Πολιτισμός, Ιστορία και Τουρισμός: Ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο για την Κέρκυρα. Γράφει ο Σπύρος Ρίκος

Συχνά επαιρόμαστε για τα επιτεύγματα των προγόνων μας, την ίδια στιγμή που εμείς έχουμε ελάχιστα σύγχρονα κατορθώματα να επιδείξουμε. Αν δεν αλλάξουμε πορεία, θα συνεχίσουμε να μένουμε πίσω.

Πιστεύω ότι ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο για την Κέρκυρα πρέπει να βασιστεί στην αξιοποίηση του μοναδικού ιστορικού και πολιτιστικού της αποθέματος και στη σύνδεσή του με τον τουρισμό. Δεν αρκεί να διατηρούμε την ιστορία μας· οφείλουμε να τη μετατρέψουμε σε ζωντανό πολιτιστικό προϊόν, σε πηγή γνώσης, εξωστρέφειας, επισκεψιμότητας και νέων θέσεων εργασίας.

Οι βασικοί πυλώνες αυτής της προσπάθειας μπορούν να είναι ιστορικές προσωπικότητες, όπως ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο Νικόλαος Χαλικιόπουλος – Μάντζαρος και ο Σπυρίδων Σαμάρας, εμβληματικά μνημεία, όπως το Σαν Τζιάκομο, και ιστορικά γεγονότα πανευρωπαϊκής σημασίας.

1. Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ 1716 – ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΦΡΟΥΡΙΟΥ

Η πολιορκία της Κέρκυρας το 1716 αποτελεί ένα ιστορικό γεγονός ευρωπαϊκής διάστασης, το οποίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητο.

Η πρόταση είναι να καθιερωθούν, πέρα από τη λιτανεία της 11ης Αυγούστου, τριήμερες ετήσιες επιστημονικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις, με επίκεντρο το Νέο Φρούριο και την ιστορική μνήμη της πολιορκίας.

Το 2012, κατά την επίσκεψη του Χανς-Γιοακίμ Φούχτελ στην Κέρκυρα, μαζί με τον τότε Περιφερειάρχη Σπύρο Σπύρου, του παρουσιάσαμε το ιστορικό γεγονός και την πρόταση αξιοποίησής του ως συγκριτικού πλεονεκτήματος του νησιού. Η ιδέα αντιμετωπίστηκε θετικά.

Η Κέρκυρα μπορεί να αναδείξει διεθνώς τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε το 1716 στην αναχαίτιση της οθωμανικής επέκτασης στην Ευρώπη.

2. Η ΚΕΡΚΥΡΑ ΚΑΙ Ο ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΣΑΜΑΡΑΣ – ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΙΣΜΟΥ

Η Κέρκυρα πρέπει να διεκδικήσει διεθνώς την ανάδειξή της ως γενέτειρας του Σπυρίδωνος Σαμάρα, συνθέτη του Ολυμπιακού Ύμνου, ενός από τα σημαντικότερα σύμβολα του Ολυμπισμού.

Όπως η Ηλεία αποτελεί σημείο αναφοράς για την Ολυμπιακή Φλόγα, έτσι και η Κέρκυρα μπορεί να γίνει διεθνής προορισμός για την ιστορία και τη μουσική κληρονομιά του Ολυμπιακού Ύμνου.

Προτείνεται η καθιέρωση ετήσιων εκδηλώσεων, όχι μόνο κατά τις Ολυμπιακές χρονιές, αλλά κάθε χρόνο, με διεθνή συμμετοχή και πολιτιστικό χαρακτήρα.

3. ΤΟ ΣΑΝ ΤΖΙΑΚΟΜΟ – ΘΕΑΤΡΟ, ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

Το Σαν Τζιάκομο, ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά κτίρια της πόλης, δεν μπορεί να περιορίζεται επ’ αόριστον στη χρήση του ως Δημαρχείου.

Η πρόταση για τη μετατροπή του σε μουσειακό χώρο έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου. Η δική μου πρόταση είναι να αποκτήσει έναν ευρύτερο χαρακτήρα: να λειτουργήσει ως Θέατρο, Μουσείο και πολυλειτουργικός πολιτιστικός χώρος.

