Ελλάδα 2050: Στα 11,5 εκατ. ο πληθυσμός, με κυρίαρχο χαρακτηριστικό τη γήρανση
Στα περίπου 11,5 εκατομμύρια εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί ο πληθυσμός της Ελλάδας το 2050, σύμφωνα με τις προβολές πληθυσμού 2007–2050, στο ενδιάμεσο –και βασικό– σενάριο, σύμφωνα με έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ. Ωστόσο, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι το απόλυτο μέγεθος, αλλά η ριζική μεταβολή της ηλικιακής δομής, με τη γήρανση να αναδεικνύεται σε καθοριστική πρόκληση για την οικονομία, την αγορά εργασίας και το κοινωνικό κράτος .
Στο μεταξύ, οι δημογραφικές εξελίξεις στηρίζονται σε τρεις βασικές συνιστώσες: γονιμότητα, θνησιμότητα και μετανάστευση, για τις οποίες καταρτίστηκαν χαμηλό, υψηλό και ενδιάμεσο σενάριο. Το ενδιάμεσο σενάριο, που χρησιμοποιείται ως κύριο σημείο αναφοράς, αποτυπώνει μια χώρα με αυξημένο προσδόκιμο ζωής, περιορισμένη ανανέωση του πληθυσμού και ήπια καθαρή μετανάστευση.
Εξάλλου να τονιστεί ότι ο συνολικός δείκτης γονιμότητας προβλέπεται να φθάσει το 1,66 το 2050, παραμένοντας σαφώς κάτω από το όριο αναπλήρωσης των γενεών. Η αύξηση των γεννήσεων εντοπίζεται κυρίως στις ηλικιακές ομάδες 30–34 και 35–39 ετών, ενώ στις νεότερες ηλικίες καταγράφεται στασιμότητα ή ήπια υποχώρηση, στοιχείο που αποτυπώνει τη μετατόπιση της τεκνοποίησης σε μεγαλύτερες ηλικίες .
Παράλληλα, το προσδόκιμο ζωής ακολουθεί σταθερά ανοδική πορεία. Για τους άνδρες αυξάνεται από τα 77,09 έτη το 2006 σε επίπεδα άνω των 83 ετών έως το 2050 στο ενδιάμεσο σενάριο, ενώ για τις γυναίκες προσεγγίζει τα 87 έτη. Προς επίρρωση τούτου, η βελτίωση της υγείας και των συνθηκών διαβίωσης ενισχύει τη μακροβιότητα, επιταχύνοντας ταυτόχρονα τη γήρανση του πληθυσμού .
Την ίδια στιγμή, η καθαρή μετανάστευση εκτιμάται ότι θα κινηθεί χαμηλότερα σε σχέση με τις δεκαετίες του 1990 και των αρχών του 2000. Στο ενδιάμεσο σενάριο προβλέπεται ήπια κάμψη από τα σημερινά επίπεδα των 35–40 χιλιάδων ατόμων ετησίως, χωρίς ωστόσο να αντισταθμίζεται η δημογραφική συρρίκνωση των νεότερων ηλικιών .
Το αποτέλεσμα αυτών των τάσεων είναι σαφές: το ποσοστό του πληθυσμού άνω των 65 ετών αυξάνεται από 18,5% το 2007 σε περίπου 32% το 2050, ενώ το παραγωγικό τμήμα ηλικίας 15–64 ετών υποχωρεί σημαντικά. Οι σχετικές πυραμίδες ηλικιών καταγράφουν μια Ελλάδα με στενή βάση και διευρυμένη κορυφή, εικόνα που μεταφράζεται σε αυξημένες πιέσεις στα συνταξιοδοτικά συστήματα, στην υγειονομική περίθαλψη και στη διαθεσιμότητα ανθρώπινου δυναμικού, σύμφωνα πάντα με την ΕΛΣΤΑΤ.
