Η Διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ (2015-2019): Ο Μύθος του Σωτήρα και η Πραγματικότητα της Οικονομικής Λαίλαπας Γράφει ο Κώστας Χ. Βασιλάκης

Η τετραετής διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Αλέξη Τσίπρα, σε πλήρη σύμπραξη με τους ΑΝΕΛ του συγκυβερνήτη Πάνου Καμμένου, αποτελεί την πλέον απογοητευτική και οικονομικά οδυνηρή περίοδο της κρίσης. Η άνοδός της στην εξουσία στηρίχθηκε στην υπόσχεση της κατάργησης της λιτότητας, αλλά η πτώση της χαρακτηρίστηκε από μια οπισθοδρόμηση που άφησε πίσω της ένα βαρύ τρίτο μνημόνιο, δυσβάσταχτη υπερφορολόγηση και θεσμικές συμφορές. Η ιστορική αυτή καταγραφή αποτελεί την πλέον καίρια απάντηση σε όσους επιχειρούν να αναβιώσουν το αφήγημα του «σωτήρα».

1. Ο Δούρειος Ίππος της Οικονομικής Καταστροφής: Capital Controls και Τρίτο Μνημόνιο

Το πρώτο εξάμηνο του 2015 ήταν η στιγμή της μεγάλης αυταπάτης. Η διαπραγμάτευση, αντί να αποδώσει, οδήγησε σε ρήξη με τους εταίρους, δραματική φυγή καταθέσεων και τελικά, στην επιβολή των Capital Controls τον Ιούνιο του 2015.

Το Τραύμα των Capital Controls: Η επιβολή των κεφαλαιακών περιορισμών «πάγωσε» την αγορά, δημιούργησε επιχειρηματική ασφυξία και ισοπέδωσε την εμπιστοσύνη. Το μέτρο αυτό, το οποίο κράτησε τη χώρα σε καθεστώς οικονομικής ομηρίας για χρόνια, ήταν το άμεσο αποτέλεσμα της αποτυχημένης κυβερνητικής στρατηγικής.

Το Τρίτο, Αχρείαστο Μνημόνιο: Παρά το πανηγυρικό «Όχι» του Δημοψηφίσματος, η κυβέρνηση υπέγραψε το σκληρότερο πρόγραμμα (Αύγουστος 2015), το οποίο περιλάμβανε τη δέσμευση για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% για μια δεκαετία. Η επιβολή αυτού του μνημονίου, που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί με διαφορετικό χειρισμό, σήμαινε την επιβάρυνση της ελληνικής οικονομίας με νέα μέτρα λιτότητας.

2. Η Σαρωτική Επιβάρυνση των Αδύναμων: Το Κόψιμο του ΕΚΑΣ

Μία από τις πλέον κοινωνικά άδικες πράξεις της διακυβέρνησης ήταν η κατάργηση του Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ), ενός επιδόματος ζωτικής σημασίας για τους χαμηλοσυνταξιούχους.

Η Βάρβαρη Περικοπή και Η Κοινωνική Βαρβαρότητα:  Η σταδιακή και τελική κατάργηση του ΕΚΑΣ ήταν ένα μέτρο που έπληξε ευθέως τους πλέον ευάλωτους.

Ένα τέτοιας έκτασης οικονομικό ισοπέδωμα οδήγησε χιλιάδες ηλικιωμένους στην απόγνωση, καθώς αναγκάστηκαν να καλύψουν βασικές ανάγκες διαβίωσης (ενοίκιο, ρεύμα, νερό, τρόφιμα) με συντάξεις λιμοκτονίας που συχνά δεν ξεπερνούσαν τα 411 Ευρώ. Αυτή η περικοπή, με στόχο την επίτευξη των μνημονιακών πλεονασμάτων, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη ρητορική της «πρώτης φοράς Αριστεράς».

3. Η Διατήρηση των «Ευνοημένων» του Δημοσίου και η Αδικία εις βάρος του Ιδιωτικού Τομέα

Η κριτική στην κυβέρνηση εστιάζει στην επιλεκτική εφαρμογή των περικοπών και στην ασυλία που παρατηρήθηκε σε συγκεκριμένους τομείς.

Η Άδικη Κατανομή των Βαρών: Το βάρος των περικοπών, της ανεργίας και της φορολόγησης έπεσε συντριπτικά στους μισθωτούς και επαγγελματίες του ιδιωτικού τομέα.

Οι Απρόσβλητοι του Δημοσίου: Αντίθετα, οι μακαρίως και ισοβίως εξασφαλισμένοι υπάλληλοι του Δημοσίου, με αποδοχές που, για ίσα προσόντα, είναι συχνά 40% μεγαλύτερες από τον ιδιωτικό τομέα, παρέμειναν απρόσβλητοι στις θέσεις τους. Και με ποια άραγε, κατά γενική ομολογία, προσφερόμενη ποιότητα υπηρεσιών; Να κάνεις χαρακίρι!