Η ιστορία του συνδέεται με τον Κάρλο Γκολντόνι, τον Καζανόβα και τη μουσική παράδοση της Κέρκυρας, αλλά και με την ιστορία της όπερας του Βέρντι «Ναμπούκο».

Συγκεκριμένα προτείνονται:

1. Μουσείο Σαν Τζιάκομο: Να αποτελέσει μέρος ενός δικτύου τεσσάρων ιστορικών και μουσειακών χώρων της περιοχής, μαζί με τον Ντόμο, την Αννουντσιάτα και το Μουσείο των Αγίων Πατέρων.
2. Συναυλίες μουσικής δωματίου: Στη μεγάλη αίθουσα να πραγματοποιούνται καθημερινές συναυλίες διάρκειας 30-45 λεπτών, με έργα που συνδέονται με την ιστορία και τις προσωπικότητες της Κέρκυρας. Μια τέτοια δραστηριότητα θα δημιουργήσει και επαγγελματικές ευκαιρίες για νέους Κερκυραίους μουσικούς.
3. Πολιτιστικοί γάμοι: Να δημιουργηθεί ένα ιδιαίτερο τουριστικό προϊόν, με θεματικό άξονα τον μύθο του Καζανόβα και τη βενετσιάνικη ιστορία της πόλης.
4. Αίθουσες Σαμάρα και Μάντζαρου: Να δημιουργηθούν δύο μόνιμοι εκθεσιακοί χώροι αφιερωμένοι στους δύο μεγάλους μουσουργούς, με την επιστροφή και έκθεση του ιστορικού πιάνου του Μάντζαρου, εφόσον αυτό καταστεί εφικτό.
5. Εκθετήριο τοπικής δημιουργίας: Να διατίθενται βιβλία, λευκώματα, μουσικά έργα και αναμνηστικά αντικείμενα, σε συνεργασία με την τοπική βιοτεχνία και το Επιμελητήριο.
6. Φιλοξενία συλλογών: Να δοθεί η δυνατότητα έκθεσης συλλογών που σήμερα δεν διαθέτουν κατάλληλο χώρο.
7. Υποδοχή σημαντικών επισκεπτών: Να φιλοξενούνται επίσημες υποδοχές και μικρές δεξιώσεις, ενισχύοντας την εξωστρέφεια και τη διεθνή προβολή του νησιού.
8. Αναγνωστήριο – εντευκτήριο: Ο ισόγειος χώρος να διαμορφωθεί ως χώρος ανάγνωσης και συνάντησης.
9. Κερκυραϊκό Καρναβάλι: Να εμπνευστεί περισσότερο από τον Καζανόβα και τη βενετσιάνικη ιστορία της πόλης, αναδεικνύοντας τη μοναδική πολιτιστική του ταυτότητα.

4. ΤΟ ΠΑΛΑΙΟ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΑΒΡΑΜΗ – HALL OF FAME ΚΑΙ ΠΑΡΚΟ

Ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο και ένας αναξιοποίητος χώρος μπορούν να μετατραπούν σε ένα Πάρκο Ιστορίας και ένα Hall of Fame αφιερωμένο σε προσωπικότητες που συνδέονται με την Κέρκυρα.

Παράλληλα, μπορεί να δημιουργηθεί ένας σημαντικός χώρος πρασίνου και αναψυχής για τους κατοίκους, τα παιδιά της περιοχής και τους επισκέπτες του νησιού.

5. ΟΙ ΦΥΛΑΚΕΣ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ – ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

Το ιστορικό κτίριο των Φυλακών της Κέρκυρας θα πρέπει να αποκτήσει μια νέα ζωή, όταν ολοκληρώσει τη σωφρονιστική του λειτουργία.

Η πρόταση είναι να μετατραπεί σε Μουσείο Εθνικής Συμφιλίωσης ή Μουσείο Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, σε συνδυασμό με τη δημιουργία Συνεδριακού Κέντρου.

