρώπη έχει αναδιαμορφώσει το προφίλ του ταξιδιώτη. Πλέον, βλέπουμε περισσότερους νέους, ζευγάρια ή οικογένειες με περιορισμένα έξοδα, που αναζητούν εμπειρίες χαμηλού κόστους. Ο τουρισμός δεν είναι όπως ήταν πριν 10 ή 15 χρόνια.

Τι χρειαζόμαστε; Μια νέα στρατηγική για την Κέρκυρα. Αυτό που φαίνεται να προκύπτει ως κοινή συνισταμένη από όλες τις παραπάνω παρατηρήσεις είναι η ανάγκη για βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Όχι περισσότερος τουρισμός, αλλά καλύτερος τουρισμός. Τι σημαίνει αυτό;

Πρώτον, διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, με περισσότερη έμφαση στον πολιτιστικό, γαστρονομικό, θαλάσσιο τουρισμό και στον αγροτουρισμό. Η Κέρκυρα έχει να προσφέρει πολλά πέρα από τον ήλιο και τη θάλασσα.

Δεύτερον, επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Με στοχευμένες δράσεις και κατάλληλα πακέτα, η σεζόν μπορεί να ξεκινά από τον Μάιο και να φτάνει μέχρι τον Οκτώβριο — δίνοντας «ανάσα» σε επαγγελματίες και εργαζόμενους.

Να γίνει επιτέλους αυτό που συζητάμε χρόνια.  Αποσυμφόρηση της πόλης – ανάδειξη της ενδοχώρας. Να η πόλη είναι η ατμομηχανή, αλλά θα πρέπει να την συντηρούμε πριν τα τινάξει. Η Κέρκυρα διαθέτει χωριά και περιοχές που παραμένουν τουριστικά άγνωστα, με σπάνια αρχιτεκτονική και πολιτιστική ταυτότητα. Ας τα αναδείξουμε.

Ας ελπίσουμε να κάνουμε λάθος και ο φετινός χειμώνας να είναι «ζάχαρη». Όμως ακόμη κι αν περάσουμε αναίμακτα, το πρόβλημα είναι εδώ και θα μεγαλώνει αν δεν επαναπροσδιορίσουμε το τουριστικό μας μοντέλο. Η Κέρκυρα δεν χρειάζεται περισσότερους τουρίστες. Χρειάζεται τουριστική στρατηγική, ισορροπία και ποιότητα. Γιατί η επόμενη τουριστική “μόδα” μπορεί να είναι η Αλβανία, η Κροατία ή ένας άγνωστος προορισμός στα Βαλκάνια. Και εκεί, δεν θα υπάρχει ούτε βοσκός να φωνάζει… ούτε λύκος να ακούσει.