Αλ. Αυλωνίτης: Ο νόμος να μην γίνεται εργαλείο προσωπικής εξυπηρέτησης

Η φωτογραφική νομοθέτηση για προσωπικό όφελος αποτελεί ευθεία προσβολή της Δημοκρατίας.

Η χώρα το έχει ξαναζήσει. Επί δικτατορίας, η χούντα άλλαξε τον νόμο για να μπορέσει ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος να πάρει διαζύγιο και να ξαναπαντρευτεί. Τότε, ο νόμος προσαρμόστηκε στις προσωπικές ανάγκες της εξουσίας.

Σήμερα, γίνεται το ίδιο.

Για το χατίρι της Όλγας Κεφαλογιάννη, προστέθηκε άρθρο, με το οποίο τροποποιήθηκε διάταξη του Αστικού Κώδικα που αφορά την επιμέλεια τέκνων. Εντάχθηκε σε νομοσχέδιο για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, στο Μέρος Δ΄ του ν. 5264/2025 περί «Επείγουσων Ρυθμίσεων», και προβλέπει τη δυνατότητα επανακατάθεσης αγωγής για ζητήματα γονικής μέριμνας σε πρώτο βαθμό, ακόμη και όταν έχει ήδη εκδοθεί πρωτόδικη απόφαση και εκκρεμεί η εκδίκαση στο Εφετείο.

Δηλαδή, ένας διάδικος που δεν του αρέσει η πρωτόδικη απόφαση δεν περιμένει τη δικαστική κρίση του δευτέρου βαθμού, όπως ορίζει η δικονομική τάξη εδώ και δεκαετίες. Παρακάμπτει το Εφετείο και ξαναστήνει την υπόθεση από την αρχή.

Άρα τι νόημα έχει ο πρώτος βαθμός; Τι νόημα έχει αυτή η αγωγή; Τι νόημα έχει η εκκρεμοδικία;

Σε ένα σύστημα που ήδη υποφέρει από καθυστερήσεις, η κυβέρνηση θεσπίζει διάταξη που επιτρέπει στον ισχυρό να ξαναπαίζει το παιχνίδι από την αρχή μέχρι να του βγει το αποτέλεσμα που θέλει.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση προσβάλλει ευθέως θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου.

Πρώτον, παραβιάζει την αρχή της ασφάλειας δικαίου. Όταν έχει εκδοθεί πρωτόδικη απόφαση και εκκρεμεί η έφεση, το ένδικο σύστημα προβλέπει συγκεκριμένη και αποκλειστική οδό επανεξέτασης: τον δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας. Με τη νέα διάταξη επιτρέπεται στον διάδικο να αγνοήσει το Εφετείο και να επαναφέρει την υπόθεση από την αρχή στον πρώτο βαθμό, υπονομεύοντας τον ίδιο τον λόγο ύπαρξης της εφετειακής κρίσης.

Δεύτερον, πλήττεται η αρχή της δικονομικής οικονομίας και της αποτελεσματικής απονομής της δικαιοσύνης. Αντί να συγκεντρώνεται ο έλεγχος σε μία ενιαία διαδικασία, δημιουργείται δυνατότητα πολλαπλών, παράλληλων και εν δυνάμει αντιφατικών δικών και αποφάσεων.

Τρίτον, από συνταγματική άποψη, πλήττεται και το άρθρο 20 του Συντάγματος περί δικαστικής προστασίας, όχι γιατί δεν παρέχεται πρόσβαση στη Δικαιοσύνη, αλλά γιατί η προστασία αυτή αποδομείται και καθίσταται ο πρώτος βαθμός επισφαλής. Η δικαστική απόφαση χάνει τον χαρακτήρα της ως σταθμός ασφάλειας δικαίου.

Το επιχείρημα «τον νόμο ψήφισαν Χ βουλευτές» δεν είναι δικαιολογία.

Όταν μια κυβέρνηση νομοθετεί για να εξυπηρετήσει προσωπικές υποθέσεις υπουργών της, δεν μιλάμε για πολιτική αστοχία. Μιλάμε για θεσμική εκτροπή.

Η παραίτηση της Όλγας Κεφαλογιάννη είναι μονόδρομος.

Μονόδρομος είναι και η πολιτική απομάκρυνση μιας κυβέρνησης που αντιμετωπίζει τους νόμους ως προσωπικά εργαλεία.