Αναξιολόγητες Υπηρεσίες: Η κυβέρνηση απέρριψε ουσιαστικές προσπάθειες για αξιολόγηση και αποκομματικοποίηση του Δημοσίου, διαιωνίζοντας έτσι τις κομματικές προσλήψεις και τις πελατειακές σχέσεις, διατηρώντας ένα αναχρονιστικό μοντέλο διοίκησης που επιβαρύνει τον φορολογούμενο.

4. Θεσμική Υποβάθμιση Και Πολιτική Αδίστακτου Αμοραλισμού:

Η διακυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου κατηγορείται επίσης για θεσμικές εκτροπές και χρήση της δικαιοσύνης για πολιτική αντιπαράθεση.

Το Σκάνδαλο Novartis: Το αποκορύφωμα της πολιτικής πόλωσης ήταν η συκοφαντική εμπλοκή 10 πολιτικών αντιπάλων (πρώην πρωθυπουργών και υπουργών) στο υποτιθέμενο σκάνδαλο Novartis. Η υπόθεση, η οποία κατέρρευσε στη συνέχεια, χωρίς να στοιχειοθετηθούν κατηγορίες, κρίθηκε ως μια επιχείρηση πολιτικής δίωξης που χρησιμοποίησε τη Δικαιοσύνη ως εργαλείο φθοράς και εκφοβισμού. Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι η Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος διέταξε τη δέσμευση όλων των περιουσιακών στοιχείων και τραπεζικών λογαριασμών στην Ελλάδα και την Ελβετία των δύο πρώην επιλεγμένων και κουκουλοσκέπαστων προστατευόμενων μαρτύρων της υπόθεσης Novartis, καθώς εκτιμάται ότι τα χρήματα (περίπου 10 εκατ. ευρώ για τον έναν και 17 εκατ. ευρώ για τη δεύτερη) που έλαβαν από τις αμερικανικές αρχές συνδέονται με ψευδείς καταθέσεις και αποτελούν προϊόν εγκληματικής δραστηριότητας, καθώς είχαν οικονομικό κίνητρο όταν τους δόθηκε το καθεστώς του μάρτυρα δημοσίου συμφέροντος. Επιπλέον, η Αρχή διαβίβασε πόρισμα στην Εισαγγελία Πρωτοδικών για τη διενέργεια ποινικής έρευνας σε βάρος των δύο προσώπων για το κακούργημα της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα, ενώ δόθηκε εντολή δέσμευσης περιουσίας και για 12 ακόμη πρόσωπα που φέρονται να έλαβαν χωρίς αιτιολογία χρηματικά ποσά (από 30.000 έως 500.000 ευρώ) από την «αμοιβή» των δύο κατηγορουμένων και ελέγχονται για συνέργεια σε ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Η υπόθεση αυτή, μαζί με την έντονη πόλωση και τη διχαστική ρητορική που χαρακτήρισε την κυβέρνηση, άφησε σοβαρότατα ερωτηματικά για το πραγματικό πολιτικό τους ήθος και τον σεβασμό στους θεσμούς.

5. Συμπέρασμα: Ο Σωτήρας που Έγινε Βραχνάς

Ο Αλέξης Τσίπρας ανέλαβε ως η ελπίδα της «πρώτης φοράς Αριστεράς» και της εξόδου από τα μνημόνια, αλλά η πολιτική του κληρονομιά είναι βαριά:

1. Οικονομικό Κόστος: Επιβολή Capital Controls και υπογραφή ενός τρίτου, επαχθέστερου μνημονίου.
2. Κοινωνική Αναισθησία: Κατάργηση του ΕΚΑΣ, αφήνοντας τους χαμηλοσυνταξιούχους στην απόλυτη οικονομική εξαθλίωση.
3. Θεσμική Εκτροπή: Χρήση στημένης πολιτικής δίωξης (Novartis) και διατήρηση ενός αναξιοκρατικού και κομματικοποιημένου δημοσίου.

Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα ως «λυτρωτή του έθνους» θα σήμαινε την επανάληψη των λαθών μιας περιόδου που κόστισε στην Ελλάδα δισεκατομμύρια, διέλυσε την μεσαία τάξη και επέτεινε την κοινωνική αδικία. Η πραγματική απάντηση σε όσους αναζητούν την επιστροφή του είναι η ψυχρή καταγραφή των γεγονότων και των τρισάθλιων οικονομικών συνεπειών της διακυβέρνησής του.