Παράλληλα, ολόκληρος ο λόφος μπορεί να αναπλαστεί και να αποκτήσει χώρους πρασίνου, πάρκα, υπαίθρια θέατρα και κατάλληλους χώρους στάθμευσης, καλύπτοντας σημαντικές ανάγκες της πόλης.

6. ΑΝΝΟΥΝΤΣΙΑΤΑ – ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΗΣ ΝΑΥΜΑΧΙΑΣ ΤΗΣ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ

Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου αποτελεί ένα ακόμη κορυφαίο ιστορικό γεγονός με ευρωπαϊκή και παγκόσμια διάσταση, το οποίο συνδέεται άμεσα με την ιστορία της Κέρκυρας.

Η αποκατάσταση και αξιοποίηση της Αννουντσιάτας μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για τη δημιουργία ενός χώρου ιστορικής μνήμης και για την καθιέρωση διεθνών επιστημονικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων αφιερωμένων στη Ναυμαχία.

Η Κέρκυρα διαθέτει όλα τα ιστορικά ερείσματα για να αναδείξει αυτό το γεγονός σε σημαντικό πυλώνα πολιτιστικού τουρισμού.

7. ΔΙΚΤΥΟ ΠΟΛΕΩΝ «ΛΙΣΤΟΝ»

Η Κέρκυρα διαθέτει ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό στοιχείο, το Λιστόν, που τη συνδέει με αντίστοιχους ιστορικούς χώρους σε ευρωπαϊκές πόλεις.

Προτείνεται η δημιουργία ενός διεθνούς δικτύου πόλεων με κοινό σημείο αναφοράς τα Λιστόν, με συμμετοχή της Βενετίας, της Βερόνας, του Ροβίγκο, της Φεράρας και του Παρισιού.

Το δίκτυο θα μπορούσε να διοργανώνει ετήσιες επιστημονικές, πολιτιστικές, γαστρονομικές και εμπορικές εκδηλώσεις, ενισχύοντας τη διεθνή συνεργασία και την εξωστρέφεια της Κέρκυρας.

8. ΘΕΣΠΙΣΗ ΒΡΑΒΕΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΥ – ΜΑΝΤΖΑΡΟΥ

Προτείνεται η καθιέρωση ενός σημαντικού μουσικού βραβείου με το όνομα του Νικολάου Χαλικιόπουλου – Μάντζαρου, υπό την αιγίδα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Στόχος να αποκτήσει διεθνή χαρακτήρα, να αναδείξει νέους δημιουργούς και να καθιερώσει την Κέρκυρα ως σημείο αναφοράς της μουσικής παιδείας και δημιουργίας.

9. ΘΕΣΠΙΣΗ ΒΡΑΒΕΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΣΑΜΑΡΑ

Αντίστοιχα, προτείνεται η καθιέρωση του Βραβείου Σπυρίδωνος Σαμάρα, υπό την αιγίδα της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, με στόχο την ανάδειξη της μουσικής και της Ολυμπιακής ιδέας μέσα από τη διεθνή πολιτιστική συνεργασία.

---

ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Οι παραπάνω προτάσεις δεν αποτελούν μεμονωμένες ιδέες ούτε απλώς ένα πρόγραμμα πολιτιστικών εκδηλώσεων. Συνθέτουν μια ολοκληρωμένη αναπτυξιακή στρατηγική, που συνδέει την ιστορία, τον πολιτισμό, τον τουρισμό, την επιχειρηματικότητα και την τοπική δημιουργία.

Η Κέρκυρα δεν έχει ανάγκη μόνο από περισσότερους επισκέπτες. Έχει ανάγκη από λόγους για να την επισκέπτονται όλο τον χρόνο, να παραμένουν περισσότερο, να γνωρίζουν την ιστορία της και να επιστρέφουν.

Δεν αρκεί να είμαστε υπερήφανοι για την ιστορία μας. Πρέπει να την αξιοποιήσουμε, να την κάνουμε γνωστή διεθνώς και να τη μετατρέψουμε σε πλούτο για τις επόμενες γενιές.

Αυτό είναι το αναπτυξιακό στοίχημα της Κέρκυρας.