Ζάκυνθος: Μελέτη για τις επιπτώσεις του τουρισμού στους φυσικούς πόρους και τις υποδομές
Η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων προχωρά στη σύναψη προγραμματικής σύμβασης με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την ανάπτυξη ενός επιστημονικά τεκμηριωμένου πλαισίου διερεύνησης και παρακολούθησης των πιέσεων που ασκεί η τουριστική δραστηριότητα στους φυσικούς πόρους και τις υποδομές της Ζακύνθου. Το έργο στοχεύει στη χαρτογράφηση, αξιολόγηση και ιεράρχηση των επιπτώσεων του τουρισμού στο νησί, με έμφαση τόσο στις ανάγκες του μόνιμου πληθυσμού όσο και στις αυξημένες απαιτήσεις της τουριστικής περιόδου.
Η πρωτοβουλία έρχεται να απαντήσει στις έντονες πιέσεις που δέχεται η Ζάκυνθος ως ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της χώρας, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Παρότι ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας, η αυξανόμενη επισκεψιμότητα επηρεάζει άμεσα την επάρκεια και την ποιότητα κρίσιμων πόρων, όπως το νερό, η ενέργεια, τα δίκτυα υποδομών και η διαχείριση αποβλήτων, καθώς και τα φυσικά και θαλάσσια οικοσυστήματα του νησιού.
Στο πλαίσιο του έργου, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο θα αναπτύξει ένα συνδυαστικό μεθοδολογικό πλαίσιο αξιολόγησης, βασισμένο στη διεθνώς αναγνωρισμένη προσέγγιση «Πίεση – Κατάσταση – Απόκριση» (Pressure–State–Response). Μέσω ενός συνόλου δεικτών θα αποτιμάται η υφιστάμενη κατάσταση των φυσικών και ανθρωπογενών πόρων, θα υπολογίζεται η τουριστική φέρουσα ικανότητα της Ζακύνθου και θα εκτιμώνται οι ανάγκες σε νερό, ενέργεια, υποδομές και διαχείριση αποβλήτων, καθώς και οι επιπτώσεις της επισκεψιμότητας σε προστατευόμενες περιοχές.
Το έργο προβλέπεται να υλοποιηθεί σε τρία στάδια και να ολοκληρωθεί σε διάστημα δεκαπέντε μηνών από την υπογραφή της σύμβασης, με δυνατότητα παράτασης χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 29.760 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, και χρηματοδοτείται από τον προϋπολογισμό της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου. Η καταβολή της χρηματοδότησης θα πραγματοποιηθεί τμηματικά, με βάση την παράδοση και παραλαβή των προβλεπόμενων παραδοτέων.
Καθοριστικό στοιχείο της σύμβασης αποτελεί η σύνταξη ενός «οδικού χάρτη» προτεραιοτήτων για τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και την καλύτερη λειτουργία των υποδομών του νησιού. Τα αποτελέσματα της μελέτης θα αξιοποιηθούν από την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων πολιτικής, με στόχο τη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων της τουριστικής δραστηριότητας και τη διαμόρφωση ενός πιο ισορροπημένου μοντέλου ανάπτυξης για τη Ζάκυνθο.
Με τη συνεργασία της Περιφέρειας και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, επιδιώκεται η επιστημονική υποστήριξη της τουριστικής στρατηγικής του νησιού, συνδέοντας την οικονομική ανάπτυξη με την προστασία του περιβάλλοντος και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, σε ένα πλαίσιο βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας απέναντι στις αυξανόμενες προκλήσεις του τουρισμού και της κλιματικής αλλαγής.
